Nhận diện cơ hội từ bước chuyển mình của thị trường chứng khoán Việt Nam

Chia sẻ với phóng viên, bà Sầm Anh Thy - Giám đốc Trung tâm kinh doanh Chứng khoán Kafi nêu góc nhìn cá nhân về mức độ tác động của từng yếu tố lên thị trường, đồng thời đưa ra những lưu ý quan trọng cho nhà đầu tư trước giai đoạn đón nhiều vận hội mới.

Bà có lưu ý gì về diễn biến thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025 (điểm số, dòng tiền, hành vi nhà đầu tư…)? Những tín hiệu nào đang dẫn đường cho năm 2026?

Điểm sơ qua thị trường năm 2025 đánh dấu sự tăng tốc rõ rệt của thị trường được hậu thuẫn bởi nền tảng vĩ mô cải thiện và lợi nhuận doanh nghiệp tích cực hơn

VN-Index lập đỉnh lịch sử 1.711 điểm; phục hồi 55% so với đáy tháng 4/2025. Giá trị giao dịch bình quân phiên tăng 36% lên khoảng 28.700 tỷ đồng/phiên . Điểm rõ nét nhất là nhà đầu tư trong nước chiếm hơn 90% giá trị giao dịch đóng vai trò là động lực chính cho tăng trưởng thị trường cũng như hấp thụ toàn bộ lượng bán ròng của khối ngoại (khoảng 96.500 tỷ đồng). Số lượng tài khoản tăng 17,2% so với đầu năm điều này cho thấy sự hình thành lớp nhà đầu tư nội địa có chiều sâu, lực lượng sẽ đóng vai trò tạo tính ổn định trong thanh khoản giao dịch. Có thể thấy rõ nét ở các nước thị trường mới nổi sự tương đồng này như Hàn Quốc, Đài Loan.

Tuy nhiên, thanh khoản những tháng cuối năm chủ yếu là do trước kỳ Đại hội Đảng, một hiện tượng mang tính lịch sử và thường được nối tiếp bằng giai đoạn phục hồi

Một số dư địa làm động lực tăng trưởng cho thị trường 2026:

- Định giá thị trường vẫn duy trì mức P/E dự phóng khá hấp dẫn, P/E dự phóng 2026 khoảng 12 lần (P/E trung bình 10 năm là 14).

- Nền kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng cao theo trong chu kỳ 5 năm 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số mỗi năm. Một số thúc đẩy tập trung phát triển thị trường vốn, chuyển đổi số, đầu tư cơ sở hạ tầng.

- Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi theo phân loại của FTSE Russell từ tháng 9/2026.

- Xét về dòng tiền và hành vi nhà đầu tư, số lượng tài khoản mở mới tiếp tục tăng , phản ánh sự bền vững của lực cầu trong nước ổn định thanh khoản và thiết lập các đỉnh cao mới. Đây chính là những tín hiệu quan trọng mở đường cho năm 2026.

Nâng hạng được xem là sự kiện quan trọng nhất trong năm 2026. Nhà đầu tư cần lưu ý những tác động nào từ quá trình này: từ sự dịch chuyển của dòng vốn, yêu cầu về chuẩn mực quản trị doanh nghiệp đến cách thị trường vận hành và được định giá?

Việc nâng hạng FTSE Russell (dự kiến tháng 9/2026) và xa hơn là MSCI sẽ tạo ra sự thay đổi đáng kể về dòng vốn. Theo tôi phát triển thị trường vốn mở rộng giúp tối đa hóa nguồn huy động, giảm rủi ro, và huy động nguồn vốn dài hạn cho đầu tư hạ tầng, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Dự báo, dòng vốn ước tính thu hút khoảng 1,6 tỷ USD từ cácETF thụ động, chưa bao gồm vốn chủ động - thường có quy mô lớn hơn và bền vững hơn.

Việc nâng hạng thị trường không chỉ mang ý nghĩa về dòng vốn còn giúp mình bạch về thông tin mà còn chuẩn hóa quản trị doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế, kiện toàn cơ chế giao dịch, thanh toán, quản trị rủi ro.

Một số cải cách sẽ được thực hiện sau khi nâng hạng: Thông tư 03/2025, 25/2025 giúp gỡ rào cản cho nhà đầu tư nước ngoài; Nghị định 245/2025 công bố room ngoại hằng ngày, chuẩn bị CCP, rút ngắn quy trình IPO, niêm yết; Triển khai KRX và non-prefunding.

Làn sóng IPO và chuyển sàn lên HoSE đang sôi động trở lại sau nhiều năm trầm lắng. Tại sao đây là thời điểm mà các doanh nghiệp đồng loại muốn lên sàn? “Giỏ hàng” trở nên phong phú hơn, tạo nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, nhà đầu tư cần lưu ý điều gì khi lựa chọn “hàng mới”?

Dưới góc nhìn của tôi , làn sóng IPO 2025 sôi động từ đến phản ánh niềm tin thị trường đã được khôi phục, thanh khoản cải thiện và khung pháp lý ngày càng thuận lợi hơn (thời gian từ IPO đến niêm yết được rút ngắn). Các thương vụ lớn như TCBS, VPS, Gelex Infra cho thây các doanh nghiệp lớn chọn thời điểm “đầu chu kỳ” để lên sàn, tối ưu định giá dài hạn.

Tuy nhiên, việc“giỏ hàng” trở nên phong phú hơn không đồng nghĩa với việc mọi cổ phiếu mới đều là cơ hội tốt. Nhà đầu tư cần chọn lọc kỹ lưỡng, tập trung vào các yếu tố như: triển vọng lợi nhuận sau IPO, mục đích sử dụng vốn huy động, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và quản trị doanh nghiệp.

Tài sản số và sàn giao dịch tiền số sẽ tác động ra sao tới thị trường chứng khoán, đặc biệt là ở khía cạnh dòng vốn, khẩu vị rủi ro và cấu trúc thị trường?

Theo Nghị quyết 05 về tài sản số, Việt Nam đã chính có khung pháp lý quản lý lĩnh vực mới này. Các ngân hàng và công ty chứng khoán lớn đã thành lập pháp nhân riêng để tham gia SSI Digital (SSID) của SSI, TCEX của TCX, CTCP Sàn giao dịch tài sản mã hóa HD của HDBS… đánh dấu xu hướng hợp tác ngày càng gia tăng giữa các tổ chức Việt Nam và các nền tảng giao dịch quốc tế.

Ở góc độ thị trường chứng khoán, theo tôi tài sản số trong ngắn hạn có thể tạo ra sự phân tán dòng tiền và gia tăng khẩu vị rủi ro của một bộ phận nhà đầu tư và cấu trúc thị trường vốn trung hạn.

Tuy nhiên, trong trung và dài hạn khi mà khung pháp lý rõ ràng và có sự tham gia của các định chế tài chính lớn như ngân hàng và công ty chứng khoán, tài sản số sẽ đóng vai trò bổ trợ, góp phần mở rộng hệ sinh thái thị trường vốn hơn là cạnh tranh trực tiếp với thị trường chứng khoán. Năm 2026 sẽ là giai đoạn thử nghiệm quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ quản lý thụ động sang tham gia có kiểm soát đối với tài sản số tại Việt Nam.

Bên cạnh các câu chuyện lớn kể trên, nhiều cải cách quan trọng về khung pháp lý thị trường vốn cũng đang được dự thảo và từng bước triển khai. Theo bà, những thay đổi pháp lý nào nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý trong thời gian tới?

Trong thời gian tới, nhà đầu tư cần theo dõi một số thay đổi như sửa đổi Luật Đất đai, Luật Đầu tư công, Luật Chứng khoán, Luật Điện lực và Luật Đầu tư, cùng với các nghị định và quyết định mới nhằm nâng cấp thị trường vốn và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Tôi kỳ vọng vào việc nới lỏng khung pháp lý và mở rộng chương trình nhà ở xã hội trên toàn quốc sẽ thúc đẩy nhu cầu xây dựng nhà ở phục hồi đáng kể vào năm 2026. Đồng thời, Luật Nhà ở sửa đổi cung cấp các ưu đãi cho chủ đầu tư nhằm đẩy nhanh nguồn cung nhà ở xã hội, cùng với việc tăng cường minh bạch hành chính và các biện pháp hỗ trợ.

Ngành điện vẫn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, cho thấy sự cấp thiết của việc mở rộng hạ tầng điện, góp phần giảm sự phụ thuộc vào nguồn điện truyền thống (trong đó có thủy điện). Điều này bao gồm việc tiếp tục triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giải quyết gỡ bỏ các nút thắt pháp lý, hiện đại hóa hệ thống điện, phát triển thị trường điện và khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 70-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW (2025).

Các sự kiện nâng hạng, IPO, tài sản số và cải cách pháp lý… đồng loạt xuất hiện vào 1 thời điểm, bà đánh giá thế nào về quan điểm cho rằng năm 2026 sẽ là lúc thị trường chứng khoán Việt Nam thay đổi toàn diện về “chất”?

Theo tôi 2025 là năm đặt nền móng, 2026 là năm tăng tốc, khi cải cách thể chế, nâng hạng, IPO.. xuất hiện.

Sau nâng hạng, tôi đánh giá thị trường sẽ bức phá mạnh, cụ thể chúng ta có thể thấy cải cách pháp lý và định hướng chính sách ưu tiên tăng trưởng cho thị trường chứng khoán mang tính thay đổi về chất lượng tăng trưởng chứ không chỉ điểm số.

Bà nhận định diễn biến thị trường năm 2026 sẽ như thế nào?

Tăng trưởng GDP năm 2026 được dự báo khoảng 7,6%, thấp hơn mục tiêu 10% của Chính phủ nhưng vẫn nằm trong nhóm cao nhất khu vực châu Á.

Cùng với đó, tăng trưởng tín dụng mạnh, đầu tư công ở mức kỷ lục và lợi nhuận doanh nghiệp phục hồi đồng bộ sẽ tạo nền tảng hỗ trợ thị trường. Các sản phẩm mới như giao dịch trong ngày hay bán khống vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, song các cải cách hiện tại đã đủ để cải thiện thanh khoản và hiệu quả định giá trong trung hạn. Theo quan điểm cá nhân tôi đánh giá thị trường 2026, VN-Index mục tiêu 1.800 điểm, P/E dự phóng 12 lần, bên cạnh đó kinh tế tế vĩ mô tăng trưởng cao, chính sách nới lỏng tiền tệ tiếp tục hỗ trợ.

Giai đoạn chuyển mình thường là lúc mở ra không ít cơ hội, bà hãy chia sẻ chiến lược đầu tư phù hợp cho năm 2026, bao gồm nhóm cổ phiếu tiềm năng và những “hành trang” quan trọng mà nhà đầu tư cần chuẩn bị?

Năm 2026 không còn xuất hiện hiện tượng “nước lên thuyền lên”, mà là giai đoạn nhà đầu tư cần đầu tư có chọn lọc, tập trung doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận rõ nét và hưởng lợi từ cách chính sách hỗ trợ. Trong đó phải kể đến ngân hàng, tiêu dùng, bất động sản, công nghiệp, năng lượng, tiện ích, chứng khoán và công nghệ.

Các cổ phiếu nổi bật: VCB, CTG, MBB, TCB thuộc nhóm bank với lợi nhuận tăng trưởng; MWG, PNJ, FRT thuộc tiêu dùng bán lẻ; HPG, BMP hưởng lợi từ đầu tư công; FPT hồi phục tăng trưởng; SSI, VND, VCI thuộc chứng khoán hưởng lợi khi thanh khoản tăng cao.

Nhà đầu tư nên trang bị kiến thức và nâng cao kỷ luật trong đầu tư, quản trị rủi ro và với tầm nhìn trung dài hạn gắn với chu kỳ cải cách của nền kinh tế Việt Nam.

Cảm ơn những chia sẻ của bà!