Nữ Tiến sĩ 32 tuổi có 3 bằng cấp, hơn 200 lần nộp CV mới xin được việc thu nhập thấp

Mới đây, truyền thông quốc tế đưa tin về Sarah Dallas, 32 tuổi, học vấn cao nhưng khó xin việc thu hút sự quan tâm của công chúng. Sarah nhận bằng Tiến sĩ ngành Kỹ thuật sinh học tại Đại học Edinburgh vào tháng 7/2024. Với nền tảng học vấn ấn tượng, cô từng tin rằng mình đang đi đúng hướng để xây dựng một sự nghiệp vững chắc trong lĩnh vực khoa học.

Ban đầu, cô dự định theo đuổi con đường học thuật. Tuy nhiên, trong quá trình làm nghiên cứu sinh kéo dài 5 năm (bắt đầu từ năm 2018), Sarah dần nhận ra môi trường giảng dạy không mang lại sự ổn định lâu dài như kỳ vọng. Vì vậy, cô chuyển hướng sang tìm kiếm các vị trí trong ngành công nghiệp khoa học với hy vọng đây sẽ là con đường thực tế hơn.

Thế nhưng, thực tế lại khắc nghiệt hơn nhiều so với những tưởng tượng của cô. Trong vòng 16 tháng sau khi tốt nghiệp, Sarah đã nộp hơn 200 hồ sơ xin việc cho nhiều vị trí khác nhau, từ cấp độ đầu vào đến các vai trò chuyên môn cao. Dù vậy, khoảng 90% nhà tuyển dụng hoàn toàn không phản hồi. Trong số ít phản hồi nhận được, cô bị đánh giá “quá cao siêu" cho các vị trí cấp thấp nhưng lại “thiếu kinh nghiệm thực tiễn” cho các vị trí cấp cao hơn.

Sự bế tắc này khiến cô rơi vào một “vòng luẩn quẩn” khó thoát. Ban đầu, Sarah chỉ ứng tuyển vào những công việc yêu cầu bằng Thạc sĩ hoặc Tiến sĩ nhưng đều bị từ chối vì thiếu kinh nghiệm trong ngành. Sau đó, cô hạ tiêu chuẩn, nộp đơn vào các vị trí chỉ yêu cầu bằng cử nhân nhưng vẫn không thành công vì bị cho là vượt quá yêu cầu. Trong suốt quá trình đó, cô chỉ nhận được 3 lời mời phỏng vấn.

Áp lực tài chính càng khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn. Để hoàn thành việc học, Sarah đã vay gần 50.000 bảng Anh. Sau khi cộng lãi, khoản nợ của cô tăng lên hơn 75.800 bảng Anh. Trong thời gian thất nghiệp, cô phải làm công việc biên tập tự do cho một tạp chí khoa học, thu nhập khoảng 600 bảng mỗi tháng. Số tiền này không đủ để trang trải chi phí sinh hoạt, buộc cô phải sử dụng thấu chi ngân hàng, dẫn đến khoản nợ thấu chi lên tới 8.000 bảng Anh.

Mãi đến tháng 11/2025, sau hơn 1 năm chật vật tìm việc, Sarah mới tìm được công việc chính thức đầu tiên với vị trí kỹ thuật viên phòng thí nghiệm cấp thấp, mức lương 28.500 bảng Anh mỗi năm. Dù vậy, thu nhập thực tế khoảng 1.800 bảng mỗi tháng gần như bị “nuốt trọn” bởi chi phí sinh hoạt: tiền thuê nhà 1.025 bảng, hóa đơn 500 bảng và trả nợ thấu chi 300 bảng. Điều này buộc cô phải tiếp tục làm thêm ít nhất 40 giờ mỗi tháng để có thể trang trải các chi phí cơ bản như thực phẩm, trong khi số tiền tiết kiệm mỗi tháng chỉ khoảng 50 bảng.

Hiện tại, Sarah chỉ có thể trả 37 bảng mỗi tháng cho khoản vay sinh viên và tổng số tiền đã trả vẫn chưa đến 100 bảng. Cuộc sống thực tế hoàn toàn khác xa với những gì cô từng hình dung khi quyết định theo đuổi con đường học vấn cao.

Chia sẻ về hành trình của mình, Sarah cho biết cô không hối hận vì đã học Tiến sĩ bởi đó là một trải nghiệm thú vị và có giá trị. Tuy nhiên, cô nhấn mạnh rằng cần có sự thay đổi trong cách định hướng cho sinh viên.

Theo cô, nhiều người lầm tưởng rằng bằng Tiến sĩ sẽ đảm bảo một sự nghiệp ổn định nhưng kinh nghiệm làm việc thực tế lại được đánh giá cao hơn kiến thức học thuật.

Từ trải nghiệm cá nhân, Sarah đưa ra lời khuyên rằng những ai muốn theo đuổi học vị cao nên tìm hiểu kỹ về thị trường lao động trong lĩnh vực mình chọn, đặc biệt là yêu cầu về kinh nghiệm thực tiễn. Theo cô, việc chuẩn bị sớm và thực tế sẽ giúp tránh được cú sốc sau khi tốt nghiệp.

"Thành thật mà nói, đây không phải là cuộc sống mà tôi tưởng tượng ở tuổi 32. Thu nhập từ công việc chính của tôi bị tiêu hết vào các hóa đơn và nợ nần, trong khi tiền kiếm được từ công việc tự do thì đủ để trang trải cuộc sống. Tôi rất biết ơn vì có được công việc hiện tại và thật tuyệt vời khi giờ đây tôi có cơ hội cạnh tranh. Nhưng tôi vẫn cần phải làm thêm ba tiếng mỗi ngày ngoài giờ làm việc chính thức từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều chỉ để đủ sống.

Tôi không phải là người muốn ngăn cản mọi người theo đuổi đam mê của mình. Nếu bạn muốn lấy bằng Tiến sĩ, hãy cứ theo đuổi! Tuy nhiên, bạn cũng cần dành thời gian tìm hiểu thị trường việc làm trong lĩnh vực và xem kinh nghiệm làm việc hay chuyên ngành có bắt buộc không. Bạn sẽ cảm ơn tôi vì điều đó!", cô bày tỏ.