Ông Trump tung 'đòn thuế kép'

Chính quyền Donald Trump ngày 2/4 công bố loạt biện pháp thuế mới nhắm vào ngành dược phẩm, chỉ áp dụng với các công ty chưa hợp tác giảm giá thuốc tại Mỹ.

Theo một quan chức cấp cao giấu tên, mục tiêu là “bảo vệ nguồn cung thuốc an toàn, đảm bảo và nội địa”. Các loại thuốc có bằng sáng chế và thành phần hoạt chất nhập khẩu từ các công ty chưa ký thỏa thuận sẽ chịu mức thuế 100%.

Từ tháng 11 năm ngoái, hơn một tá hãng dược lớn, trong đó có Eli Lilly, Pfizer và Novo Nordisk, đã ký các thỏa thuận giảm giá thuốc mới và hiện có tổng cộng 400 tỷ USD cam kết đưa sản xuất về Mỹ trong nhiệm kỳ của ông Trump. Các quốc gia có thỏa thuận thương mại lớn với Mỹ sẽ chịu mức thuế thấp hơn: 15% với EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ, trong khi Anh chịu 10%, một phần do chính phủ nước này đã nâng giá mà họ trả cho dược phẩm.

Theo quan chức trên, các nước này vẫn có thể duy trì sản xuất trong nước nhờ các thỏa thuận thương mại lớn. Một số sản phẩm đặc thù như thuốc điều trị bệnh hiếm hoặc thuốc thú y sẽ được miễn thuế nếu đáp ứng “nhu cầu y tế cấp bách”. Các sản phẩm di truyền, biosimilar và các thành phần liên quan hiện chưa bị áp thuế, nhưng sẽ được đánh giá lại sau một năm.

Động thái này đánh dấu bước đi mới trong chiến lược thương mại quyết liệt của ông Trump, hơn một tháng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ mức thuế toàn cầu mà ông áp đặt năm 2025, vốn chưa bao gồm ngành dược. Các mức thuế mới dựa trên kết quả điều tra của Bộ Thương mại xác định một số mặt hàng dược phẩm nhập khẩu có thể là rủi ro an ninh quốc gia đối với Mỹ.

Cùng ngày, chính quyền Donald Trump cũng điều chỉnh cách tính thuế với kim loại nhập khẩu và sản phẩm chứa kim loại như thép, nhôm và đồng.

Nguyên liệu thô vẫn chịu thuế 50%, nhưng lần này tính trên toàn bộ giá nhập khẩu, thay vì chỉ trên giá trị kim loại. Các sản phẩm hoàn thiện chứa hơn 15% kim loại sẽ chịu 25% thuế trên toàn bộ giá trị, còn dưới 15% sẽ không bị áp thuế.

Theo ước tính của Ủy ban Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm, các thay đổi này sẽ giúp tăng thêm khoảng 70 tỷ USD ngân sách trong 10 năm tới, mặc dù chính quyền cho rằng tác động lên giá cả là “khiêm tốn”. Quan chức cấp cao cho biết việc điều chỉnh nhằm ngăn chặn các nhà xuất khẩu nước ngoài đánh giá thấp sản phẩm để tránh nộp thuế.

Động thái này là minh chứng cho tham vọng của ông Trump trong việc bảo vệ nguồn cung chiến lược, thúc đẩy sản xuất nội địa và duy trì ưu thế thương mại, đồng thời là tín hiệu cứng rắn đối với các công ty chưa chịu hợp tác giảm giá.

Từ việc đe dọa thuế nhập khẩu, ông đã thúc đẩy làn sóng đầu tư sản xuất mới từ các hãng dược, đặc biệt trong bối cảnh sản xuất nội địa từng co lại đáng kể. Giờ đây, các công ty đang phải cân nhắc lựa chọn: hợp tác giảm giá và xây dựng nhà máy tại Mỹ để tránh thuế, hay chấp nhận chi phí cao nhưng duy trì cách sản xuất hiện tại.

Với chính sách mới này, chính quyền Donald Trump vừa thực hiện mục tiêu giảm giá thuốc cho người Mỹ, vừa củng cố an ninh dược phẩm quốc gia, đồng thời mở ra một “cuộc chạy đua” đưa sản xuất về Mỹ đầy quyết liệt và có tính răn đe cao với các công ty không chịu hợp tác.