Những quốc gia cung cấp nhiều thép nhất cho Việt Nam năm 2025: Bất ngờ Top 1 chiếm gần 60% thị phần

Năm 2025, thị trường thép Việt Nam vận động trong trạng thái không đồng đều: Sản xuất trong nước tăng trưởng khá, tiêu thụ nội địa cải thiện, nhưng xuất khẩu lại sụt giảm mạnh.

Trong bức tranh đó,nhập khẩu thép vẫn duy trì quy mô lớn, với cơ cấu nguồn cung cho thấy vai trò áp đảo của Trung Quốc, bỏ xa các thị trường còn lại.

Theo số liệu của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), tổng lượng thép nhập khẩu vào Việt Nam năm 2025 đạt hơn 16,09 triệu tấn, tương ứng giá trị 11,21 tỷ USD (chiếm khoảng 20% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam). So với năm 2024, nhập khẩu thép giảm 9,16% về lượng và 10,89% về giá trị, phản ánh phần nào sự chững lại của nhu cầu và áp lực từ thị trường quốc tế.

Trung Quốc giữ vững vị trí số một, chiếm gần 60% lượng thép nhập khẩu

Xét theo quốc gia cung cấp, Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung thép lớn nhất cho Việt Nam, với 9,24 triệu tấn, tương đương 57,45% tổng lượng nhập khẩu. Về giá trị, thép từ Trung Quốc đạt 5,81 tỷ USD, chiếm 51,79%.

Điểm đáng chú ý nằm ở chênh lệch giữa tỷ trọng lượng và tỷ trọng giá trị. Việc tỷ trọng theo lượng cao hơn đáng kể cho thấy thép nhập khẩu từ Trung Quốc chủ yếu nằm ở phân khúc giá thấp đến trung bình, phù hợp với nhu cầu đầu vào trong nước khi thị trường tiêu thụ chưa thực sự bứt phá và xuất khẩu gặp khó.

Ở các vị trí tiếp theo, Nhật Bản cung cấp khoảng 2,18 triệu tấn, chiếm 13,57% về lượng, trong khi khu vực ASEAN và Hàn Quốc lần lượt chiếm khoảng 10–11%. Khoảng cách lớn giữa Trung Quốc và nhóm còn lại cho thấy cơ cấu nhập khẩu thép của Việt Nam vẫn mang tính tập trung cao.

Sản xuất trong nước tăng, nhưng chưa “lấp đầy” khoảng trống thị trường

Ở chiều ngược lại, năm 2025 ghi nhận sự cải thiện đáng kể của sản xuất thép trong nước. Sản lượng thép thô đạt 24,66 triệu tấn, tăng 12,2%, cao hơn mức tăng trưởng chung của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.

Sản xuất thép thành phẩm đạt 32,26 triệu tấn, tăng 9,6%, trong khi tiêu thụ nội địa đạt 31,62 triệu tấn, tăng 8,7%.

Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng không đồng đều. Lượng bán hàng ở một số phân khúc chủ lực như tôn mạ kim loại và sơn phủ màu giảm 12,5%, thép cán nguội (CRC) giảm 7,9%. Số liệu ghi nhận sản lượng sản xuất CRC đạt hơn 3,05 triệu tấn, tăng 12,5% so với cùng kỳ, song lượng bán ra đạt hơn 2,41 triệu tấn, giảm 7,9%.

Đặc biệt, xuất khẩu thép thành phẩm chỉ đạt gần 5 triệu tấn, giảm tới 37,9%, trong đó thép cuộn cán nóng (HRC) giảm hơn 60%.

Thị trường thép cán nóng HRC thế giới biến động khiến thị trường trong nước khó khăn do các doanh nghiệp sử dụng HRC làm nguyên liệu sản xuất.

Sự sụt giảm mạnh của xuất khẩu khiến thị trường nội địa trở thành điểm tựa chính cho ngành thép, đồng thời làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu một số chủng loại thép mà trong nước chưa đáp ứng đầy đủ về giá hoặc cơ cấu sản phẩm.

Lời giải từ phòng vệ thương mại

Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã liên tục triển khai các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm kiểm soát thép nhập khẩu nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trong nước.

Tính đến hết năm 2025, đã có 13 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại liên quan đến các sản phẩm thép, trải rộng từ tôn mạ, HRC, CRC đến thép dây, thép hình và thép cáp dự ứng lực.

Các biện pháp này góp phần điều chỉnh hành vi nhập khẩu, hạn chế tình trạng lẩn tránh thuế và bảo vệ sản xuất trong nước ở một số phân khúc.

Tuy vậy lượng nhập khẩu thép lớn, đặc biệt từ thị trường Trung Quốc cho thấy nguyên nhân đến từ chênh lệch giá lớn, quy mô sản xuất vượt trội và áp lực dư cung kéo dài từ thị trường Trung Quốc – những yếu tố khiến thép giá cạnh tranh vẫn tìm được chỗ đứng tại Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn xuất khẩu suy yếu.

Việc Trung Quốc chiếm gần 60% lượng thép nhập khẩu cho thấy Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung bên ngoài, ngay cả khi sản xuất trong nước tăng trưởng.

Câu chuyện nhập khẩu thép năm 2025 vì vậy không chỉ phản ánh biến động thương mại, mà còn đặt ra bài toán dài hạn về tái cơ cấu sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng đầu ra xuất khẩu cho ngành thép Việt Nam trong chu kỳ mới năm 2026.