Nói một đằng, làm một nẻo: EU mua 5 triệu tấn LNG Nga, tăng 17% chỉ trong 3 tháng dù đã lên lịch 'cấm cửa'

Theo dữ liệu từ Kpler, lượng LNG nhập khẩu từ dự án Yamal LNG tại Siberia đã tăng 17% trong quý I, đạt khoảng 5 triệu tấn so với cùng kỳ 2025. Ước tính, các quốc gia thành viên EU đã chi khoảng 2,88 tỷ euro để mua khí từ dự án này, theo tổ chức môi trường Urgewald.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung LNG từ Qatar suy giảm do hạ tầng năng lượng bị ảnh hưởng bởi xung đột Trung Đông, trong khi Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Điều này góp phần đẩy giá khí tăng mạnh và giúp dự án Yamal hưởng lợi đáng kể.

Dù nguồn cung bị gián đoạn, Brussels vẫn chưa có dấu hiệu sẽ xem xét lại kế hoạch cấm nhập khẩu LNG từ Nga, dự kiến có hiệu lực từ 1/2027. Lệnh cấm với các hợp đồng ngắn hạn đã được triển khai trước đó.

Yamal hiện chiếm gần như toàn bộ lượng LNG Nga vào EU. Trong 3 tháng đầu năm, khối này tiếp nhận 69 trên tổng số 71 chuyến hàng từ Yamal, tương đương 97%, trong đó riêng tháng 3 chiếm 25 chuyến, cao hơn từng tháng trước đó. Con số này tăng so với mức 87% của 68 chuyến cùng kỳ năm ngoái, trong khi phần còn lại chủ yếu được chuyển hướng sang châu Á.

Việc lượng hàng sang châu Á sụt giảm một phần đến từ lệnh cấm của EU có hiệu lực từ năm ngoái, không cho phép trung chuyển LNG Nga giữa các tàu trong lãnh thổ khối, đồng thời hạn chế tàu cập cảng EU trước khi vận chuyển tiếp sang nước thứ ba. Ngoài ra, nhu cầu tại châu Á cũng ở mức thấp trước khi khủng hoảng Iran bùng phát.

Theo ông Sebastian Rötters từ Urgewald, việc châu Âu nhập tới 5 triệu tấn LNG trong quý I, riêng tháng 3 là 1,8 triệu tấn, cho thấy “không có dấu hiệu các nhà mua châu Âu muốn dừng nhập LNG Nga”.

Chi tiêu của EU cho LNG Nga tăng mạnh chủ yếu do giá khí leo thang. Trong tháng 3, giá khí trung bình tại châu Âu đạt khoảng 52,87 EUR/MWh, so với mức 35 EUR/MWh trong tháng 1 và 2. Dù chi tiết hợp đồng tại Yamal không được công bố, các nguồn tin cho biết giá trong các hợp đồng dài hạn có tính linh hoạt và thường tăng theo mặt bằng giá năng lượng.

Dữ liệu năm 2026 của Ủy ban châu Âu cho thấy hơn 2/3 lượng LNG nhập khẩu của khối hiện đến từ Mỹ, phản ánh mức độ phụ thuộc cao kỷ lục vào nguồn cung Mỹ. Tuy nhiên, tồn kho khí đốt của EU vẫn thấp hơn mức trung bình trước mùa bơm bổ sung quan trọng vào mùa hè.

Ủy viên năng lượng EU Dan Jørgensen gần đây bảo vệ kế hoạch cấm LNG Nga, cho rằng châu Âu không nên lặp lại sai lầm phụ thuộc năng lượng như trước cuộc xung đột Ukraine năm 2022.

Tuy nhiên, nếu lệnh cấm được triển khai đúng kế hoạch, dữ liệu từ Kpler cho thấy Yamal có thể gặp khó trong việc tìm đầu ra thay thế. Theo ông Rötters, các số liệu hiện tại cho thấy Nga vẫn phụ thuộc đáng kể vào thị trường châu Âu.

Theo FT