Nike bị điều tra, yêu cầu rà soát hàng nghìn trang hồ sơ

Trong thông báo ngày 4/2, cơ quan liên bang yêu cầu Nike cung cấp hàng loạt tài liệu liên quan đến các cáo buộc, bao gồm các mục tiêu và chỉ tiêu về Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập DEI cho năm 2025, cùng những mục tiêu DEI khác của công ty.

Nike cho biết việc bị nâng cấp điều tra là “bất ngờ và khác thường”, đồng thời khẳng định hãng tuân thủ “mọi quy định pháp luật hiện hành” về chống phân biệt đối xử. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh siết chặt các sáng kiến đa dạng, vốn nhiều lần bị ông chỉ trích là “cấp tiến” và tìm cách thu hẹp phạm vi áp dụng.

“Khi có những dấu hiệu thuyết phục, bao gồm cả việc doanh nghiệp tự thừa nhận trong các tài liệu công khai quy mô lớn, cho thấy các chương trình DEI của nhà tuyển dụng có thể vi phạm các quy định liên bang về cấm phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc hoặc các hình thức phân biệt đối xử trái pháp luật khác, EEOC sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết, kể cả cưỡng chế trát đòi hầu tòa, để bảo đảm điều tra đầy đủ và toàn diện”, bà Andrea Lucas, Chủ tịch EEOC, tuyên bố.

EEOC là cơ quan chịu trách nhiệm thực thi các luật liên bang cấm phân biệt đối xử với người lao động hoặc ứng viên dựa trên chủng tộc, màu da, tôn giáo, giới tính, nguồn gốc quốc gia, tuổi tác, tình trạng khuyết tật hoặc thông tin di truyền. Cơ quan có quyền điều tra và xử lý khiếu nại đối với các doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh của luật.

Bà Lucas, thành viên đảng Cộng hòa, được ông Trump bổ nhiệm làm quyền lãnh đạo EEOC vào năm 2025. Người tiền nhiệm dưới thời chính quyền Biden, bà Charlotte Burrows, đã bị sa thải ngay sau khi ông Trump quay lại Nhà Trắng.

Theo bà Lucas, quy định tại Điều VII của luật dân quyền Mỹ yêu cầu việc thực thi phải “mù màu”, tức bảo vệ người lao động thuộc mọi chủng tộc khỏi các hành vi tuyển dụng bất hợp pháp. Bà cho rằng nhờ cam kết của Tổng thống Trump, EEOC đang quay lại cách tiếp cận thực thi công bằng và nhất quán hơn.

Ngay trong ngày đầu nhậm chức, ông Trump đã ký sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang chấm dứt toàn bộ các khoản tài trợ hoặc hợp đồng “liên quan đến công bằng”. Ông cũng ban hành thêm một sắc lệnh buộc các nhà thầu liên bang phải chứng nhận rằng họ không thúc đẩy các chương trình DEI. Chính quyền Mỹ đồng thời gây sức ép lên các trường đại học, yêu cầu loại bỏ các sáng kiến đa dạng nếu không muốn đối mặt nguy cơ mất nguồn tài trợ liên bang.

Theo EEOC, các thông tin mà cơ quan này yêu cầu Nike cung cấp có niên đại từ năm 2018, bao gồm tiêu chí lựa chọn nhân sự trong các đợt cắt giảm lao động, dữ liệu về việc theo dõi và sử dụng thông tin chủng tộc và sắc tộc của người lao động, cũng như tài liệu liên quan đến “16 chương trình bị cho là chỉ dành cho một số chủng tộc nhất định trong hoạt động cố vấn, phát triển lãnh đạo hoặc phát triển sự nghiệp”.

Kể từ khi được ông Trump bổ nhiệm vào năm 2025, bà Lucas đã tập trung mạnh vào việc rà soát các chương trình liên quan đến đa dạng và giới, phù hợp với chương trình nghị sự của chính quyền. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với New York Times, bà cho biết mục tiêu của mình là đảo ngược những hệ quả từ “sự tập trung quá mức của các nhà hoạt động DEI” dưới thời chính quyền Biden.

Phản hồi về vụ việc, đại diện Nike cho biết công ty đã hợp tác “thiện chí và sâu rộng” với cuộc điều tra của EEOC liên quan đến chính sách nhân sự và quyết định quản trị.

Nike khẳng định đã cung cấp hàng nghìn trang tài liệu cùng các bản trả lời chi tiết, đồng thời đang tiếp tục bổ sung thông tin theo yêu cầu.

“Chúng tôi là một doanh nghiệp Mỹ tự hào, cam kết thực hiện các thực hành tuyển dụng công bằng và hợp pháp, tuân thủ mọi quy định chống phân biệt đối xử. Chúng tôi tin rằng các chương trình và chính sách của mình phù hợp với các nghĩa vụ pháp lý đó và sẽ tiếp tục hợp tác với EEOC”, người phát ngôn cho biết.

Vụ điều tra có thể trở thành phép thử lớn đối với các tập đoàn từng đẩy mạnh chiến lược DEI trong nhiều năm qua, khi môi trường chính trị tại Washington đang thay đổi nhanh chóng, và những sáng kiến từng được khuyến khích nay lại đứng trước nguy cơ bị xem xét dưới lăng kính pháp lý chặt chẽ hơn.

Theo Guardian