Nhật Bản chi 10 tỷ USD 'cứu' Đông Nam Á giữa khủng hoảng dầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang và nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn, Nhật Bản tuyên bố sẽ cung cấp khoảng 10 tỷ USD hỗ trợ tài chính nhằm giúp các quốc gia Đông Nam Á ứng phó với áp lực năng lượng, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn sản xuất các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ.

Thông tin được Thủ tướng Sanae Takaichi công bố ngày 16/4 tại một diễn đàn khu vực, với sự tham gia của Nhật Bản cùng các nền kinh tế lớn ở Đông Nam Á như Thái Lan, Việt Nam, Philippines và Malaysia.

Theo kế hoạch, nguồn vốn này sẽ giúp các quốc gia có thu nhập thấp hơn trong khu vực nhập khẩu dầu từ Mỹ và các nhà cung cấp khác, qua đó duy trì hoạt động sản xuất.

Động thái này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ khu vực, mà còn phục vụ lợi ích trực tiếp của Nhật Bản trong việc bảo vệ chuỗi cung ứng và hoạt động công nghiệp của chính mình.

“Điểm nghẽn” của chuỗi sản xuất toàn cầu

Đông Nam Á là một trung tâm sản xuất lớn các sản phẩm từ dầu mỏ, từ nhựa đến dệt may. Vì vậy, sự sụt giảm nguồn cung dầu không chỉ ảnh hưởng đến nhiên liệu, mà còn làm gián đoạn nguồn nguyên liệu thiết yếu cho nhiều ngành công nghiệp toàn cầu.

Thủ tướng Takaichi cho biết Tokyo kỳ vọng gói hỗ trợ sẽ giúp duy trì hoạt động của các nhà máy trong khu vực.

“Nhật Bản không chỉ cung cấp dầu cho các quốc gia đang gặp khó khăn do tình hình Trung Đông, mà còn sẽ phối hợp với các nước châu Á để xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng và khoáng sản quan trọng có khả năng chống chịu tốt hơn”, bà nói. Theo bà, quy mô hỗ trợ tương đương khoảng 1 năm nhập khẩu dầu của Đông Nam Á.

Bài toán trong nước và rủi ro lan rộng

Nhật Bản hiện sở hữu một trong những kho dự trữ dầu chiến lược lớn nhất thế giới, tương đương 254 ngày nhu cầu trong nước, và đã bắt đầu xả kho từ tháng trước. Tuy vậy, một điểm nghẽn đáng chú ý là lượng dự trữ này chủ yếu phục vụ các nhà máy lọc dầu nội địa, không dành cho xuất khẩu.

Ngay trong nước, Nhật Bản cũng đang đối mặt với những dấu hiệu căng thẳng nguồn cung. Tình trạng thiếu hụt naphtha, một dẫn xuất quan trọng của dầu thô, đã bắt đầu ảnh hưởng đến sản xuất.

Đầu tuần này, hãng sản xuất thiết bị vệ sinh Toto đã phải tạm dừng nhận đơn hàng mới đối với các bộ phòng tắm lắp ghép, do thiếu dung môi có nguồn gốc từ naphtha.

Lo ngại cũng đang gia tăng đối với chuỗi cung ứng các sản phẩm y tế có nguồn gốc từ dầu mỏ. Đầu tháng này, nhiều tổ chức bệnh nhân và bác sĩ đã gửi kiến nghị chung lên Bộ Y tế Nhật Bản, đề nghị xác định các mặt hàng thiết bị y tế có nguy cơ bị ảnh hưởng lớn nhất nếu sản lượng các sản phẩm phụ từ dầu tiếp tục suy giảm.

Theo bà Takaichi, Nhật Bản phụ thuộc vào các nước châu Á trong việc cung ứng nhiều mặt hàng thiết yếu như thiết bị lọc máu, bình chứa chất thải y tế hay găng tay phẫu thuật.

“Thiếu hụt nhiên liệu và gián đoạn chuỗi cung ứng tại châu Á sẽ cản trở khả năng nhập khẩu vật tư y tế từ khu vực này về Nhật Bản”, bà cảnh báo. Vì vậy, việc hỗ trợ tài chính cho Đông Nam Á cũng là cách để “bảo vệ sinh kế và sức khỏe của chính người dân Nhật Bản”.

Theo NYT