Nợ thuế 15.000 đồng bị tạm hoãn xuất cảnh: Cục Thuế chính thức lên tiếng làm rõ

Trước phản ánh của dư luận về việc có trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế số tiền rất nhỏ, tại buổi họp báo chuyên đề diễn ra sáng nay (22/5), ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết qua rà soát dữ liệu, phần lớn các trường hợp được phản ánh đều thuộc nhóm người nộp thuế đã bỏ địa chỉ kinh doanh, không thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế theo quy định.

Cục Thuế nói gì về phản ánh nợ ít cũng bị hoãn xuất cảnh?

Liên quan trường hợp được phản ánh nợ thuế 15.000 đồng nhưng bị ngăn xuất cảnh tại sân bay khi chuẩn bị sang Nhật Bản công tác, ông Mai Sơn cho biết đây là khoản nợ phát sinh từ năm 2023 và người nộp thuế đã bỏ địa chỉ kinh doanh mà không thông báo với cơ quan thuế.

Cơ quan thuế đã phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng xác minh đơn vị không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, đồng thời triển khai nhiều biện pháp theo quy định trước khi thực hiện tạm hoãn xuất cảnh. Sau khi người nộp thuế quay lại thực hiện nghĩa vụ từ năm 2024, cơ quan thuế đã hủy bỏ ngay biện pháp cưỡng chế theo đúng quy trình.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, thông tin phản ánh chưa đầy đủ khiến dư luận hiểu chưa toàn diện về chính sách. Ông Mai Sơn khẳng định cơ quan thuế không “đột ngột” áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà đã thực hiện đầy đủ quy trình xác minh, cảnh báo và thông báo trước khi ban hành quyết định.

Cụ thể, khi phát hiện nợ thuế, cơ quan thuế phối hợp với chính quyền địa phương xác minh tình trạng hoạt động của doanh nghiệp và người đại diện tại địa chỉ đăng ký; gửi thông báo về tình hình nợ thuế qua địa chỉ văn bản, email, số điện thoại đã đăng ký; đồng thời gửi thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh trước ít nhất 30 ngày đến tài khoản thuế điện tử của doanh nghiệp và người đại diện pháp luật. Thông báo cũng được gửi đến địa chỉ cư trú của người đại diện pháp luật và công khai trên cổng thông tin điện tử ngành Thuế.

Trong các thông báo này, cơ quan thuế nêu rõ số tiền nợ, đơn vị quản lý, cán bộ phụ trách, số điện thoại và email liên hệ để người nộp thuế chủ động xử lý. Chỉ sau 30 ngày kể từ khi phát đi cảnh báo mà người nộp thuế vẫn không liên hệ hoặc không hoàn thành nghĩa vụ thuế thì biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mới được ban hành.

Ông Mai Sơn cho biết thêm, hiện cơ quan thuế đã triển khai nhiều hình thức cảnh báo, nhắc nhở người nộp thuế qua môi trường điện tử như điện thoại, Zalo, email và ứng dụng eTax Mobile. Phần lớn người nộp thuế sau khi nhận được thông báo đều chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế.

4 nhóm bị tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế, người dân cần lưu ý gì?

Theo quy định hiện hành tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đã được áp dụng từ nhiều năm nay nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và thu hồi nợ thuế.

Ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế), cho biết ngày 28/2/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2025/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế.

Theo đó, có 4 nhóm đối tượng thuộc diện áp dụng biện pháp này, bao gồm:

- Nhóm thứ nhất là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị cưỡng chế nợ thuế với số tiền từ trên 50 triệu đồng và quá hạn nộp trên 120 ngày.

- Nhóm thứ hai là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bị cưỡng chế nợ thuế từ trên 500 triệu đồng và quá hạn trên 120 ngày.

- Nhóm thứ ba gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng còn nợ thuế quá hạn và sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế ban hành thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

- Nhóm thứ tư là người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài trước khi xuất cảnh khỏi Việt Nam mà còn nợ thuế quá hạn.

Theo Cục Thuế, hiện việc truyền nhận thông báo giữa cơ quan thuế và cơ quan xuất nhập cảnh đã được thực hiện theo thời gian thực. Ngày 12/5/2026, cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh đã triển khai cơ chế truyền nhận dữ liệu điện tử theo Quy chế phối hợp số 01/QCPH-CT-QLXNC.

Theo cơ chế này, ngay sau khi cơ quan thuế ký điện tử thông báo tạm hoãn xuất cảnh hoặc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh, dữ liệu sẽ được tự động truyền sang cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.

Đề xuất ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng sẽ tạm hoãn xuất cảnh với người “bỏ địa chỉ” kinh doanh

Ông Mai Sơn cho biết trong tháng 5, Cục Thuế sẽ tiếp tục báo cáo cấp có thẩm quyền để phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh đơn giản hóa hơn nữa thủ tục gỡ bỏ cưỡng chế.

Ngành thuế đang nâng cấp hệ thống ứng dụng để phối hợp xử lý theo thời gian thực, giúp người nộp thuế sau khi hoàn thành nghĩa vụ có thể được cập nhật ngay trên hệ thống và đủ điều kiện xuất cảnh ngay sau đó.

“Trường hợp người nộp thuế đang trên đường di chuyển mới phát hiện có thông báo nhắc nợ từ cơ quan thuế, họ vẫn có thể hoàn thành nghĩa vụ thuế để kịp chuyến công tác”, ông Sơn nói.

Đáng chú ý, Cục Thuế cho biết qua tổng hợp dữ liệu quản lý, hơn 50% người nộp thuế thuộc trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký hiện có số nợ dưới 1 triệu đồng, song tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế.

Từ thực tế này, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 theo hướng bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên đối với nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Theo dự thảo, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký sẽ chỉ bị xem xét áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nếu còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên và đã quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Theo ông Nguyễn Đức Huy, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng nhằm loại trừ các trường hợp phát sinh khoản nợ rất nhỏ do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc nguyên nhân khách quan khác, đồng thời bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa mức độ vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước được áp dụng.

Cục Thuế cho biết việc xây dựng chính sách cũng tham khảo thông lệ quốc tế. Tại Trung Quốc, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế có thể bị cấm xuất cảnh với ngưỡng 200.000 Nhân dân tệ đối với tổ chức và 30.000 Nhân dân tệ đối với cá nhân; riêng doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh thì không quy định ngưỡng tối thiểu và cũng không có cơ chế cảnh báo trước 30 ngày.

Trong khi đó, Mỹ áp dụng ngưỡng nợ thuế từ 50.000 USD để từ chối cấp hoặc thu hồi hộ chiếu. Indonesia, Malaysia, Đài Loan, Philippines hay Ấn Độ cũng áp dụng nhiều biện pháp hạn chế xuất cảnh với người chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Theo số liệu quản lý hiện nay, cơ quan thuế đã ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với khoảng 105.000 người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh, với tổng số tiền nợ thuế gần 61.000 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 65.000 trường hợp thuộc nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký với số nợ hơn 6.900 tỷ đồng.

Lũy kế đến nay, ngành thuế đã thu hồi được hơn 4.000 tỷ đồng từ hơn 13.000 người nộp thuế thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh. Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ thực hiện nghĩa vụ với số tiền gần 100 tỷ đồng và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.

Theo đánh giá của Cục Thuế, kết quả này cho thấy biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đã góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế, tăng hiệu quả quản lý nợ thuế và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng hơn.