NHNN xem xét nới quy định cho vay, nhóm Big 4 dự kiến hưởng lợi lớn nhất

Mới đây, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho biết Ngân hàng Nhà nước đã làm việc với các ngân hàng thương mại ngày 09/04/2026 để xem xét điều chỉnh quy định liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Trọng tâm thảo luận là khả năng đưa một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước trở lại công thức tính, nhằm giảm áp lực thanh khoản đang gia tăng trong hệ thống.

Theo KBSV, một số phương án đang được cân nhắc. Một là cho phép tiếp tục tính một phần tiền gửi Kho bạc vào nguồn vốn, chẳng hạn duy trì tỷ lệ 20% như năm 2025 thay vì loại bỏ hoàn toàn.

Hai là điều chỉnh kỹ thuật trong cách tính LDR, mở rộng các cấu phần được tính vào huy động như nguồn vốn dài hạn từ các định chế tài chính quốc tế hoặc giấy tờ có giá.

Ba là xem xét nâng trần LDR từ 85% lên 87-90% đối với các ngân hàng có hệ số an toàn vốn cao.

Áp lực xuất hiện sau khi lộ trình siết quy định hoàn tất. Theo Thông tư 26/2022, tỷ lệ tiền gửi Kho bạc được tính vào nguồn vốn đã giảm dần từ 50% năm 2023 xuống 80% năm 2025 và về 0% từ năm 2026.

Khi nguồn vốn này không còn được tính, tỷ lệ LDR của nhiều ngân hàng tăng nhanh và tiệm cận ngưỡng trần 85%, dù quy mô cho vay không thay đổi. Để duy trì tỷ lệ an toàn, các ngân hàng phải đẩy lãi suất huy động lên cao hơn, làm mặt bằng lãi suất chịu thêm áp lực.

Số liệu của KBSV cho thấy tiền gửi Kho bạc đang tập trung chủ yếu tại nhóm ngân hàng quốc doanh. Vietcombank, BIDV và VietinBank mỗi ngân hàng nắm khoảng 134.000-136.000 tỷ đồng, trong khi Agribank khoảng 86.500 tỷ đồng.

Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân gần như không đáng kể. Sự phân bổ này khiến nhóm quốc doanh chịu tác động trực tiếp khi quy định thay đổi, đồng thời cũng là nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất nếu chính sách được điều chỉnh.

Trong kịch bản tiền gửi Kho bạc được đưa trở lại công thức tính, tỷ lệ LDR của nhóm ngân hàng quốc doanh sẽ cải thiện ngay lập tức. Với quy mô nguồn tiền lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, chỉ cần điều chỉnh một phần cũng đủ tạo ra dư địa cho vay đáng kể mà không cần tăng mạnh lãi suất huy động.

Tác động không dừng ở từng ngân hàng. Khi áp lực LDR giảm, nhu cầu tăng lãi suất huy động cũng hạ nhiệt, giúp mặt bằng lãi suất ổn định hơn. Đồng thời, tín dụng có điều kiện mở rộng vào các lĩnh vực ưu tiên như đầu tư công, sản xuất và xuất khẩu, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng tư nhân vẫn hưởng lợi gián tiếp từ môi trường lãi suất ổn định hơn, nhưng mức độ tác động hạn chế do không nắm giữ nhiều tiền gửi Kho bạc.

Nếu quy định được nới theo hướng linh hoạt hơn, nhóm ngân hàng quốc doanh sẽ có thêm dư địa cho vay trong ngắn hạn, đồng thời giảm áp lực cạnh tranh lãi suất trên thị trường. Đây có thể là yếu tố tạo khác biệt về tăng trưởng tín dụng giữa các nhóm ngân hàng trong thời gian tới.