Nóng: Bộ Tài Chính ban hành các thủ tục hành chính để triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa

Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC về việc công bố các thủ tục hành chính mới ban hành theo cơ chế thí điểm trong lĩnh vực tài sản mã hóa, thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.

Theo Quyết định này, Bộ Tài chính công bố 03 thủ tục hành chính mới nhằm phục vụ việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa, bao gồm:

- Cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa;

- Điều chỉnh Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa;

- Thu hồi Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.

Đây được xem là bước triển khai tiếp theo của Bộ Tài chính sau quá trình lấy ý kiến đối với Dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng cho các doanh nghiệp tham gia thị trường tài sản mã hóa.

Kèm theo Quyết định số 96/QĐ-BTC là phụ lục quy định chi tiết nội dung, trình tự và yêu cầu đối với từng thủ tục hành chính mới được ban hành trong khuôn khổ thí điểm thị trường tài sản mã hóa, thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.

Quy trình cấp phép theo cơ chế nhiều tầng kiểm soát

Theo nội dung Phụ lục kèm theo Quyết định, quy trình cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa được thiết kế theo mô hình nhiều bước, nhiều cơ quan phối hợp, nhằm bảo đảm yêu cầu về tài chính – an ninh – an toàn hệ thống.

Cụ thể, tổ chức đăng ký trước hết phải nộp hồ sơ theo Điều 9 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước là đầu mối tiếp nhận, kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính xem xét và có văn bản yêu cầu tổ chức đăng ký tiếp tục hoàn thiện các điều kiện còn lại trong thời hạn tối đa 12 tháng.

Sau khi hồ sơ được nộp đầy đủ, hợp lệ, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để đánh giá các yếu tố liên quan đến an ninh tài chính, phòng chống rửa tiền, an toàn hệ thống công nghệ thông tin trước khi quyết định cấp phép hoặc từ chối cấp phép (kèm văn bản nêu rõ lý do)

Yêu cầu cao về vốn, nhân sự và hạ tầng công nghệ

Phụ lục của Quyết định cũng quy định chi tiết điều kiện cấp phép, trong đó đáng chú ý:

- Doanh nghiệp phải được thành lập tại Việt Nam, có ngành nghề kinh doanh phù hợp;

- Vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, góp bằng tiền Việt Nam;

- Tối thiểu 65% vốn điều lệ do các cổ đông, thành viên là tổ chức góp vốn, trong đó có trên 35% vốn điều lệ do ít nhất 2 tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ góp vốn. Ngoài ra còn có điều kiện thành viên góp vốn là tổ chức phải có tư cách pháp nhân, có lãi 2 năm liền trước...

- Tổ chức, cá nhân chỉ được góp vốn tại một tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa;

-Tỷ lệ góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài không quá 49% vốn điều lệ tại tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa;

- Có cơ sở vật chất, hệ thống công nghệ thông tin, an ninh – bảo mật, đáp ứng yêu cầu vận hành thị trường giao dịch tài sản mã hóa;

- Đội ngũ quản lý, điều hành và nhân sự chủ chốt phải có kinh nghiệm trong tài chính, chứng khoán, ngân hàng, công nghệ, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn về lý lịch, năng lực chuyên môn theo quy định.

Chuẩn hóa mẫu biểu, hướng tới khung pháp lý chính thức

Kèm theo Quyết định số 96/QĐ-BTC là hệ thống mẫu biểu thống nhất, bao gồm:

- Giấy đề nghị cấp phép;

- Danh sách cổ đông, thành viên góp vốn;

- Bản thuyết minh cơ sở vật chất – kỹ thuật;

- Danh sách nhân sự;

- Bản thông tin cá nhân;

- Giấy đề nghị điều chỉnh, thu hồi giấy phép.

Việc chuẩn hóa thủ tục và mẫu biểu được đánh giá là bước đi quan trọng trong quá trình hình thành khung pháp lý chính thức cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ nhưng có kiểm soát đối với các mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực này.

Các cơ quan và doanh nghiệp đã sẵn sàng

Để sẵn sàng cho việc tham gia vận hành thị trường tài sản mã hóa, trước đó UBCNN cũng đã phối hợp với Công ty Crystal Intelligence tổ chức khóa đào tạo kiến thức cơ bản về tài sản mã hóa cho cán bộ, công chức của Ủy ban.

Đây được xem là một trong những bước chuẩn bị quan trọng nhằm sẵn sàng cho việc vận hành thị trường tài sản mã hóa.

Chương trình đào tạo tập trung trang bị cho học viên các kiến thức nền tảng và kỹ năng thực tiễn liên quan đến công nghệ blockchain và tài sản mã hóa, đồng thời nghiên cứu các tình huống điển hình, phương pháp nhận diện dấu hiệu giao dịch đáng ngờ và các mô hình rửa tiền trong lĩnh vực này.

Về phía các doanh nghiệp, ngay khi Nghị quyết 05 ban hành, đã sớm có động thái chuẩn bị. Khoảng 10 doanh nghiệp liên quan 'sàn giao dịch tài sản mã hóa' đã được thành lập. Trong số đó có rất nhiều doanh nghiệp được sự hậu thuẫn của các công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại.

Theo dữ liệu của Chainalysis, Việt Nam hiện có khoảng 20 triệu người tham gia thị trường tài sản mã hóa với quy mô khoảng 220 tỷ USD. Các nhà đầu tư này hiện vẫn phải giao dịch thông qua các sàn quốc tế như Binance, OKX hay BingX.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành các sàn giao dịch tài sản mã hóa trong nước không chỉ giúp giữ lại nguồn thu và đóng góp cho ngân sách, mà còn tạo điều kiện để cơ quan quản lý tăng cường giám sát hoạt động giao dịch, giảm thiểu rủi ro gian lận và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của nhà đầu tư.