Ông Trump cho Iran 48 giờ để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ tấn công các nhà máy điện

Trong một bài đăng trên mạng xã hội tối thứ Bảy, ông Trump tuyên bố sẽ “đánh phá và xóa sổ” các nhà máy điện của Iran, bắt đầu từ nhà máy lớn nhất, nếu Tehran không mở lại eo biển trong vòng 48 giờ.

Những phát biểu trên, được ông Trump đưa ra trên nền tảng Truth Social, đánh dấu một bước leo thang mạnh mẽ trong giọng điệu của Tổng thống Mỹ liên quan đến eo biển Hormuz. Chỉ một ngày trước đó, ông còn nói rằng đang cân nhắc giảm chiến dịch quân sự, đồng thời cho rằng trách nhiệm bảo đảm an ninh tại Hormuz nên thuộc về các quốc gia phụ thuộc vào tuyến hàng hải này.

Các mối đe dọa hiện nay đã khiến hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Tuyến đường này là nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Cú sốc nguồn cung năng lượng kéo theo đã đẩy giá dầu tăng vọt, với giá dầu Brent chuẩn quốc tế chốt phiên thứ Sáu ở mức 112,19 USD/thùng.

Tuyên bố của ông Trump cũng được đưa ra bất chấp việc ông từng kêu gọi Israel ngừng các cuộc tấn công nhằm vào các tài sản năng lượng trong khu vực, do nguy cơ những đòn tấn công đó sẽ kích động Iran trả đũa vào cơ sở hạ tầng dầu khí, qua đó càng siết chặt dòng cung năng lượng ra thị trường thế giới.

Các tài sản năng lượng trong khu vực ngày càng trở thành mục tiêu khi xung đột mở rộng. Hôm thứ Tư tuần trước, Israel đã tấn công mỏ khí South Pars, còn Iran sau đó đáp trả bằng các loạt tập kích nhằm vào cơ sở LNG lớn nhất thế giới tại Qatar.

Tại Israel, hơn 100 người đã bị thương trong ngày thứ Bảy sau nhiều đợt tấn công của Iran vào khu vực phía Nam nước này, khi Tehran tìm cách đáp trả cuộc tấn công trước đó nhằm vào cơ sở hạt nhân của mình.

Khi cuộc xung đột bước sang tuần thứ 4 và làm giá năng lượng tăng mạnh, Bộ Tài chính Mỹ đã thực hiện một động thái bất thường: cho phép bán dầu và các sản phẩm hóa dầu của Iran vốn đã được bơm lên tàu chở dầu, bất chấp các lệnh trừng phạt hiện hành.

Đợt tăng giá này cũng tạo ra rủi ro chính trị đối với ông Trump trong nước, chỉ còn 8 tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - cuộc bầu cử được dự báo sẽ phụ thuộc đáng kể vào cách cử tri đánh giá tình hình kinh tế Mỹ và chi phí sinh hoạt.

Dù Mỹ hiện đang khai thác lượng dầu và khí đốt trong nước ở mức kỷ lục, và mức độ phụ thuộc vào nguồn cung Trung Đông thấp hơn so với Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác, cú sốc nguồn cung liên quan đến eo biển Hormuz vẫn đang phản ánh vào mặt bằng giá toàn cầu.

Những tín hiệu trái chiều từ ông Trump đã khiến các chính phủ và thị trường phải chật vật để theo kịp các thông điệp thay đổi liên tục. Hôm thứ Sáu, ông viết: "Chúng ta đang tiến rất gần tới việc đạt được các mục tiêu đề ra, đồng thời cân nhắc thu hẹp dần các nỗ lực quân sự quy mô lớn của mình tại Trung Đông".

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, ngày thứ Bảy cho biết chiến dịch phối hợp này sẽ được tăng cường đáng kể, chỉ một ngày sau khi Tehran phóng tên lửa đạn đạo vào căn cứ quân sự chung Mỹ - Anh tại Diego Garcia - nơi cách Iran gần 2.500 dặm, tương đương khoảng 4.000 km.

Theo một người nắm được sự việc, căn cứ này không bị thiệt hại, song vụ tấn công cho thấy Iran sở hữu năng lực vượt ra ngoài những gì được các nước khác nhìn nhận trước đó.

Nỗ lực của ông Trump nhằm lôi kéo các đồng minh của Mỹ tham gia hỗ trợ mở lại tuyến hàng hải thương mại qua eo Hormuz trên diện rộng phần lớn đã bị khước từ. Đáp lại, ông Trump công kích các nước đồng minh NATO, gọi họ là “những kẻ hèn nhát” vì không tham gia.

Trước đó, ông Trump từng cam kết cung cấp tàu hộ tống hải quân Mỹ và một chương trình tái bảo hiểm có bảo trợ của chính phủ để giảm bớt rào cản đối với các tàu đi qua eo biển trong thời chiến. Tuy nhiên, hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy bất kỳ tàu chở dầu nào đã thực sự đi qua với sự hỗ trợ của Hải quân Mỹ.

Trong ngày thứ Bảy, Israel và Iran tiếp tục phóng tên lửa vào lãnh thổ của nhau.

Iran cho biết nước này đã phóng tên lửa vào thành phố Dimona của Israel - địa danh cũng gắn với một cơ sở nghiên cứu hạt nhân gần đó - và truyền hình nhà nước Iran mô tả đây là hành động đáp trả cuộc tấn công trước đó nhằm vào cơ sở hạt nhân Natanz của nước này.

Giới chức Israel cho biết có khoảng 47 người bị thương. Một cuộc tấn công thứ 2 đánh trúng miền Nam Israel, làm 3 tòa nhà dân cư tại Arad bị hư hại nặng. Các quan chức bệnh viện cho biết hơn 60 người bị thương, trong đó có 7 người phải nhập viện.