Nóng: Đề xuất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa dùng tài sản số, tài sản ảo để vay vốn ngân hàng

Theo dự thảo, ngoài tài sản hữu hình như bất động sản, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể dùng tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số, tài sản ảo… để làm cơ sở tiếp cận tín dụng. Các tổ chức tín dụng cũng được khuyến khích cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm, dòng tiền hoặc phương án kinh doanh thay vì phụ thuộc quá lớn vào tài sản thế chấp truyền thống.

Bộ Tài chính cho biết chính sách này nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa và startup công nghệ - nhóm đang gặp khó trong tiếp cận vốn dù chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp của nền kinh tế.

Tính đến cuối tháng 4/2026, khu vực này chỉ tiếp cận khoảng 19-20% tổng dư nợ tín dụng, tương đương khoảng 3,8 triệu tỷ đồng. Nguyên nhân đến từ quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu hạn chế, phương án kinh doanh biến động và thiếu tài sản đảm bảo phù hợp yêu cầu của ngân hàng.

Theo Bộ Tài chính, bất động sản hiện vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo trong danh mục tài sản thế chấp của hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ lại sở hữu giá trị lớn nằm ở phần mềm, dữ liệu khách hàng, thuật toán, thương hiệu hoặc tài sản số nhưng chưa được công nhận rộng rãi trong hoạt động tín dụng.

Cơ quan quản lý cũng thừa nhận các kênh hỗ trợ hiện nay như Quỹ bảo lãnh tín dụng hay Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Mỹ và EU cho thấy nhiều quốc gia đã xây dựng khung pháp lý riêng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn, giảm thuế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, coi đây là “xương sống” của nền kinh tế.