Nỗi lo học sinh ‘ra rìa’ nếu không tham gia lớp liên kết: Đại biểu Quốc hội lên tiếng gay gắt

Cấm ngay việc xếp lịch học liên kết xen kẽ giờ chính khóa

Mở đầu phiên thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2026-2030) tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Đại biểu Nguyễn Thị Thủy ghi nhận những nỗ lực vượt bậc của ngành giáo dục như: Miễn học phí, phủ sóng trường nội trú biên giới và thống nhất bộ sách giáo khoa. Tuy nhiên, bà đặc biệt lưu tâm đến một nghịch lý: Học phí bằng 0 nhưng chi phí học tập vẫn "chát".

Nguyên nhân chính nằm ở các chương trình liên kết (Tiếng Anh nâng cao, Tin học quốc tế, AI, kỹ năng sống...). Theo đại biểu, dù đây là nhu cầu có thật, nhưng việc triển khai đang bộc lộ 3 bất cập lớn: Thiếu sự thống nhất với chương trình chính khóa; nhiều môn bổ trợ chưa được kiểm định đầy đủ nhưng đã vội vã đưa vào giảng dạy; phụ huynh đang phải chi trả những khoản tiền lớn cho mô hình "danh nghĩa công lập nhưng hoạt động như tư thục".

"Cần bảo đảm đúng bản chất của trường công lập. Không thể để phụ huynh phải gánh chi phí quá lớn cho những kiến thức lẽ ra giáo viên địa phương có thể đáp ứng nếu được đào tạo bài bản", Đại biểu Thủy nhấn mạnh.

Đáng chú ý, nữ đại biểu phản ánh tình trạng các trường bố trí lịch học liên kết xen kẽ vào giờ chính khóa. Đây được xem là một hình thức "ép buộc mềm", đẩy phụ huynh vào thế không thể không đăng ký.

Hệ lụy của việc này không chỉ dừng lại ở túi tiền, những học sinh không tham gia bị tách riêng sinh hoạt, dễ nảy sinh mặc cảm, tự ti ngay trong môi trường giáo dục. Tạo ra sự lộn xộn trong quản lý và tổ chức dạy học.

Trước thực trạng này, bà Thủy kiến nghị Chính phủ và Bộ GDĐT cần nghiêm cấm việc xếp lịch xen kẽ, đồng thời tăng cường thanh tra để xử lý nghiêm các trường cố tình "lách luật".

Quy chế tuyển sinh: Đừng để thay đổi ở "phút 89"

Bên cạnh học phí, sự bất định của quy chế tuyển sinh đại học cũng là "ngòi nổ" gây bức xúc. Đại biểu dẫn chứng: Quy chế năm 2025 ban hành ngày 19/3, năm 2026 ban hành ngày 15/2 và có hiệu lực ngay – tức là chỉ cách kỳ thi hơn 3 tháng.

Trong khi học sinh đã có lộ trình ôn tập từ lớp 10, việc thay đổi sát nút kỳ thi "2 trong 1" (tốt nghiệp và xét tuyển đại học) đã gây ra sự hoang mang cực độ cho cả người học lẫn phụ huynh trong việc lựa chọn khối thi và phương thức xét tuyển.

Vị đại biểu kiến nghị cần tạo độ trễ hợp lý: Mọi thay đổi lớn về quy chế thi cần được công bố sớm để học sinh có thời gian thích ứng. Thay vì phụ thuộc vào doanh nghiệp liên kết, Bộ GDĐT cần có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên địa phương để dạy các môn AI, Ngoại ngữ, Tin học ngay trong chương trình chuẩn.