Nhân sự FPT lần đầu sụt giảm giữa làn sóng AI

Dữ liệu cho thấy nếu năm 2022 FPT có 42.408 nhân sự, con số này tăng lên 48.162 vào năm 2023 và đạt đỉnh 54.646 người vào năm 2024, thì đến cuối năm 2025, quy mô nhân sự lùi về 54.110 người. Mức giảm hơn 500 người không lớn về tuyệt đối, nhưng mang ý nghĩa biểu tượng: Đường cong tăng trưởng nhân sự đã “gãy nhịp”.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thị trường toàn cầu dấy lên lo ngại rằng AI tạo sinh (Generative AI) có thể làm thay đổi sâu sắc ngành phần mềm - lĩnh vực cốt lõi của FPT.

AI và bài toán mô hình “dựa trên con người”

Mô hình kinh doanh truyền thống của các hãng dịch vụ phần mềm, đặc biệt tại các thị trường gia công như Việt Nam, dựa nhiều vào quy mô đội ngũ kỹ sư. Doanh thu tăng trưởng đồng hành với mở rộng nhân sự. Tuy nhiên, khi AI ngày càng có khả năng lập trình, tự động hóa kiểm thử và phân tích hệ thống, mối quan hệ tuyến tính giữa “số người - doanh thu” có thể bị phá vỡ.

Một nghiên cứu của Citrini Research từng đặt ra kịch bản: Trong tương lai, phần lớn dòng mã có thể do AI viết. Những dự án từng cần hàng nghìn kỹ sư và nhiều tháng triển khai có thể rút ngắn xuống chỉ còn vài giờ hoặc vài ngày. Khi đó, áp lực cạnh tranh và sức ép giảm giá sẽ gia tăng, bởi khách hàng có thêm lựa chọn tự phát triển công cụ bằng AI hoặc dễ dàng so sánh sản phẩm giữa các nhà cung cấp.

Thực tế đã có những ví dụ cụ thể. Startup AI Anthropic từng tuyên bố công cụ Claude Code có thể hỗ trợ hiện đại hóa hệ thống COBOL - công việc vốn đòi hỏi đội ngũ tư vấn đông đảo và thời gian kéo dài nhiều năm. Điều này khiến cổ phiếu IBM chịu áp lực ngay sau đó.

Trong bối cảnh ấy, việc FPT điều chỉnh quy mô nhân sự có thể được nhìn nhận theo hai hướng: Một là tín hiệu thận trọng trước nguy cơ thay đổi mô hình; hai là bước chuyển sang tối ưu hóa hiệu suất thay vì mở rộng bằng mọi giá.

Điều đáng chú ý là sự sụt giảm nhân sự diễn ra khi kết quả kinh doanh của FPT vẫn tích cực. Mảng dịch vụ công nghệ thông tin nước ngoài - trụ cột tăng trưởng - đạt gần 35.400 tỷ đồng doanh thu năm 2025, tăng 14,3% YoY, mang về 5.467 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế.

Tuy nhiên, mức tăng này đã chậm lại so với giai đoạn bùng nổ trước đó. Với một cổ phiếu từng được định giá dựa trên kỳ vọng tăng trưởng cao và liên tục, sự chững lại dù nhẹ cũng đủ để thị trường điều chỉnh lại định giá. Đây có thể là một trong những nguyên nhân khiến khối ngoại bán ròng mạnh cổ phiếu FPT.

Năm 2025, giá trị bán ròng lên tới hơn 11.600 tỷ đồng; từ đầu năm 2026 đến nay tiếp tục rút thêm hơn 6.800 tỷ. Dòng tiền quốc tế dường như đang đánh giá lại triển vọng trung hạn của doanh nghiệp công nghệ này trong bối cảnh cạnh tranh mới từ AI.

Thách thức hay cơ hội tái cấu trúc?

Dù vậy, không thể đồng nhất việc giảm nhân sự với suy yếu. Trong ngành công nghệ, tối ưu hóa đội ngũ để nâng cao năng suất trên mỗi nhân sự là xu hướng phổ biến khi công nghệ mới xuất hiện. Nếu AI giúp kỹ sư làm việc hiệu quả hơn, doanh nghiệp có thể duy trì tăng trưởng doanh thu mà không cần tăng tương ứng số lượng người.

Với nhà đầu tư, câu chuyện FPT lúc này không chỉ là con số lợi nhuận, mà là khả năng chuyển mình trong kỷ nguyên AI. Sự điều chỉnh của dòng tiền ngoại có thể phản ánh sự thận trọng ngắn hạn, nhưng về dài hạn, năng lực thích ứng mới là yếu tố quyết định giá trị doanh nghiệp.