Ông Đậu Anh Tuấn: Cần loại bỏ những quy định bất hợp lý, thay vì chỉ hoàn thành chỉ tiêu cắt giảm

Chiều 27/10, tại hội nghị tham vấn kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng cần đánh giá thực chất tác động của việc rà soát, tránh tình trạng số lượng văn bản được xử lý lớn nhưng gánh nặng của doanh nghiệp không giảm tương ứng.

Theo ông Tuấn, VCCI đã tiếp nhận kết quả rà soát từ các bộ, ngành và đối chiếu với những khó khăn, vướng mắc mà cộng đồng doanh nghiệp phản ánh định kỳ. Nhiều kiến nghị đã được giải quyết, trong đó có việc bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh, chứng chỉ và thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, phần tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp vẫn còn khiêm tốn so với khối lượng văn bản được đề xuất xử lý.

Cắt giảm trên giấy, doanh nghiệp chưa chắc nhẹ gánh

Một trong những hạn chế được đại diện VCCI chỉ ra là nhiều nội dung rà soát vẫn nặng về kỹ thuật, chủ yếu liên quan đến thay đổi tổ chức bộ máy, tên cơ quan hoặc căn cứ ban hành văn bản, thay vì tập trung tháo gỡ những rào cản thực tế đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Tuấn, cần tách bạch kết quả rà soát kỹ thuật với kết quả cải cách thực chất. Nếu chỉ nhìn vào số lượng văn bản được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ, các cơ quan có thể ghi nhận khối lượng xử lý lớn nhưng chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hoạt động rà soát hiện vẫn thiên về góc nhìn của cơ quan soạn thảo, chú trọng tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất của văn bản. Trong khi đó, những vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ chưa được quan tâm tương xứng.

Đáng chú ý, ông Tuấn cảnh báo nguy cơ một số ngành nghề đã được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện nhưng các quy định mới lại tái lập điều kiện dưới hình thức khác. Một số đề xuất thậm chí có thể làm phát sinh nghĩa vụ mới, tăng rào cản gia nhập thị trường khi tác động chưa được đánh giá đầy đủ.

Điều này đặt ra yêu cầu không chỉ cắt bỏ quy định bất hợp lý mà còn phải kiểm soát nguy cơ phát sinh thêm thủ tục, điều kiện và chi phí trong quá trình xây dựng, sửa đổi pháp luật.

Theo Phó Tổng Thư ký VCCI, mục tiêu của đợt tổng rà soát phải là loại bỏ những quy định bất hợp lý, thay vì chỉ hoàn thành chỉ tiêu cắt giảm.

Đo hiệu quả cải cách bằng lợi ích thực tế

Để việc rà soát pháp luật đi vào thực chất, ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đề nghị các đại biểu chỉ rõ những văn bản, điều khoản gây khó khăn, làm tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian thực hiện hoặc ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các kiến nghị cần phân biệt rõ vướng mắc xuất phát từ quy định pháp luật với hạn chế trong tổ chức thực hiện; đồng thời xác định cụ thể những nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc chính sách cần nghiên cứu ban hành mới.

Đối với các quy định liên quan đến người dân và doanh nghiệp, ông Cao Xuân Thạo cũng đề nghị đánh giá việc đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm điều kiện kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, thước đo cuối cùng của cải cách phải là những thay đổi doanh nghiệp thực sự cảm nhận được, bao gồm mức giảm chi phí tuân thủ, giảm rủi ro và sự thuận lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

“Nếu số lượng văn bản giảm nhưng doanh nghiệp không được hưởng lợi đáng kể, mục tiêu cải cách vẫn chưa đạt được như kỳ vọng”, ông Tuấn nhấn mạnh.