Nhà sản xuất xe máy lớn nhất thế giới ‘hụt hơi’ tại thị trường Việt Nam

Dựa trên dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số xe máy của Honda tăng nhẹ 3% YoY trong quý I/2026, tương đương 33% dự báo cả năm và cao hơn kỳ vọng của Vietcap, nhưng vẫn tăng trưởng chậm hơn mức tăng 8,3% YoY của thị trường chung (theo Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, không bao gồm VinFast).

Điều này cho thấy áp lực ngày càng lớn lên danh mục sản phẩm phổ thông của Honda trong bối cảnh quá trình chuyển đổi sang xe điện đang tăng tốc trước thềm triển khai các khu vực phát thải thấp (LEZ), cùng với việc sản lượng xe hai bánh của VinFast mở rộng nhanh chóng, qua đó dần tiến gần hơn tới vị thế đối thủ cạnh tranh chính.

Ngược lại, các thành viên khác của VAMM có thể ít bị ảnh hưởng hơn nhờ tập trung nhiều hơn vào các phân khúc cao cấp và thị trường ngách. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu trong nước tăng mạnh trong tháng 3 có thể tạo thêm áp lực lên nhu cầu xe máy sử dụng động cơ đốt trong (ICE), đồng thời củng cố xu hướng chuyển dịch của người tiêu dùng sang các lựa chọn thay thế là xe điện.

Honda hiện là nhà sản xuất xe máy lớn nhất thế giới, hãng bán ra khoảng 20–20,5 triệu xe máy mỗi năm, tương đương khoảng 40% thị phần toàn cầu. Tính đến cuối năm 2025, Honda đã đạt mốc 500 triệu xe máy sản xuất trên toàn thế giới. Với mạng lưới sản xuất tại hơn 20 quốc gia và hệ thống hơn 30.000 đại lý, Honda duy trì vị thế thống trị thị trường xe máy toàn cầu suốt hơn nửa thế kỷ.

Từ khi gia nhập thị trường năm 1996, Honda Vietnam nhanh chóng định hình thị trường xe máy Việt Nam với các dòng xe bền bỉ, tiết kiệm như Super Dream, Wave. Trải qua gần ba thập kỷ, doanh nghiệp liên tục mở rộng sản xuất, đa dạng hóa sản phẩm từ xe số đến xe tay ga, duy trì thị phần dẫn đầu khoảng 85,9% (tính đến cuối năm 2025) và doanh số hàng năm khoảng 2 triệu xe.

Về VinFast, hãng bắt đầu tham gia thị trường xe máy điện từ năm 2018 khi ra mắt mẫu xe đầu tiên Klara và chính thức mở bán vào tháng 11 cùng năm. Từ xuất phát điểm gần như bằng 0, doanh nghiệp nhanh chóng mở rộng danh mục sản phẩm và đẩy mạnh phát triển hạ tầng pin, trạm sạc, qua đó vươn lên dẫn đầu thị trường xe máy điện Việt Nam chỉ sau vài năm.

Giai đoạn 2019–2021, thị phần của VinFast còn ở mức thấp do thị trường sơ khai; đến giai đoạn 2022–2023, hãng bắt đầu tăng tốc và cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu ngoại và đến năm 2025, doanh số vượt 406.000 xe, tiếp tục giữ vững vị trí số 1 thị phần xe máy điện trong nước. Với con số trên, VinFast cũng là là hãng xe bán nhiều thứ hai toàn thị trường, chỉ sau Honda trong năm 2025.

Nước cờ “dài hơi” mới của VinFast

Năm 2026 được xem là thời điểm cuộc đua giữa hai ông lớn bước sang giai đoạn mới, đặc biệt tại các đô thị lớn với khởi đầu là Hà Nội – nơi dự kiến triển khai các vùng phát thải thấp (LEZ). Xe máy điện được kỳ vọng sẽ trở thành yếu tố quyết định, định hình lại vị thế dẫn đầu trên thị trường xe hai bánh.

Trong đó, mô hình xe điện đổi pin được đánh giá là yếu tố then chốt, nhờ phù hợp với đặc thù giao thông đô thị và khả năng tiếp cận nhóm khách hàng sống tại chung cư, nơi việc sạc điện còn gặp nhiều hạn chế.

VinFast hiện là bên tăng tốc mạnh hơn trong cuộc đua này. Doanh nghiệp đã giới thiệu loạt mẫu xe mới ngay từ đầu năm, đồng thời công bố kế hoạch triển khai 45.000 tủ đổi pin trên toàn quốc ngay trong quý I/2026.

Ngoài ra, hãng dự kiến mở bán thêm 3 mẫu xe điện ở phân khúc cao cấp từ quý IV/2026, cùng với 4 mẫu xe máy điện thể thao phân khối lớn từ quý II/2027.

Trong khi đó, Honda tỏ ra thận trọng hơn. Trong năm 2025, hãng đã giới thiệu hai mẫu xe điện ICON e: và CUV e:. Sang năm 2026, Honda mới bắt đầu mở bán rộng rãi CUV e:, đồng thời bổ sung thêm một mẫu xe điện cắm sạc ở phân khúc tầm trung.

Theo kế hoạch đã công bố, Honda chưa dự kiến tung thêm sản phẩm thuần điện ở phân khúc phổ thông trong năm nay.

Về hạ tầng, Honda dự kiến bắt đầu vận hành các trạm đổi pin từ tháng 4 và trạm sạc từ tháng 6. Các tủ đổi pin và trạm sạc sẽ được triển khai trước tại hệ thống đại lý HEAD, sau đó mở rộng ra các điểm công cộng.