Ông Trump chê NATO là 'hổ giấy', Trung Quốc cảnh báo nóng

Ông Trump gọi NATO là “hổ giấy” vì vấn đề eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (20/3) đã gọi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là “hổ giấy” và “những kẻ hèn nhát” liên quan đến lập trường chung của châu Âu khi không ủng hộ việc đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz, trong bối cảnh Mỹ và Israel tiếp tục tấn công Iran.

“Không có Mỹ, NATO CHỈ LÀ MỘT ‘HỔ GIẤY’!”, ông Trump viết trên mạng xã hội TruthSocial.

“Họ không muốn tham gia cuộc chiến nhằm ngăn chặn một Iran sở hữu năng lực hạt nhân. Giờ đây, cuộc chiến đó đã THẮNG LỢI về mặt quân sự, với rất ít rủi ro đối với họ”, “ông chủ Nhà Trắng” tiếp tục chỉ trích các đồng minh NATO.

Mặc dù Tổng thống Trump khẳng định cuộc chiến của liên quân Mỹ - Israel tại Trung Đông đã giành thắng lợi và quân đội Iran bị suy yếu nghiêm trọng, ông vẫn chưa tuyên bố chiến thắng một cách chính thức.

“Họ phàn nàn về giá dầu cao mà mình buộc phải trả, nhưng lại không muốn giúp mở lại eo biển Hormuz - một động thái quân sự đơn giản, vốn là nguyên nhân duy nhất khiến giá dầu tăng cao. Việc đó quá dễ dàng đối với họ, với rất ít rủi ro. NHỮNG KẺ HÈN NHÁT và chúng tôi sẽ NHỚ điều này!”, ông Trump viết.

Những phát biểu của vị Tổng thống thứ 47 trong lịch sử nước Mỹ được đưa ra mặc dù chỉ một ngày trước đó, Nhật Bản, Vương quốc Anh, Pháp, Đức, Italy và Hà Lan đã bày tỏ “sẵn sàng” đóng góp vào các nỗ lực nhằm giữ cho eo biển Hormuz thông suốt.

“Chúng tôi bày tỏ sự sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp để đảm bảo việc đi lại an toàn qua eo biển này”, lãnh đạo các nước viết trong một bức thư. “Chúng tôi hoan nghênh cam kết của các quốc gia đang tham gia lập kế hoạch chuẩn bị”.

Bức thư không nêu rõ các nước sẽ đóng góp theo hình thức nào để đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz - nơi thường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu của thế giới mỗi ngày.

Tất cả các quốc gia này đều ký vào tuyên bố chung, bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về tác động của các cuộc tấn công từ Iran đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Anh, Pháp, Đức, Italy và Hà Lan đều là thành viên NATO.

Trong khi đó, ông Trump đã liên tục gây sức ép lên NATO và các đồng minh châu Âu nhằm đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz, đồng thời thúc giục nhiều quốc gia tham gia hành động quân sự đối đầu Iran - điều mà đến nay họ vẫn tránh né tránh.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte hôm thứ Năm (19/3) cho biết ông “tin tưởng” rằng tổ chức này và các đồng minh sẽ tìm ra cách để nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz.

“Tôi tin rằng các đồng minh, như mọi khi, sẽ làm mọi thứ để phục vụ lợi ích chung của chúng tôi, vì vậy chúng tôi sẽ tìm ra hướng đi”, ông nói.

Trung Quốc kêu gọi kết thúcngay chiến tranh Trung Đông, cảnh báo tác động kinh tế sâu rộng

Hôm thứ Sáu (20/3), Trung Quốc đã kêu gọi sớm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, đồng thời cảnh báo về tác động đối với năng lượng toàn cầu, vận tải và thương mại, trong bối cảnh cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran kéo dài gần 3 tuần vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

“Lịch sử và thực tế đã nhiều lần cho thế giới thấy rằng vũ lực không phải là giải pháp cho các vấn đề và xung đột vũ trang chỉ tạo ra thêm hận thù mới”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết khi được hỏi liệu Bắc Kinh có thông điệp nào gửi tới cộng đồng Hồi giáo nhân dịp kết thúc tháng lễ Ramadan hay không.

Ông Lâm nói rằng “cuộc chiến vẫn đang lan rộng” ở Trung Đông gây tổn hại đến lợi ích chung của tất cả quốc gia, đồng thời nhắc lại lập trường của Bắc Kinh rằng tất cả các bên trong cuộc xung đột Vùng Vịnh nên ngừng giao tranh để giúp các dòng chảy năng lượng từ khu vực không bị gián đoạn.

Những phát biểu này được đưa ra đúng vào dịp kỷ niệm 23 năm cuộc chiến ở Iraq, bắt đầu vào năm 2003 khi lực lượng do Mỹ dẫn đầu tấn công Iraq nhằm lật đổ chính quyền của cố Tổng thống Saddam Hussein, một phần dựa trên cáo buộc rằng chính quyền của ông sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Cuộc chiến đó đã dẫn đến nhiều năm hỗn loạn và bất ổn, tạo ra khoảng trống quyền lực dẫn đến sự trỗi dậy của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS).

“Cuộc chiến phi nghĩa này không nên tiếp diễn”, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói với cố vấn ngoại giao hàng đầu của Tổng thống Pháp, Emmanuel Bonne, trong một cuộc điện đàm sau đó cùng ngày.

Là một thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Pháp nên tăng cường phối hợp chiến lược với Trung Quốc và “ngăn các quốc gia khác tiếp tục bị lôi kéo sâu hơn” vào cuộc xung đột, ông Vương nói. Kể từ khi chiến tranh nổ ra, Ngoại trưởng Trung Quốc đã trao đổi với người đồng cấp của tất cả thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, ngoại trừ Mỹ.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel mang lại những hệ quả không đồng đều đối với Trung Quốc. Các nhà phân tích cho rằng xung đột này mang đến cơ hội để Bắc Kinh thể hiện mình là một quốc gia siêu cường đáng tin cậy hơn. Tuy nhiên, chi phí năng lượng tăng cao đe dọa các nhà sản xuất của Trung Quốc – nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới và có thể làm gia tăng lạm phát nếu xung đột kéo dài.

Sự bất ổn cũng đe dọa làm gián đoạn sáng kiến “Vành đai và Con đường” do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khởi xướng.

Một phần của dự án đi qua khu vực này và giúp vận chuyển hàng hóa Trung Quốc đến các thị trường xuất khẩu quan trọng ở vùng Vịnh, Bắc Phi và châu Âu - trong bối cảnh nhu cầu trong nước suy yếu khiến nước này phụ thuộc nhiều vào nhu cầu bên ngoài.

Cuộc chiến ở Trung Đông cũng khiến cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump bị trì hoãn khoảng một tháng rưỡi. Chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump từng được xem là cơ hội để thiết lập lại quan hệ giữa hai siêu cường kinh tế, vốn đã bị lung lay bởi các mức thuế của Mỹ.

Theo The Hill/Reuters