Nhiều người mất tiền vì một thao tác bất cẩn khi giao dịch ngân hàng online

Sự phát triển nhanh của kinh tế số và ngân hàng số mang lại nhiều tiện ích cho người dùng, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng các rủi ro liên quan đến lừa đảo và tấn công công nghệ cao. Các chuyên gia khuyến cáo mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao cảnh giác khi tham gia giao dịch tài chính trên môi trường mạng.

Tại hội thảo “Giao dịch ngân hàng an toàn trên không gian mạng” diễn ra sáng ngày 8/3 tại TP.HCM, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Trang, Phó hiệu trưởng Trường đại học Văn Hiến, cho biết các hoạt động tài chính và giao dịch tiền tệ ngày càng được thực hiện trên nền tảng công nghệ. Xu hướng này giúp tăng tốc độ giao dịch, mở rộng dịch vụ tài chính và thúc đẩy kinh tế số.

Tuy nhiên, cùng với lợi ích là nhiều rủi ro mới như đánh cắp dữ liệu, lừa đảo trực tuyến và các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi. Chỉ một thao tác bất cẩn trên môi trường mạng cũng có thể khiến người dùng mất toàn bộ tài sản, thậm chí là số tiền tích lũy trong nhiều năm.

Theo bà Trang, đảm bảo an toàn tài chính cá nhân không chỉ là trách nhiệm của từng cá nhân mà còn góp phần duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống tài chính.

Nhiều thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi

Chia sẻ tại hội thảo, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh, Phòng Cảnh sát Hình sự (PC02), Công an TP.HCM, cho biết tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên môi trường số đang gia tăng nhanh với nhiều hình thức mới.

Một số thủ đoạn phổ biến hiện nay gồm lừa đảo bán tour du lịch giá rẻ để thu hút người mua, giả mạo người quen qua video call sử dụng công nghệ Deepfake hoặc giả danh cơ quan chức năng để yêu cầu nạn nhân chuyển tiền.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn lợi dụng các chiêu trò như thông báo khóa SIM do chưa chuẩn hóa thông tin thuê bao, dụ người dùng cài đặt ứng dụng hoặc truy cập các đường link có nội dung cờ bạc, cá độ hoặc tín dụng đen.

Một số trường hợp giả danh công an, viện kiểm sát hoặc tòa án để gọi điện đe dọa nạn nhân liên quan đến các vụ án, sau đó yêu cầu chuyển tiền để “phục vụ điều tra”.

Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng ghi nhận nhiều hình thức lừa đảo mới như đánh cắp thông tin căn cước công dân để vay tín dụng, giả vờ chuyển nhầm tiền vào tài khoản ngân hàng rồi yêu cầu hoàn trả hoặc cung cấp dịch vụ lấy lại tài khoản mạng xã hội.

Thậm chí đã xuất hiện hình thức “bắt cóc online”, trong đó các đối tượng gây hoang mang cho nạn nhân hoặc gia đình nhằm buộc chuyển tiền chuộc.

Trước thực trạng này, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên môi trường mạng cũng như trong đời sống hàng ngày. Người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân hoặc tài khoản ngân hàng cho người lạ.

Khi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, đặc biệt là các trường hợp tự xưng cơ quan chức năng, người dân cần bình tĩnh xác minh thông tin qua các kênh chính thức.

Ngân hàng đẩy mạnh xác thực và bảo mật giao dịch

Từ phía các ngân hàng, bà Phạm Châu Loan, Phó trưởng Phòng Phát triển Kênh số và Đối tác, Ngân hàng Vietcombank, cho biết ngân hàng số đang trở thành xu hướng chủ đạo trong hoạt động tài chính.

Theo thống kê của Vietcombank, hơn 95% giao dịch của ngân hàng hiện được thực hiện trên các nền tảng số, trong khi số lượng giao dịch rút tiền tại ATM đang giảm dần qua từng năm.

Điều này cho thấy ngân hàng số đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống kinh tế và xã hội.

Tuy nhiên, sự phát triển mạnh của ngân hàng số cũng kéo theo nguy cơ gia tăng các loại tội phạm công nghệ cao. Các hành vi lừa đảo, đánh cắp dữ liệu, giả mạo tài khoản hoặc tấn công mạng ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với dịch vụ tài chính số.

Theo bà Loan, người trẻ, đặc biệt là sinh viên, là nhóm dễ bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng do thiếu kinh nghiệm quản lý tài chính và đôi khi còn chủ quan khi giao dịch trực tuyến.

Để hạn chế rủi ro, hệ thống pháp lý liên quan đến giao dịch ngân hàng số tại Việt Nam đang được hoàn thiện.

Các quy định mới tập trung vào việc tăng cường xác thực danh tính và bảo mật giao dịch, bao gồm yêu cầu xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch có giá trị lớn, cập nhật thông tin tài khoản theo cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chuyển đổi hoàn toàn sang thẻ chip.

Ngoài ra, các ngân hàng cũng phối hợp với cơ quan chức năng xây dựng cơ sở dữ liệu cảnh báo các tài khoản nghi ngờ gian lận nhằm ngăn chặn rủi ro ngay từ sớm.

Song song với các giải pháp công nghệ, các chương trình truyền thông và giáo dục tài chính cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về an toàn giao dịch trên môi trường số.