Ông Trump tung 'lá chắn' cho tàu dầu, tuyên bố Mỹ sẵn sàng hộ tống qua eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho hoạt động vận tải biển và triển khai lực lượng hải quân hộ tống tàu chở dầu cùng các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nhằm ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng năng lượng do xung đột với Iran gây ra.

Phát biểu ngày 3/3, ông Trump nói Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) sẽ cung cấp các gói bảo hiểm “với mức giá rất hợp lý” để duy trì dòng chảy năng lượng và hoạt động thương mại tại khu vực Vịnh Ba Tư. Bên cạnh đó, ông khẳng định “nếu cần thiết, Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất”.

“Dù thế nào đi nữa, Mỹ sẽ đảm bảo DÒNG CHẢY NĂNG LƯỢNG TỰ DO cho thế giới”, Tổng thống viết trên mạng xã hội.

Sau thông tin này, giá dầu thu hẹp đà tăng, với giá dầu Brent giao dịch quanh mức 80 USD/thùng. Nhưng giới giao dịch vẫn tỏ ra thận trọng, cho rằng kế hoạch trên khó có thể nhanh chóng đưa lưu thông dầu mỏ trong khu vực trở lại bình thường.

Giá dầu đã tăng hơn 10% kể từ cuối tuần, khi Mỹ và Israel mở các cuộc tấn công nhằm vào Iran, gây gián đoạn nghiêm trọng tại Trung Đông và làm tê liệt dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Cơ chế bảo hiểm vẫn còn nhiều ẩn số

Bài đăng của ông Trump không nêu chi tiết cách thức DFC sẽ triển khai chương trình bảo hiểm. Về bản chất, DFC là cơ quan chuyên huy động vốn tư nhân cho các nền kinh tế đang phát triển và giảm thiểu rủi ro đầu tư tại các quốc gia nghèo.

Bảo hiểm rủi ro chính trị – sản phẩm mà DFC có thể cung cấp – thường bồi thường thiệt hại do xung đột, bạo lực hoặc bất ổn chính trị gây ra.

Trong thông cáo sau đó, DFC thông báo sẽ hỗ trợ các công ty thuê tàu, chủ tàu và nhà bảo hiểm hàng hải chủ chốt nhằm giảm thiểu xáo trộn thị trường và đảm bảo lưu thông hàng hóa, vốn. Cơ quan này không cung cấp thêm chi tiết về mức phí hay điều khoản cụ thể.

Ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group và cựu quan chức Nhà Trắng, nhận định kế hoạch bảo hiểm và hộ tống có thể giúp trấn an thị trường, nhưng việc triển khai sẽ cần thời gian.

Một vấn đề lớn khác là mức phí bảo hiểm. Ông Salar Ghahramani, Giáo sư tại Đại học Penn State và nhà sáng lập Global Policy Advisors, nhận xét: “Mức phí mà DFC đưa ra sẽ phản ánh đánh giá rủi ro của họ. Đặc biệt, thị trường sẽ so sánh mức phí này với giá bảo hiểm do khu vực tư nhân cung cấp".

Thách thức quy mô lớn

Nếu xung đột kéo dài hơn 6 tuần và chương trình bảo hiểm được thiết lập kịp thời, DFC có thể phải bảo hiểm khối lượng lớn dầu vận chuyển sang Trung Quốc và các quốc gia châu Á khác. Đây sẽ là nhiệm vụ có quy mô lớn chưa từng có với cơ quan này, theo Peter Harrell, học giả không thường trú thuộc Chương trình Chính sách Nhà nước Mỹ tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế.

Dù vậy, nếu nhiều doanh nghiệp tham gia mua bảo hiểm, điều đó có thể được xem là tín hiệu cho thấy niềm tin vào cam kết của Chính phủ Mỹ và kỳ vọng rủi ro sẽ dần hạ nhiệt.

Động thái lần này cũng cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của DFC trong chính sách đối ngoại Mỹ. Việc cung cấp bảo hiểm rủi ro giữa thời kỳ xung đột có thể mở rộng ảnh hưởng của cơ quan này, thậm chí tiến gần hơn mô hình một quỹ tài sản có chủ quyền.

Theo Yahoo Finance