Ông Đỗ Cao Bảo: 'Tăng trưởng GDP như cơn mưa, có thể rơi trúng mái nhà tỷ phú, nhưng nhiều mảnh vườn vẫn khô hạn'

Tại họp báo công bố tình hình kinh tế - xã hội quý IV và cả năm 2025, Cục Thống kê cho biết GDP quý IV/2025 ước tăng 8,46% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất của quý IV trong giai đoạn 2011-2025.

Tính chung cả năm 2025, GDP ước tăng 8,02% so với năm 2024, chỉ thấp hơn mức tăng của năm 2022 trong giai đoạn 2011-2025, phản ánh bức tranh vĩ mô tích cực của nền kinh tế.

Tuy nhiên, ngay sau khi số liệu GDP được công bố, nhiều ý kiến tranh luận đã xuất hiện. Không ít người đặt câu hỏi vì sao các chỉ số tăng trưởng cao nhưng đời sống của nhiều người dân “không thấy tốt hơn”, trong khi số doanh nghiệp ngừng hoạt động vẫn lớn, nhiều mặt bằng cho thuê tại các tuyến phố trung tâm Hà Nội và TP. HCM rơi vào tình trạng ế ẩm.

Mới đây, ông Đỗ Cao Bảo, Thành viên sáng lập Tập đoàn FPT, đã chia sẻ quan điểm về nghịch lý này trên trang cá nhân. Theo ông, hiện tượng “số liệu tăng trưởng kinh tế công bố chính thức” và “cảm nhận thực tế của số đông” không trùng khớp không chỉ xảy ra ở Việt Nam, mà còn phổ biến tại nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc hay Ấn Độ.

Dẫn lại thông tin từ CNN và The New York Times (ngày 24/12/2024), ông Bảo cho biết một cuộc khảo sát tại Mỹ cho thấy khoảng một nửa người dân nước này cảm nhận cuộc sống của họ khó khăn hơn, thậm chí tồi tệ hơn, dù GDP được công bố tăng 3,8–4,3%, lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh và thị trường chứng khoán lập đỉnh. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí sinh hoạt leo thang, khi giá điện tăng trung bình 7%, khí đốt sưởi ấm tăng 9%, thịt bò xay tăng 15%, cà phê tăng 19% và chi phí sửa chữa ô tô tăng 10%, khiến nhóm thu nhập trung bình và thấp phải chật vật để duy trì cuộc sống.

Theo ông Đỗ Cao Bảo, các chuyên gia kinh tế thường chỉ ra một số nguyên nhân chính lý giải khoảng cách giữa tăng trưởng và cảm nhận xã hội. Thứ nhất là tâm lý “mất mát lớn hơn niềm vui”, khi con người có xu hướng nhạy cảm hơn với những tổn thất như giá cả tăng, mất việc làm hay đóng cửa kinh doanh, so với những thông tin tích cực mang tính tổng thể như tăng trưởng GDP.

Bên cạnh đó là tâm lý “ngậm miệng ăn tiền”, khi những người đang làm ăn tốt thường ít lên tiếng, trong khi những người gặp khó khăn lại dễ bày tỏ và lan tỏa cảm giác tiêu cực.

Về bản chất, theo ông Bảo, GDP chỉ là một “tấm ảnh toàn cảnh” của nền kinh tế, chứ không phải là thước đo mức độ hạnh phúc hay sự thịnh vượng của số đông. Ông ví tăng trưởng GDP giống như một cơn mưa, nhưng cơn mưa đó có thể rơi nhiều hơn vào “mái nhà” của các tập đoàn lớn, các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả hay các tỷ phú, trong khi “mảnh vườn” của các doanh nghiệp nhỏ, người thu nhập trung bình và thấp vẫn khô hạn.

Trong kinh tế học, hiện tượng này thường được gọi là tăng trưởng hình chữ K, với một nhánh đi lên là nhóm được hưởng lợi nhiều từ tăng trưởng, và nhánh đi xuống là nhóm ít hoặc không được hưởng thành quả của sự phát triển kinh tế.

Đặt câu hỏi liệu Việt Nam có đang đối mặt với tăng trưởng hình chữ K hay không, ông Đỗ Cao Bảo cho rằng cần có những nghiên cứu nghiêm túc, bài bản để đưa ra kết luận. Tuy vậy, việc ngày càng nhiều người dân lên tiếng phản ánh khó khăn là tín hiệu thực tế cho thấy tăng trưởng kinh tế vẫn chưa “thấm” đều đến các tầng lớp xã hội, dù Chính phủ đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người nghèo và các khu vực chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ.

Từ góc nhìn cá nhân, ông Bảo nhấn mạnh nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), chiếm tới khoảng 98% tổng số doanh nghiệp, cùng với khu vực hộ kinh doanh, là những đối tượng cần được quan tâm nhiều hơn. Theo ông, các chính sách hỗ trợ cần tiếp tục được thiết kế theo hướng thuận lợi, thông thoáng và sát thực tiễn hơn, để tăng trưởng kinh tế không chỉ thể hiện trên các con số, mà thực sự lan tỏa vào đời sống xã hội.