Phát hiện khối hồng ngọc nặng hơn 2kg giữa vùng chiến sự tại Đông Nam Á

Theo truyền thông nhà nước Myanmar, viên ruby thô nặng khoảng 11.000 carat (tương đương khoảng hơn 2kg), được phát hiện gần thị trấn Mogok thuộc vùng Mandalay, trung tâm của ngành khai thác đá quý nổi tiếng thế giới của nước này. Đây cũng là khu vực liên tục xảy ra giao tranh trong cuộc nội chiến kéo dài tại Myanmar.

Tờ Global New Light of Myanmar cho biết viên ruby thô được phát hiện vào giữa tháng 4, ngay sau dịp Tết cổ truyền của nước này.

Dù chỉ nặng khoảng một nửa so với viên ruby 21.450 carat được phát hiện năm 1996, giới chuyên môn cho rằng phát hiện mới có giá trị cao hơn nhờ chất lượng vượt trội. Viên đá được mô tả có màu đỏ ánh tím pha sắc vàng nhẹ, độ trong trung bình và bề mặt phản chiếu mạnh, đạt cấp màu chất lượng cao.

Myanmar hiện cung cấp tới khoảng 90% lượng ruby trên toàn cầu, chủ yếu từ các khu vực Mogok và Mong Hsu. Ngành đá quý từ lâu đã là nguồn thu khổng lồ của nước này, cả qua con đường thương mại hợp pháp lẫn buôn lậu.

Tuy nhiên, hoạt động khai thác đá quý tại Myanmar cũng gây nhiều tranh cãi. Các tổ chức nhân quyền như Global Witness nhiều năm qua đã kêu gọi các hãng trang sức ngừng mua đá quý từ Myanmar, cho rằng ngành công nghiệp này là nguồn tài chính quan trọng của chính quyền quân sự nước này trong nhiều thập kỷ.

Đầu năm nay, Myanmar thành lập một chính phủ mang danh nghĩa dân sự sau cuộc bầu cử bị phe đối lập và các tổ chức nhân quyền chỉ trích là “không minh bạch”. Cuộc bầu cử này đưa Min Aung Hlaing, vị tướng đứng sau cuộc đảo chính năm 2021, tiếp tục nắm quyền. Ông cùng nội các gần đây đã trực tiếp kiểm tra viên ruby khổng lồ tại thủ đô Naypyitaw.

Không chỉ là nguồn thu của chính quyền, ngành khai thác đá quý còn được xem là “mạch tài chính” của nhiều nhóm vũ trang sắc tộc đang hoạt động tại Myanmar, góp phần kéo dài các cuộc xung đột nội bộ suốt nhiều thập kỷ.

Tình hình an ninh tại Mogok hiện vẫn rất bất ổn. Thị trấn này từng bị lực lượng nổi dậy Ta'ang National Liberation Army kiểm soát vào tháng 7/2024. Sau thời gian vận hành các mỏ đá quý, quyền kiểm soát khu vực cuối cùng được chuyển trả cho quân đội Myanmar theo một thỏa thuận ngừng bắn do Trung Quốc làm trung gian vào cuối năm ngoái.

Theo CBS