ODA thế hệ mới thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh

Khoản vay GX-DPL trị giá 50 tỷ yên (khoảng 8.350 tỷ đồng) thể hiện cam kết của Chính phủ Nhật Bản trong hỗ trợ Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng xanh, được xem là mô hình ODA thế hệ mới.

Thông tin này được đưa ra tại Hội thảo “Khoản vay chương trình cho chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu” (Chương trình GX-DPL) do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Bộ Tài chính tổ chức tại Hà Nội ngày 18/3.

Phát biểu khai mạc, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho biết khoản vay GX-DPL trị giá 50 tỷ yên (khoảng 8.350 tỷ đồng) thể hiện cam kết của Chính phủ Nhật Bản trong hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh, đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) và nâng cao năng lực ứng phó thiên tai.

Đây cũng là một hình thức “ODA thế hệ mới” với quy trình chuẩn bị rút gọn, giải ngân nhanh, gắn với thiết kế chính sách và huy động nguồn lực hiệu quả.

Theo ông, chương trình không chỉ là công cụ tài chính mà còn hướng tới triển khai các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến của Nhật Bản như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu vệ tinh trong lĩnh vực chuyển đổi xanh và phòng chống thiên tai. Khoản vay được kỳ vọng tạo “cú hích” cho đổi mới sáng tạo – một trong những trụ cột hợp tác mới giữa hai nước.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, với thiên tai ngày càng gia tăng về quy mô và cường độ. Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa carbon.

Theo ước tính, nhu cầu tài chính cho các biện pháp giảm phát thải đến năm 2030 khoảng 68,75 tỷ USD, trong đó nguồn lực trong nước dự kiến hơn 24,7 tỷ USD (36%), còn lại khoảng 44 tỷ USD (64%) cần huy động từ quốc tế.

“Việt Nam mong muốn các đối tác, trong đó có Nhật Bản, tiếp tục hỗ trợ về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực để đạt mục tiêu này”, ông Phương nói.

Đại diện Bộ Tài chính cho biết chương trình GX-DPL trị giá 50 tỷ yên đã được hai Chính phủ phê duyệt công hàm trao đổi và dự kiến ký trong tháng 3/2026. Đây là bước cụ thể hóa cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước trong thúc đẩy hợp tác ODA thế hệ mới, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như chuyển đổi xanh và ứng phó biến đổi khí hậu.

Tại hội thảo, các doanh nghiệp và chuyên gia Nhật Bản cũng chia sẻ nhiều sáng kiến trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, góp phần mở rộng hợp tác giữa khu vực công và tư nhân hai nước.