Phát hiện 'báu vật' 500.000 năm tuổi được chế tác trước khi loài người hiện đại ra đời

Các nhà khoa học Anh quốc vừa công bố một phát hiện khảo cổ đáng chú ý liên quan đến lịch sử tiến hóa của nhân loại. Trong quá trình rà soát lại bộ sưu tập hiện vật được khai quật từ di chỉ Boxgrove (hạt Tây Sussex, Anh) hơn 30 năm trước, nhóm nghiên cứu đến từ University College London (UCL) và Bảo tàng Lịch sử tự nhiên London đã tìm thấy một công cụ tiền sử có niên đại khoảng 500.000 năm.

Theo SciTech Daily, hiện vật này là một chiếc “búa mềm” - loại công cụ được sử dụng trong kỹ thuật chế tác đá thời tiền sử. Khác với búa đá, “búa mềm” thường làm từ vật liệu hữu cơ như xương hoặc gỗ, giúp điều chỉnh và mài sắc các công cụ đá lửa mà hạn chế nguy cơ làm vỡ chúng.

Hiện vật được xác định là một mảnh xương voi có hình tam giác, dài khoảng 11cm, rộng 6cm và dày gần 3cm. Trên bề mặt xương xuất hiện nhiều vết lõm và sẹo va đập đặc trưng của quá trình sử dụng. Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những mảnh đá lửa nhỏ găm trong các khe nứt, cho thấy công cụ này từng được dùng để tác động trực tiếp vào đá trong quá trình chế tác.

Chiếc "búa mềm" có niên đại lên tới 500.000 năm, tức xưa hơn chính loài người tinh khôn (người hiện đại) Homo sapiens chúng ta đến 200.000 năm. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances. Theo nhóm tác giả, chủ nhân của chiếc “búa mềm” nhiều khả năng là Homo heidelbergensis hoặc các quần thể Neanderthal sơ khai - những loài người cổ từng sinh sống tại châu Âu trước thời kỳ của Homo sapiens.

Phát hiện này mang ý nghĩa quan trọng đối với nghiên cứu tiến hóa người. Việc lựa chọn xương voi - loại vật liệu hiếm và có độ bền cao, cho thấy các cộng đồng người cổ đã có sự hiểu biết nhất định về đặc tính của vật liệu trong môi trường tự nhiên. Họ chủ động tìm kiếm nguồn nguyên liệu phù hợp để tạo ra và bảo trì bộ công cụ đá, phục vụ hoạt động sinh tồn.

Ngoài ra, dấu vết sử dụng lặp lại trên hiện vật gợi ý rằng mảnh xương được tái chế và dùng nhiều lần trong quá trình chế tác công cụ. Điều này phản ánh năng lực lập kế hoạch, khả năng tư duy kỹ thuật và mức độ thích ứng đáng kể của các loài người cổ.

Theo các nhà nghiên cứu, chiếc “búa mềm” từ di chỉ Boxgrove là một trong những minh chứng hiếm hoi về việc sử dụng xương voi trong công nghệ chế tác đá thời kỳ đầu. Hiện vật góp phần bổ sung bằng chứng cho thấy trình độ kỹ thuật của các loài người cổ phức tạp hơn nhiều so với những nhận định trước đây.

Giới khoa học nhận định phát hiện tại Tây Sussex mở ra thêm góc nhìn mới về lịch sử phát triển công nghệ của loài người, đồng thời giúp làm rõ bức tranh tiến hóa của các loài người cổ từng sinh sống tại châu Âu cách đây hàng trăm nghìn năm.