Ông Trump: Đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ nối lại tại Pakistan vào thứ Hai

“Các đại diện của tôi sẽ tới Islamabad, Pakistan. Họ sẽ có mặt ở đó vào tối mai để đàm phán”, ông Trump viết trên Truth Social hôm Chủ nhật.

“Chúng tôi đang đưa ra một THỎA THUẬN rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, bởi nếu không, Mỹ sẽ đánh sập từng nhà máy điện và từng cây cầu ở Iran. SẼ KHÔNG CÒN ‘NGƯỜI TỐT’ NỮA!”.

Theo CNBC, Tổng thống Mỹ cũng khẳng định Iran đã vi phạm lệnh ngừng bắn - vốn dự kiến kết thúc vào thứ Tư.

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với MS NOW, ông Trump cho biết phái đoàn Mỹ sẽ do đặc phái viên phụ trách Trung Đông Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống, dẫn đầu.

Ông nói với MS NOW rằng Phó Tổng thống JD Vance, người đã dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad nhưng không đạt được thỏa thuận, sẽ không tham dự vòng đàm phán lần này vì lý do an ninh.

Iran đã gia tăng giọng điệu cứng rắn với Mỹ vào Chủ nhật, một ngày sau khi tuyên bố đã tái lập quyền kiểm soát Eo biển Hormuz.

Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh với Mỹ và Israel vẫn đang tiếp diễn, nhưng nước này cũng sẵn sàng nối lại xung đột, đồng thời cảnh báo Mỹ không nên sử dụng biện pháp phong tỏa hải quân tại eo biển này.

“Không phải cứ đang đàm phán thì có nghĩa là các lực lượng vũ trang không trong trạng thái sẵn sàng”, Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu trên truyền hình vào đêm thứ Bảy, theo hãng truyền thông nhà nước Iran. “Ngược lại, cũng như người dân đang ở ngoài đường phố, các lực lượng vũ trang của chúng tôi cũng luôn trong tư thế sẵn sàng”.

Ghalibaf cũng một lần nữa nhấn mạnh ý định của Iran trong việc hạn chế lưu thông qua eo biển này, một điểm nghẽn năng lượng then chốt của thế giới.

“Không thể có chuyện người khác đi qua Eo biển Hormuz còn chúng tôi thì không. Nếu Mỹ không từ bỏ lệnh phong tỏa, hoạt động lưu thông tại Eo biển Hormuz chắc chắn sẽ bị hạn chế”, ông nói.

Ông Trump tuyên bố áp đặt phong tỏa vào ngày 12/4, sau khi phàn nàn rằng Tehran dường như chưa mở lại eo biển - một trong những điều kiện mà ông đưa ra để chấp nhận lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài 2 tuần hiện đang có hiệu lực.

Ngoại giao pháo hạm

Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) của quân đội Anh cho biết hôm thứ Bảy, 2 tàu pháo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nổ súng vào một tàu chở dầu đang đi qua eo biển. Cơ quan này cho biết tàu và thủy thủ đoàn vẫn an toàn, nhưng không nêu danh tính con tàu hoặc điểm đến của nó.

Các nguồn tin trong ngành vận tải biển nói với Reuters rằng ít nhất 2 tàu khác cũng báo cáo bị nổ súng khi đang tìm cách đi qua tuyến đường thủy này.

Tình trạng mập mờ về việc eo biển thực sự mở hay đóng đã khiến các nhà khai thác tàu rơi vào thế lưỡng nan.

Video do công ty theo dõi tàu biển Kpler cung cấp cho thấy một số tàu chở dầu và tàu hàng đã tìm cách rời khỏi tuyến đường thủy hôm thứ Sáu nhưng sau đó phải quay đầu.

Giá dầu lao dốc hơn 10% trong ngày thứ Sáu, xuống dưới 90 USD/thùng, do kỳ vọng nguồn cung năng lượng từ khu vực sẽ bắt đầu lưu thông trở lại. Trước chiến tranh, khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô toàn cầu đi qua eo biển này. Việc tuyến hàng hải nối Vịnh Ba Tư với các thị trường năng lượng toàn cầu bị phong tỏa đã gây ra cú gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử.

Tại Mumbai, Ấn Độ đã triệu Đại sứ Iran sau khi một tàu treo cờ Ấn Độ chở dầu thô bị tấn công trong lúc tìm cách đi qua eo biển, theo Reuters.

Tại một sự kiện ở Nhà Trắng hôm thứ Bảy, ông Trump từ chối trả lời câu hỏi của phóng viên về Iran, nhưng nói rằng: “Chúng tôi đang có những cuộc trao đổi rất tích cực”.

Ông cho biết Iran đã “giở trò một chút”, rồi nói thêm: “Họ lại muốn đóng eo biển”. “Họ không thể tống tiền chúng tôi”, ông nói.

Quyền hạt nhân

Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian được dẫn lời nói rằng Mỹ không thể tước bỏ quyền phát triển chương trình hạt nhân của Iran.

“Ông Trump nói Iran không được thực hiện các quyền hạt nhân của mình, nhưng lại không nói đó là vì tội gì. Ông ta là ai mà có quyền tước đi quyền lợi của cả một dân tộc?”, hãng tin Reuters dẫn lời Pezeshkian.

Bên lề một diễn đàn ngoại giao tại Thổ Nhĩ Kỳ, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cho biết nước này sẽ không bàn giao uranium làm giàu cho Mỹ, bác bỏ các tuyên bố mà ông Trump đưa ra.

“Tôi có thể nói với các bạn rằng sẽ không có bất kỳ vật liệu làm giàu nào được chuyển tới Mỹ”, Khatibzadeh nói. “Đây là điều không thể đem ra bàn thảo, và tôi có thể khẳng định rằng dù chúng tôi sẵn sàng giải quyết mọi quan ngại tồn tại, chúng tôi sẽ không chấp nhận những điều không thể là điểm khởi đầu cho đàm phán”.

Hôm thứ Sáu, ông Trump nói rằng Iran đã đồng ý bàn giao kho uranium làm giàu của mình.

Ông cũng cho biết Mỹ sẽ tiến vào Iran và “thu gom toàn bộ bụi hạt nhân”, ám chỉ 970 pound (tương đương 440 kg), uranium làm giàu được cho là đang bị chôn vùi dưới các cơ sở hạt nhân đã hư hại nặng sau các cuộc không kích của quân đội Mỹ năm ngoái.

Các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, thủ đô Pakistan, giữa phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và đoàn đàm phán Iran do Ghalibaf đứng đầu đã không đạt được thỏa thuận vào cuối tuần trước.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết trong một tuyên bố rằng Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, với vai trò trung gian, đã trình các đề xuất lên phía Iran trong chuyến thăm Tehran gần đây, và những đề xuất này hiện vẫn đang được xem xét.

Tuy nhiên, nội dung cụ thể của các đề xuất không được tiết lộ.

“Những yêu cầu quá mức”

Hội đồng này cho biết Iran vẫn chưa phản hồi, nhưng các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ đòi hỏi Mỹ phải từ bỏ “những yêu cầu quá mức và điều chỉnh đòi hỏi của mình phù hợp với thực tế trên thực địa”.

Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi hôm thứ Sáu viết trên mạng xã hội: “Phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Lebanon, việc đi lại của toàn bộ tàu thương mại qua Eo biển Hormuz được tuyên bố mở hoàn toàn trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn”.

Tuy nhiên, các tàu phải di chuyển theo một “hành lang phối hợp” do cơ quan hàng hải Iran công bố, Araghchi cho biết. Hiện chưa rõ Tehran có buộc các tàu phải trả phí để đi qua eo biển hay không.

Israel và Lebanon đã đồng ý ngừng bắn trong 10 ngày, bắt đầu từ 5 giờ chiều giờ miền Đông nước Mỹ vào thứ Năm. Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhằm vào lực lượng Hezbollah - đồng minh thân cận của Iran - cũng là một trở ngại khác trong tiến trình đàm phán giữa Washington và Tehran.