Ông Trump nói 'rất buồn khi thấy mối quan hệ Mỹ - Anh không còn như xưa', liên minh đặc biệt rạn nứt vì Iran?

Trong cuộc điện đàm từ Nhà Trắng tối 2/3, ông Trump nhấn mạnh quan hệ Mỹ Anh từng là “vững chắc nhất”, nhưng hiện Washington đang xây dựng những mối quan hệ “rất mạnh” với các quốc gia châu Âu khác như Pháp và Đức. Bình luận được đưa ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer ban đầu từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh trong chiến dịch liên quan Iran.

Ông Trump cho rằng ông Starmer “đã không giúp ích”, đồng thời bày tỏ thất vọng khi chứng kiến sự thay đổi trong lập trường của London. “Đó là một thế giới khác. Mối quan hệ này rõ ràng không còn như trước”, ông nói thêm, gọi đây là điều “rất đáng buồn”.

Trước đó 1 ngày, trong cuộc phỏng vấn với The Daily Telegraph, ông Trump đã gọi phản ứng ban đầu của ông Starmer là “rất đáng thất vọng”. Dù sau đó London chấp thuận cho Mỹ sử dụng căn cứ trong những điều kiện cụ thể và hạn chế, ông Trump cho rằng quyết định này “mất quá nhiều thời gian”.

Vấn đề can dự quân sự tại Trung Đông vốn đặc biệt nhạy cảm trong chính trường Anh, nhất là sau khi cựu Thủ tướng Tony Blair ủng hộ cuộc xâm lược Iraq do Mỹ dẫn đầu, một quyết định để lại nhiều hệ lụy chính trị.

Trả lời trước Quốc hội ngày 2/3, ông Starmer bảo vệ quan điểm của mình. Ông thừa nhận Tổng thống Trump không đồng tình với việc Anh không tham gia các đợt không kích ban đầu, song khẳng định trách nhiệm của ông là đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.

Sau khi từ chối tham gia trực tiếp, ngày 1/3 ông Starmer thông báo đã chấp thuận đề nghị của Mỹ về việc sử dụng căn cứ quân sự Anh cho “mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế”. Văn phòng Thủ tướng cho biết quyết định được đưa ra sau khi Iran phóng tên lửa cuối tuần qua, đe dọa lợi ích và công dân Anh.

Ông Starmer nhấn mạnh Anh đã rút ra bài học từ Iraq, mọi hành động phải có cơ sở pháp lý rõ ràng và kế hoạch khả thi. Ông cũng khẳng định các căn cứ quân sự của Anh tại Cyprus, bao gồm Akrotiri, không được sử dụng bởi máy bay ném bom Mỹ trong cuộc xung đột hiện tại.

Tuy nhiên, căn cứ không quân Akrotiri của Anh tại Cyprus đã bị một thiết bị bay không người lái của Iran tấn công rạng sáng 1/3, khiến đường băng bị trúng đạn. Thủ tướng Anh cho biết vụ việc không phải phản ứng đối với bất kỳ quyết định nào của London, đồng thời nhận định thiết bị này được phóng trước khi Anh công bố lập trường chính thức.

Theo ông Starmer, cách tiếp cận của Iran đang trở nên “liều lĩnh và nguy hiểm hơn”, với các cuộc tấn công không chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự mà cả mục tiêu kinh tế trong khu vực, bất chấp rủi ro đối với dân thường. Ông khẳng định đây là tình hình mà Anh buộc phải ứng phó một cách thận trọng nhưng kiên quyết.

Theo The Straits Times