Những điều người Việt kiêng kỵ ngày Tết để tránh xui xẻo cả năm

Tết Nguyên đán không chỉ là dịp đoàn viên, sum họp mà còn được xem là thời khắc mở đầu vận khí cho cả năm mới. Chính vì vậy, từ bao đời nay, người Việt vẫn truyền nhau nhiều điều kiêng kỵ trong những ngày đầu năm với mong muốn tránh điều không may, giữ gìn tài lộc, bình an và sự hanh thông cho gia đình.

Không quét nhà, đổ rác trong ngày mùng Một

Theo quan niệm dân gian, ngày mùng Một Tết là ngày khai mở cho một năm mới, mọi hành động diễn ra trong ngày này đều có ảnh hưởng đến vận khí của cả năm. Vì vậy, việc quét nhà hay đổ rác bị xem là hành động “quét” đi tài lộc, may mắn ra khỏi nhà.

Người xưa thường dọn dẹp nhà cửa thật sạch sẽ trước giao thừa để “tống cựu nghinh tân”, tiễn điều xui của năm cũ và đón vận may của năm mới. Sang ngày mùng Một, nếu có rác phát sinh, nhiều gia đình chỉ gom lại một góc, chờ sang mùng Hai hoặc mùng Ba mới đem đổ.

Ngày nay, dù việc kiêng kỵ này không còn quá khắt khe, nhưng nhiều người vẫn giữ như một cách cầu mong sự sung túc, đủ đầy cho cả năm.

Tránh cãi vã, nói lời xui xẻo đầu năm

Trong văn hóa Tết của người Việt, lời nói đầu năm được xem là yếu tố mang năng lượng rất lớn. Những câu nói mang ý nghĩa tiêu cực như “chết”, “mất”, “xui”, “hết tiền” thường bị kiêng kỵ vì được cho là có thể “vận” điều không may vào cả năm.

Không chỉ kiêng lời nói xui, việc cãi vã, to tiếng, khóc lóc trong những ngày đầu năm cũng bị xem là điều đại kỵ. Người xưa tin rằng nếu năm mới bắt đầu bằng bất hòa, thì suốt năm dễ gặp chuyện không suôn sẻ.

Vì thế, mọi người thường cố gắng giữ hòa khí, nói năng nhẹ nhàng, vui vẻ và dành cho nhau những lời chúc tốt đẹp như “an khang thịnh vượng”, “vạn sự như ý”, “phát tài phát lộc”.

Kiêng vay mượn, trả nợ trong những ngày đầu năm

Theo quan niệm dân gian, tiền bạc đầu năm tượng trưng cho tài lộc của cả năm. Việc đi vay bị xem là “mang nợ vào người”, còn cho vay hay trả nợ lại bị coi là “xuất tài”, báo hiệu sự hao hụt, khó giữ của.

Chính vì vậy, nhiều gia đình có thói quen thanh toán nợ nần trước Tết, để bước sang năm mới với tâm thế nhẹ nhàng, không vướng bận. Trong vài ngày đầu xuân, người Việt cũng thường tránh đòi nợ hay vay mượn để giữ không khí vui vẻ, tránh tạo áp lực tài chính cho cả hai bên.

Không làm vỡ bát đĩa, đồ dùng trong ngày Tết

Những vật dụng bằng sành sứ như bát, đĩa, ly tách được xem là biểu tượng của sự viên mãn, đủ đầy. Vì thế, làm vỡ đồ đạc trong ngày Tết thường bị coi là điềm báo chia ly, đổ vỡ hoặc bất hòa.

Nếu chẳng may xảy ra, nhiều người sẽ nhanh chóng “hóa giải” bằng cách nói những câu mang ý nghĩa tích cực như “may mắn đến”, “phúc vào nhà” để xua đi điều không lành. Đồng thời, mảnh vỡ thường được dọn ngay và bỏ kín, tránh để ảnh hưởng đến phong thủy và không khí đầu năm.

Tránh mặc đồ đen, trắng trong ngày đầu năm

Trong quan niệm truyền thống, màu đen và trắng thường gắn với tang lễ, chia ly nên bị xem là không phù hợp với không khí vui tươi của ngày Tết. Việc mặc trang phục mang sắc u tối đầu năm được cho là dễ “rước” vận xui, khiến công việc và cuộc sống trong năm mới kém thuận lợi.

Thay vào đó, các gam màu tươi sáng như đỏ, vàng, cam, hồng được ưa chuộng vì tượng trưng cho may mắn, phú quý và hỷ khí. Việc chọn trang phục rực rỡ ngày Tết không chỉ mang ý nghĩa phong thủy mà còn giúp tinh thần phấn chấn, tạo cảm giác khởi đầu tràn đầy năng lượng.

Kiêng ăn một số món trong ngày mùng Một

Ẩm thực ngày Tết không chỉ để thưởng thức mà còn mang ý nghĩa biểu trưng. Một số món ăn như thịt chó, mực, trứng vịt lộn hay cá mè thường bị kiêng trong ngày đầu năm vì gắn với những quan niệm không may mắn như “đen đủi”, “lộn ngược” hay “trôi tuột vận may”.

Thay vào đó, người Việt thường chọn các món mang ý nghĩa cát tường như bánh chưng, bánh tét, xôi gấc, gà luộc… để cầu mong sự no đủ, hanh thông và khởi đầu suôn sẻ cho năm mới.

Không cho nước, cho lửa đầu năm

Theo tín ngưỡng dân gian, nước tượng trưng cho tài nguyên, sinh khí; lửa tượng trưng cho may mắn, hơi ấm và tài lộc. Vì vậy, sáng mùng Một, nhiều gia đình kiêng cho người khác xin nước hoặc lửa, bởi hành động này được cho là “cho đi vận may”.

Quan niệm này mang ý nghĩa biểu trưng nhiều hơn thực tế, nhưng vẫn được lưu truyền như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn sự đủ đầy, ấm áp trong gia đình suốt năm mới.

Kiêng xông nhà khi không hợp tuổi

Xông đất là phong tục quan trọng, bởi người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa được tin là ảnh hưởng đến vận mệnh của gia chủ trong cả năm. Vì thế, nhiều gia đình cẩn trọng chọn người xông nhà hợp tuổi, tính cách vui vẻ, làm ăn thuận lợi để mang “vía tốt” vào nhà.

Trong trường hợp không chọn được người phù hợp, gia chủ có thể tự xông đất bằng cách ra ngoài trước giao thừa rồi trở về sau thời khắc năm mới, với mong muốn tự mang may mắn về cho gia đình.

Ngày nay, nhiều kiêng kỵ đã được nhìn nhận linh hoạt hơn, không còn quá nặng nề như trước. Tuy vậy, phần lớn các phong tục này vẫn được gìn giữ như một nét văn hóa truyền thống, giúp con người sống chậm lại, cư xử nhẹ nhàng hơn và khởi đầu năm mới với tâm thế tích cực.

Giữ gìn những điều kiêng kỵ ngày Tết, suy cho cùng, không chỉ để “tránh xui”, mà còn là cách người Việt gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, may mắn và đủ đầy cho gia đình và những người thân yêu.

* Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm