Nữ Giáo sư trẻ nhất Việt Nam có bằng Tiến sĩ tại Pháp: Bỏ mức lương 'khủng' về nước làm việc, là trưởng khoa tại ĐH lớn thứ 2 cả nước

Năm 2025, Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận 900 nhà giáo và nhà khoa học đạt chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư. Trong đó có 71 Giáo sư và 829 Phó Giáo sư.

Đáng chú ý, trong đợt xét duyệt này, bà Trần Thị Thanh Vân được ghi nhận là nữ Giáo sư trẻ nhất Việt Nam, đồng thời cũng là nữ Giáo sư duy nhất của ngành Vật lý năm 2025.

Theo hồ sơ đăng ký xét công nhận (tháng 6/2025), bà Trần Thị Thanh Vân sinh năm 1980 tại Bình Định (nay thuộc Gia Lai). Bà theo học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TP. Hồ Chí Minh - đại học lớn thứ 2 cả nước. Sau khi tốt nghiệp cử nhân Vật lý ứng dụng năm 2002, bà tiếp tục hoàn thành Thạc sĩ Vật lý quang học năm 2006.

Sau đó, bà nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Quang học - Laser, Vật lý - Hóa học - Khí quyển tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Lille 1 (Pháp) vào năm 2011.

Sau khi hoàn thành chương trình Tiến sĩ, bà trở về Việt Nam và tiếp tục công tác lâu dài tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TP. Hồ Chí Minh. Từ giai đoạn 2002-2005, bà làm trợ giảng tại khoa Vật lý, sau đó trở thành giảng viên chính thức từ năm 2005 đến 2008.

Trong quá trình phát triển sự nghiệp, bà từng đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý như Phó Trưởng khoa (2017-2018), Trưởng khoa (từ 2018) và Trưởng bộ môn Vật liệu Từ và Y Sinh (12/2022-6/2025).

Năm 2018, bà được công nhận chức danh Phó Giáo sư ngành Vật lý.

Hướng nghiên cứu của bà tập trung vào ba lĩnh vực chính: Vật liệu phát quang pha tạp đất hiếm ứng dụng trong quang điện tử và chống giả; vật liệu y sinh phục vụ nha khoa, dẫn truyền thuốc và kháng khuẩn; cùng vật liệu nano chức năng ứng dụng trong quang xúc tác, cảm biến quang - Raman và năng lượng.

Tính đến tháng 6/2025, bà đã công bố 81 bài báo khoa học, trong đó có 45 bài trên các tạp chí quốc tế uy tín. Sau khi được công nhận phó giáo sư, bà tiếp tục đóng góp thêm 13 bài báo quốc tế, gồm 9 bài thuộc nhóm Q1 và 4 bài Q2.

Bên cạnh đó, bà xuất bản 2 sách chuyên khảo tại Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP.HCM và từng đảm nhiệm vai trò biên tập viên khách mời cho số đặc biệt của tạp chí Ceramics International (Elsevier - nhóm 25% tạp chí hàng đầu thế giới).

Trong quá trình công tác, bà Trần Thị Thanh Vân đã đạt nhiều danh hiệu và thành tích nổi bật như Nhà giáo trẻ tiêu biểu Thành Đoàn TP.HCM năm 2014; nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở; Chiến sĩ thi đua cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2023; cùng nhiều bằng khen, giấy khen trong hoạt động nghiên cứu khoa học và hướng dẫn sinh viên.

Năm 2025, bà được vinh danh là gương điển hình tiên tiến giai đoạn 2020-2025 của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên.