Nhiều 'siêu tàu' chở dầu vẫn rời Iran, băng qua tuyến 'yết hầu năng lượng' thế giới Hormuz để tới trạm trung chuyển lớn của Đông Nam Á

Dầu thô của Iran vẫn tiếp tục được vận chuyển qua eo biển Hormuz với tốc độ gần như bình thường, bất chấp các cuộc tấn công liên quan đến Tehran nhằm vào tàu thuyền trong tuyến hàng hải chiến lược này khiến xuất khẩu từ nhiều quốc gia vùng Vịnh khác sụt giảm mạnh. Thông tin được Reuters tổng hợp từ dữ liệu theo dõi tàu chở dầu.

Theo phân tích của TankerTrackers.com – công ty tình báo hàng hải chuyên theo dõi các tàu thuộc “hạm đội bóng tối”, Iran đã xuất khẩu khoảng 13,7 triệu thùng dầu thô kể từ khi Israel và Mỹ phát động các cuộc tấn công vào nước này ngày 28/2.

Trong khi đó, dữ liệu của dịch vụ theo dõi tàu Kpler cho thấy lượng xuất khẩu trong 11 ngày đầu tháng 3 còn cao hơn, ước khoảng 16,5 triệu thùng.

Sau các cuộc không kích của Israel và Mỹ, Iran đã đáp trả bằng những cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz và một số cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực Trung Đông. Diễn biến này khiến hoạt động vận chuyển của nhiều tàu không thuộc Iran qua tuyến đường biển quan trọng này gần như đình trệ, buộc một số nhà sản xuất dầu trong khu vực phải cắt giảm sản lượng.

Tuy nhiên, việc dòng chảy dầu của Iran vẫn duy trì ổn định được đánh giá là khác biệt đáng kể so với chiến dịch quân sự trước đây của Mỹ tại Venezuela, khi Washington áp dụng phong tỏa hải quân và bắt giữ các tàu ra vào vùng biển của quốc gia Nam Mỹ này.

Ông David Tannenbaum, giám đốc tại công ty tư vấn Blackstone Compliance Services, cho biết ông “bất ngờ” khi Mỹ chưa triển khai một chiến dịch tương tự nhằm vào các tàu liên quan đến Iran, dù Washington từng bắt giữ thành công các tàu chở dầu liên quan đến Venezuela vào tháng 12 năm ngoái.

Tuy vậy, theo nhà phân tích dầu khí và vận tải biển Matias Togni của Next Barrel, việc Mỹ gia tăng các biện pháp ngăn chặn tàu chở dầu của Iran có thể làm gia tăng nguy cơ các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Ông James Lightbourn, nhà tài chính vận tải biển và là người sáng lập Cavalier Shipping, cho rằng khi Iran vẫn duy trì hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực này, nước này có động cơ giữ cho eo biển Hormuz tiếp tục mở ở một mức độ nhất định. Theo ông, nếu Mỹ tịch thu các tàu chở dầu của Iran, thiệt hại đối với Tehran có thể còn nhỏ hơn so với kịch bản eo biển bị phong tỏa hoàn toàn.

Hiện, Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận về khả năng Washington sẽ có động thái cụ thể nhằm vào xuất khẩu dầu của Iran.

Dữ liệu từ TankerTrackers.com và Kpler cho thấy trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến 11/3, xuất khẩu dầu thô của Iran dao động từ 1,1 triệu đến 1,5 triệu thùng/ngày. Trong năm ngoái, mức xuất khẩu trung bình của nước này đạt khoảng 1,69 triệu thùng/ngày, theo Kpler.

Hoạt động xuất khẩu có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới khi nhiều tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) vẫn đang bốc dỡ hàng tại đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran. Hình ảnh vệ tinh do TankerTrackers.com phân tích cho thấy các tàu này vẫn hoạt động bình thường.

Trước khi xảy ra các cuộc tấn công ngày 28/2, Iran đã đẩy mạnh xuất khẩu lên khoảng 2,17 triệu thùng/ngày trong tháng 2 nhằm chuẩn bị cho khả năng xảy ra xung đột với Israel và Mỹ, theo dữ liệu của Kpler. Thậm chí, trong tuần từ ngày 16/2, lượng xuất khẩu từng đạt mức cao kỷ lục khoảng 3,79 triệu thùng/ngày.

Kể từ ngày 28/2, đã có 6 tàu chở dầu thô rời Iran, trong đó có tàu Cuma – một tàu nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ khởi hành trong tuần này, theo dữ liệu từ Kpler và Lloyd’s List Intelligence.

Ngoài ra, hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) cũng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ đã rời Iran ngày 6/3 sau khi hoàn tất bốc dỡ hàng.

Phân tích riêng cho thấy ít nhất 11 triệu thùng dầu thô đã được vận chuyển khỏi Iran trong thời gian gần đây. Trong đó, bốn siêu tàu chở dầu với tổng lượng khoảng 8 triệu thùng đã cập vùng biển quanh Singapore.