Phát hiện 'kho báu' 43 triệu tấn dưới lòng đất, thế giới chấn động

Đức có thể đang sở hữu một trong những nguồn tài nguyên lithium lớn nhất thế giới, nằm sâu hàng nghìn mét dưới lòng đất tại một khu vực từng nổi tiếng với hoạt động khai thác khí đốt tự nhiên.

Những diễn biến mới tại vùng Altmark thuộc bang Saxony-Anhalt cho thấy khu vực từng là trung tâm nhiên liệu hóa thạch này có thể trở thành nguồn cung chiến lược cho vật liệu pin trong tương lai.

Phát hiện này đang thu hút sự chú ý trên khắp châu Âu cũng như thế giới, trong bối cảnh các quốc gia đẩy mạnh cuộc đua đảm bảo nguồn khoáng sản thiết yếu phục vụ xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo.

Tận dụng hạ tầng khí đốt cũ để khai thác lithium

Vùng Altmark đã gắn liền với ngành khai thác khí đốt từ năm 1969, hình thành nhiều thập kỷ kinh nghiệm công nghiệp và hệ thống cơ sở hạ tầng sẵn có. Thay vì mở các mỏ khai thác truyền thống, tập đoàn năng lượng Neptune Energy đang tận dụng mạng lưới giếng khoan và cơ sở hạ tầng này để tiếp cận nguồn nước muối giàu lithium nằm sâu dưới lòng đất.

Cách tiếp cận mới cho phép các giếng khoan và cơ sở công nghiệp hiện hữu được tái sử dụng cho giai đoạn phát triển tài nguyên mới, tập trung vào kim loại phục vụ pin thay vì nhiên liệu hóa thạch.

Điểm đặc biệt của dự án nằm ở phương pháp khai thác lithium. Thay vì đào các mỏ lộ thiên lớn hoặc xây dựng các hồ bốc hơi, Neptune Energy dự kiến sử dụng công nghệ chiết xuất lithium trực tiếp (Direct Lithium Extraction – DLE).

Quy trình này lọc lithium từ nước muối nóng trong lòng đất, sau đó bơm trả phần dung dịch còn lại trở lại tầng chứa, giúp giảm thiểu tác động đến bề mặt và môi trường xung quanh.

Do Altmark đã có hệ thống hạ tầng ngầm phát triển từ nhiều thập kỷ khai thác khí đốt, phần lớn nền tảng kỹ thuật cho dự án đã sẵn sàng.

Thử nghiệm đã cho kết quả khả quan

Dự án hiện đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Neptune Energy cho biết chương trình thí điểm thứ hai của họ đã kết thúc vào tháng 8/2025, thành công trong việc sản xuất lithium carbonate đạt tiêu chuẩn pin thông qua quy trình trao đổi ion.

Một chương trình thí điểm thứ ba đã được triển khai vài tuần sau đó để thử nghiệm công nghệ hấp phụ, trong khi công ty tiếp tục chuẩn bị xây dựng một cơ sở trình diễn quy mô lớn nhằm tích hợp toàn bộ hệ thống khai thác.

Tại một khu vực vốn đã dày đặc đường ống và cơ sở công nghiệp, nhiều thiết bị sử dụng cho dự án mới có thể trông quen thuộc, dù sản phẩm cuối cùng giờ đây phục vụ chuỗi cung ứng pin.

Tiềm năng địa chất lớn

Các nghiên cứu địa chất cũng củng cố niềm tin về tiềm năng của khu vực. Các tầng nước muối giàu khoáng được phát hiện ở độ sâu khoảng 3.200–4.000 mét, nằm trong các cấu trúc đá sa thạch và đá núi lửa.

Nhiệt độ cao ở những tầng sâu này thúc đẩy các phản ứng hóa học giúp giải phóng lithium từ khoáng chất xung quanh vào dung dịch nước ngầm. Các chuyên gia cho rằng đây là một hệ thống địa chất ổn định và có tính nhất quán về mặt hóa học, thay vì chỉ là sự tích tụ ngẫu nhiên của khoáng sản, cho thấy tiềm năng khai thác lâu dài.

Sau khi hoàn tất các bước xác nhận kỹ thuật, dự án đã chuyển sang giai đoạn đánh giá thương mại. Các tổ chức đánh giá độc lập ước tính khu vực được Neptune Energy cấp phép ở phía Bắc bang Saxony-Anhalt có thể chứa khoảng 43 triệu tấn lithium carbonate tương đương (LCE).

Con số này giúp dự án vươn lên trở thành một trong những triển vọng lithium quan trọng nhất châu Âu, đồng thời đưa Đức vào cuộc đua toàn cầu về vật liệu pin.

Thời điểm công bố phát hiện cũng mang ý nghĩa quan trọng, khi các nhà hoạch định chính sách châu Âu đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung khoáng sản quan trọng từ bên ngoài khu vực.

Việc đảm bảo nguồn cung nội địa ngày càng trở thành ưu tiên chiến lược, đặc biệt khi nhu cầu về xe điện, lưu trữ điện lưới và công nghệ năng lượng sạch tăng mạnh.

Các dự án như Altmark cho thấy những khu vực năng lượng truyền thống có thể chuyển mình để đáp ứng nhu cầu công nghiệp mới, thay vì phải xây dựng toàn bộ hệ thống từ đầu.

Dù quy mô tài nguyên rất lớn, sản xuất thương mại vẫn còn cách vài năm. Dự án vẫn cần thêm giấy phép, mở rộng các chương trình thí điểm và xây dựng giai đoạn trình diễn quy mô lớn trước khi có thể đạt sản lượng công nghiệp.

Neptune Energy hiện coi Altmark không phải là một trung tâm cung ứng hoàn chỉnh, mà là một dự án đã được xác nhận về mặt kỹ thuật và sẵn sàng bước sang giai đoạn phát triển tiếp theo.