Nhà sưu tập tranh ở Hà Nội bị kẻ lừa đảo bán mất 277 bức tranh, 'trị giá 17 tỷ đồng'

TAND TP. Hà Nội vừa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Trần Tuấn Anh (SN 1977, trú phường Cửa Nam, Hà Nội) 14 năm tù và Nguyễn Thị Huệ (SN 1989, trú phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai) 12 năm tù, cùng về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Theo cáo trạng, Trần Tuấn Anh không có nghề nghiệp ổn định nhưng vì mục đích chiếm đoạt tài sản đã nhiều lần đưa ra thông tin gian dối về khả năng làm sổ đỏ, “chạy án”, mua bán tranh nghệ thuật để lừa đảo. Nguyễn Thị Huệ bị xác định là đồng phạm trong một số hành vi.

Dùng chiêu “người anh ở Văn phòng Chính phủ” để chiếm đoạt tranh

Ở hành vi lừa đảo trong mua bán tranh, cáo trạng xác định năm 2023, ông H. (SN 1961, trú phường Trần Hưng Đạo cũ, Hà Nội) - một nhà sưu tập tranh, có ý định bán bộ sưu tập gồm 277 bức tranh sơn dầu, sơn mài, màu nước của nhiều họa sĩ đương đại Việt Nam và thế giới.

Biết việc này, Trần Tuấn Anh tìm đến khu vực đường Nghi Tàm, vào phòng tranh của các ông A. và Q. để trao đổi về việc tiêu thụ một bộ sưu tập tranh thuộc nhiều thể loại. Hai người đồng ý khảo sát trước khi mua.

Sau khi tìm được đầu ra, Trần Tuấn Anh quay lại gặp ông H., đưa ra thông tin gian dối về một “người anh làm việc tại Văn phòng Chính phủ”, được giới thiệu là có tiềm lực tài chính và niềm đam mê sưu tập tranh, có thể mua toàn bộ bộ sưu tập.

Theo yêu cầu của Tuấn Anh, ông H. gửi thông tin bộ tranh và hình ảnh một số tác phẩm. Những dữ liệu này sau đó được bị cáo chuyển cho các ông A. và Q. để thỏa thuận mua bán.

Cuối tháng 3/2023, ông H. chuyển trước 22 bức tranh, được đóng trong 24 khung (có bức gồm 3 tấm ghép lại) cho Trần Tuấn Anh để “xem trước”. Dù chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu, Tuấn Anh đã bán số tranh này cho ông Q. với giá 32 triệu đồng.

Tiếp đó, Tuấn Anh tiếp tục thông tin với ông H. rằng “người anh ở Văn phòng Chính phủ” có thể mua toàn bộ bộ sưu tập với giá 17 tỷ đồng nhưng cần xem trực tiếp số tranh còn lại.

Chốt giá thấp với cửa hàng, báo giá cao với chủ tranh

Trưa 3/4/2023, Trần Tuấn Anh đến phòng tranh nơi đang trưng bày 255 bức còn lại trong bộ sưu tập của ông H. để chụp ảnh, gửi cho các ông A. và Q. xem. Sau khi trao đổi, các chủ cửa hàng thống nhất mua số tranh này với giá 1,1 tỷ đồng và đã chuyển tiền cho bị cáo.

Nhận tiền xong, Trần Tuấn Anh tiếp tục nói với ông H. rằng “người anh ở Văn phòng Chính phủ” đồng ý mua bộ sưu tập với giá 17 tỷ đồng, với điều kiện phải nhận đủ tranh để kiểm tra số lượng trước khi thanh toán.

Tin tưởng, ông H. chuyển toàn bộ 255 bức tranh còn lại cho Tuấn Anh. Bị cáo mang số tranh này giao cho cửa hàng của các ông A. và Q. Do số lượng thực tế chỉ có 255 bức, thấp hơn so với thông tin ban đầu, các chủ cửa hàng chỉ mua với giá khoảng 777 triệu đồng. Tuấn Anh vẫn đồng ý giao dịch.

Sau 2 lần mua, tổng cộng 277 bức tranh của ông H đã được Tuấn Anh bán cho các ông A. và Q. Số tranh này sau đó tiếp tục được bán cho nhiều người, gồm cả chủ phòng tranh khác và khách vãng lai. Đến nay, các bên không nhớ chính xác số lượng tranh đã mua, đã bán cũng như giá bán từng tác phẩm.

Do không nhận được tiền sau khi chuyển toàn bộ 277 bức tranh, tháng 6/2023, ông H. làm đơn tố cáo. Nhà sưu tập khai nhận để có bộ sưu tập này, ông đã mua trong thời gian dài với tổng số tiền khoảng 17 tỷ đồng. Tuy nhiên, do không cung cấp được hóa đơn mua bán hoặc thông tin thân nhân các họa sĩ, cơ quan điều tra không thể xác định chính xác giá trị bộ tranh.

Cơ quan điều tra đã làm việc với Trung tâm Giám định và Triển lãm tác phẩm mỹ thuật và nhiếp ảnh, song hiện chưa có cơ sở pháp lý để định giá. Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự của Sở Tài chính Hà Nội cũng từ chối thực hiện việc định giá 277 bức tranh. Vì vậy, cơ quan điều tra xác định chưa có căn cứ làm rõ giá trị cụ thể.

Quá trình điều tra cho thấy các chủ cửa hàng tranh và những người mua lại không biết đây là tài sản do Trần Tuấn Anh phạm tội mà có, nên không xem xét xử lý hình sự đối với các cá nhân này. Tiền bán tranh, Tuấn Anh khai đã tiêu hết.

Các hành vi lừa đảo khác

Ngoài vụ việc trên, cơ quan tố tụng xác định Trần Tuấn Anh và Nguyễn Thị Huệ còn chiếm đoạt hơn 1,1 tỷ đồng của một gia đình bằng thủ đoạn hứa hẹn “chạy án” để người thân được hưởng án treo trong một vụ cưỡng đoạt tài sản.

Trước đó, năm 2019, Trần Tuấn Anh cũng đưa ra thông tin gian dối về việc quen biết nhiều người trong UBND TP. Hà Nội để lừa 400 triệu đồng của một cặp vợ chồng có nhu cầu làm sổ đỏ cho thửa đất rộng 170m² tại phường Tây Hồ.

Hội đồng xét xử nhận định hành vi của các bị cáo gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự xã hội, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của công dân, cần áp dụng mức án nghiêm khắc để răn đe, phòng ngừa chung.