Ông Trump hoãn đưa ra quyết định cuối cùng về Iran, đàm phán tiếp tục trong thế giằng co

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kết thúc cuộc họp tại Phòng Tình huống (Situation Room) ở Nhà Trắng mà chưa công bố quyết định cuối cùng về về thỏa thuận đình chỉ cuộc xung đột kéo dài 3 tháng với Iran.

Trước đó cùng ngày, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẽ đưa ra “quyết định cuối cùng” trong cuộc họp này, sau khi liệt kê hàng loạt điều kiện mà Iran phải đáp ứng để thỏa thuận được thông qua.

Tuy nhiên, chưa rõ trong số các điều kiện mà ông Trump đưa ra, những nội dung nào đã được đưa vào dự thảo thỏa thuận sơ bộ mà các nhà đàm phán Mỹ và Iran đang xây dựng nhằm đình chỉ xung đột.

Theo yêu cầu của ông Trump, Iran “phải cam kết” không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, eo biển Hormuz phải được “mở cửa ngay lập tức” cho hoạt động hàng hải quốc tế mà không bị áp đặt bất kỳ khoản phí nào.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố lệnh phong tỏa hải quân mang tính trả đũa của Mỹ đối với Iran tại Vịnh Oman “sẽ được dỡ bỏ”. Nhưng ông không làm rõ liệu động thái này chỉ được thực hiện sau khi Tehran đáp ứng các điều kiện nêu trên hay không.

Ông Trump còn cho biết lượng vật liệu hạt nhân được làm giàu đang được chôn lấp tại địa điểm từng bị tấn công trong các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran năm ngoái sẽ được Mỹ khai quật, phối hợp chặt chẽ với Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), trước khi bị tiêu hủy.

“Không có bất kỳ khoản tiền nào được chuyển giao cho tới khi có thông báo mới”, ông Trump viết. “Những nội dung khác, ít quan trọng hơn nhiều, đã được thống nhất”.

“Tôi sẽ vào Phòng Tình huống ngay bây giờ để đưa ra quyết định cuối cùng”, ông nói thêm.

Tranh cãi về nội dung thỏa thuận

Các điều khoản chính xác của thỏa thuận đang được thảo luận hiện vẫn chưa rõ ràng.

Sau bài đăng của ông Trump, hãng thông tấn Nhà nước Iran Fars đã bác bỏ một số tuyên bố của Tổng thống Mỹ, cho rằng chúng “mâu thuẫn với các điều khoản trong văn bản thỏa thuận”.

Fars cho biết dự thảo thỏa thuận không hề có điều khoản nào liên quan đến việc miễn phí lưu thông qua eo biển Hormuz như ông Trump đề cập.

Theo Fars, văn bản đang được đàm phán cũng không bao gồm yêu cầu Iran phải tháo dỡ hoặc tiêu hủy các vật liệu hạt nhân của nước này.

Hãng tin Iran còn khẳng định “phần quan trọng nhất của thỏa thuận” là việc giải ngân ngay lập tức 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran. Theo Fars, Tehran sẽ từ chối tiếp tục đàm phán nếu khoản tiền này không được chuyển giao.

Trước đó, một quan chức Nhà Trắng hôm 29/5 xác nhận thông tin rằng các nhóm đàm phán Mỹ và Iran đã đạt được một bản ghi nhớ kéo dài 60 ngày. Thỏa thuận này sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại và tạo khuôn khổ cho các cuộc đàm phán hạt nhân tiếp theo.

Bản ghi nhớ cũng đề cập đến việc dỡ bỏ hạn chế tại eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu Iran phải gỡ toàn bộ thủy lôi trên tuyến hàng hải này trong vòng 30 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa tương ứng.

Việc xử lý lượng uranium được làm giàu ở cấp độ cao của Iran cùng các mục tiêu liên quan đến chương trình làm giàu uranium được cho là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn 60 ngày.