Ông Đặng Phúc Nguyên: Ngành rau quả Việt Nam có thể đạt kim ngạch từ 9,5 đến 10 tỷ USD trong năm 2026

Ngành rau quả Việt Nam đang khởi động năm 2026 bằng một cú tăng tốc mạnh mẽ. Theo số liệu từ Cục Hải quan, chỉ trong tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đã đạt hơn 644 triệu USD, tăng tới 72,9% so với cùng kỳ năm trước. Đà bứt phá ngay từ đầu năm đang củng cố niềm tin về một chu kỳ tăng trưởng mới, không chỉ dựa vào sản lượng mà còn dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng.

Ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhận định, nếu giữ được nhịp độ hiện tại và tận dụng tốt chính sách hỗ trợ tăng trưởng hai con số của Chính phủ, ngành rau quả hoàn toàn có thể đạt kim ngạch từ 9,5–10 tỷ USD trong năm 2026.

Trung Quốc vẫn là “đầu kéo”, nhưng không còn là điểm tựa duy nhất

Cơ cấu thị trường xuất khẩu đang cho thấy cả sự tập trung và phân tán hợp lý hơn. Tháng 1/2026, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt gần 376 triệu USD, tăng 117,6% so với cùng kỳ, chiếm hơn 58% tổng giá trị toàn ngành. Các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, chuối, thanh long, xoài, dừa tiếp tục khẳng định vị thế tại thị trường này.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là tăng trưởng không chỉ đến từ thị trường truyền thống. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt gần 48,54 triệu USD, tăng 56,1%, chủ yếu nhờ nhóm hàng chế biến và trái cây đặc sản. Tại EU, rau quả chế biến và nước ép trái cây duy trì đà tăng ổn định, phản ánh năng lực đáp ứng tiêu chuẩn cao và khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan.

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt khi kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 8,56 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước. Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả chế biến lần đầu vượt mốc 2 tỷ USD.

Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “ngôi sao” với kim ngạch 3,86 tỷ USD, chiếm 45% tổng xuất khẩu. Sự bùng nổ của mặt hàng này đến từ việc mở rộng vùng trồng đạt chuẩn và đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch.

Dừa nổi lên mạnh mẽ sau khi ký Nghị định thư xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc, tạo cú hích đáng kể cho cả dừa tươi và dừa chế biến. Trong khi đó, thanh long dù chịu áp lực cạnh tranh vẫn duy trì vị thế nhờ xoay trục sang thị trường Ấn Độ và Trung Đông. Chanh leo chiếm khoảng 25% cơ cấu xuất khẩu sang EU, cho thấy dư địa phát triển rất lớn tại thị trường này.

Ba trụ cột cho mục tiêu 10 tỷ USD

Ở cấp độ doanh nghiệp, xu hướng đầu tư chiều sâu đang diễn ra rõ rệt. Nhiều đơn vị mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, xây dựng trung tâm chế biến hiện đại, tự động hóa dây chuyền và ứng dụng công nghệ tiệt trùng tiên tiến nhằm bảo toàn hương vị tự nhiên mà không cần chất bảo quản.

Đáng chú ý, các tiêu chí sản xuất xanh, giảm phát thải nhựa, tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững ngày càng được chú trọng, phù hợp với yêu cầu ngày càng khắt khe từ người tiêu dùng toàn cầu.

Theo các chuyên gia, để hiện thực hóa mục tiêu 10 tỷ USD và xa hơn là 20 tỷ USD trong những năm tới, ngành rau quả cần tập trung vào ba trụ cột: tái tổ chức và mở rộng vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, tăng cường liên kết chuỗi; đầu tư mạnh vào công nghệ chế biến để gia tăng giá trị sản phẩm; chủ động mở rộng thị trường, thâm nhập sâu hơn vào phân khúc cao cấp.

Với nền tảng tăng trưởng của năm 2025 và cú bứt tốc đầu năm 2026, rau quả Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới. Nếu trước đây thành công chủ yếu đến từ sản lượng và lợi thế tự nhiên, thì nay động lực tăng trưởng đang dịch chuyển sang chất lượng, công nghệ và chiến lược thị trường dài hạn.