Nới lỏng đầu tư mạo hiểm, mở đường cho IPO: Việt Nam xây 'tổ đại bàng' để nuôi dưỡng doanh nghiệp đầu đàn

Công nghệ Việt bứt phá: 198 tỷ USD doanh thu, 172 tỷ USD xuất khẩu

Tại Diễn đàn Make in Viet Nam 2025, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng, nhấn mạnh doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã và đang đóng góp quan trọng vào những thành tựu chung của đất nước, trước hết là về tăng trưởng kinh tế và hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Doanh thu toàn ngành công nghệ năm 2025 ước đạt 198 tỷ USD, tăng gần 26% so với năm 2024. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt khoảng 172 tỷ USD, tăng 1,7 lần so với năm 2020.

Không chỉ đóng góp về quy mô kinh tế, doanh nghiệp công nghệ còn là lực lượng xung kích thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số. Mạng 5G đã phủ sóng tới 90% dân số; tốc độ Internet di động của Việt Nam lọt top 20 thế giới; thương mại điện tử đạt khoảng 36 tỷ USD, gấp 3 lần năm 2020. Thanh toán không dùng tiền mặt bùng nổ, với giá trị giao dịch năm 2025 ước gấp 26 lần GDP, hơn 20 tỷ giao dịch mỗi năm.

Cùng với đó, chuyển đổi số đã lan tỏa sâu rộng sang các lĩnh vực then chốt như năng lượng, giao thông, môi trường, y tế, giáo dục…, tạo ra những thay đổi căn bản trong phương thức quản lý và phát triển kinh tế – xã hội.

Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam không chỉ lớn mạnh về số lượng mà từng bước làm chủ công nghệ. Năm 2025, cả nước có khoảng 80.000 doanh nghiệp công nghệ, tăng 1,4 lần so với năm 2020, với hơn 1,9 triệu lao động.

Nhiều sản phẩm, dịch vụ số “Make in Viet Nam” đã được xuất khẩu, chinh phục các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản. Doanh thu từ thị trường nước ngoài ước đạt 15 tỷ USD, với trên 2.100 doanh nghiệp công nghệ khẳng định trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế.

Đáng chú ý, từ chỗ chủ yếu gia công, lắp ráp, Việt Nam đã tự chủ nghiên cứu và làm chủ nhiều công nghệ lõi chiến lược như thiết bị hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và bước đầu tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tự tin chuyển từ mục tiêu “làm chủ” sang “dẫn dắt, dẫn đầu”.

Nới lỏng đầu tư mạo hiểm, mở đường cho IPO

Bên cạnh thành tựu, Phó Thủ tướng chỉ rõ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam còn hạn chế về năng lực công nghệ và R&D, thiếu doanh nghiệp lớn dẫn dắt, ít sáng chế được thương mại hóa. Nguồn nhân lực số chưa đáp ứng yêu cầu, tư duy quản lý và văn hóa liên kết còn yếu. Đáng chú ý, văn hóa chưa chấp nhận thất bại, tâm lý e ngại đầu tư mạo hiểm và cả tâm lý sính ngoại trong tiêu dùng, mua sắm công đang khiến sản phẩm công nghệ số Việt Nam khó mở rộng thị trường ngay trên sân nhà.

Từ thực tiễn đó, Phó Thủ tướng đề xuất loạt nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết là hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, trong đó yêu cầu sớm hoàn thiện khung pháp lý cho hợp tác công – tư trong lĩnh vực công nghệ; xây dựng cơ chế thử nghiệm (sandbox), nới lỏng đầu tư mạo hiểm, hoàn thiện cơ chế tín dụng, thuế và mở đường cho IPO đối với doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp.

Song song, cần phát triển mạnh thị trường công nghệ trong nước, ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số Việt Nam thông qua đặt hàng, mua sắm công; chuyển mạnh từ đầu tư công sang thuê dịch vụ công nghệ số trọn gói; lan tỏa phong trào “Người Việt Nam ưu tiên sử dụng công nghệ số Việt Nam”.

Đặc biệt, cần tập trung xây dựng lực lượng doanh nghiệp công nghệ đầu đàn, làm chủ công nghệ lõi, giá trị gia tăng cao, đủ sức dẫn dắt thị trường trong nước và vươn ra khu vực, quốc tế, xây dựng “tổ đại bàng” cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

“Năm 2026 là điểm khởi đầu của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, trong đó không gian số sẽ là không gian phát triển mới, nơi trí tuệ Việt Nam tỏa sáng. Doanh nghiệp công nghệ Việt Nam mang sứ mệnh lịch sử: Đưa Việt Nam từ một quốc gia đi sau trở thành quốc gia tiên phong trong kỷ nguyên số”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.