Trong đời sống dân gian, chùa được biết đến với tên gọi “chùa cầu duyên”.
Chùa Duyên Ninh còn gọi là chùa Thủ, là ngôi chùa cổ được xây dựng từ thế kỷ X dưới thời vua Đinh Tiên Hoàng. Công trình nằm tại thôn Chi Phong, phường Tây Hoa Lư (Ninh Bình), nép dưới chân núi đá vôi trong quần thể Di sản thế giới Tràng An. Trong đời sống dân gian, chùa được biết đến với tên gọi “chùa cầu duyên”.

Ngôi chùa 1.000 năm tuổi nằm nép dưới chân núi đá vôi trong quần thể Di sản thế giới Tràng An
Chùa nằm ở phía Tây kinh thành Hoa Lư xưa, quay hướng Đông Bắc. Tổng thể hiện nay gồm chính điện, nhà tổ, phòng khách, nhà ăn, vườn cây và tháp xá lợi. Cổng tam quan có 3 lối ra vào, trong đó cổng chính ở giữa, 2 bên khắc câu đối và họa tiết truyền thống.
Trải qua hơn 1.000 năm tồn tại cùng nhiều lần trùng tu, dấu tích kiến trúc cổ ban đầu hầu như không còn nguyên vẹn. Các hạng mục được sửa chữa, gia cố nhằm bảo tồn giá trị văn hóa và bảo đảm an toàn cho khách tham quan.
Theo truyền thuyết, chùa Duyên Ninh là nơi các công chúa thời Đinh - Lê thường xuyên qua lại. Tại đây, công chúa Lê Thị Phất Ngân - con gái vua Lê Đại Hành và tướng công Lý Công Uẩn đã thề hẹn. Năm 1000, bà sinh Lý Phật Mã - người sau này trở thành vua Lý Thái Tông. Sau khi dẹp loạn Khai Quốc Vương, vua Lý Thái Tông đổi tên chùa thành Duyên Ninh.

Cuối đời, Hoàng hậu Phất Ngân - vị hoàng hậu đầu tiên của triều Lý, trở về chùa tu hành và trông coi mộ phần thân phụ là vua Lê Đại Hành. Truyền tụng địa phương cho rằng bà từng tác hợp cho nhiều đôi lứa nên duyên vợ chồng. Từ đó, Duyên Ninh được xem là ngôi chùa gắn với nhân duyên tại vùng cố đô Hoa Lư.
Ngoài thờ Phật, chùa còn thờ nhiều vị thần trong tín ngưỡng dân gian như Ông Tơ - Bà Nguyệt và Kim Hoa Thánh Mẫu, vị thần được tin là cai quản việc sinh nở. Chùa đồng thời thờ các thiền sư thế kỷ X như Pháp Thuận, Khuông Việt và Vạn Hạnh. Hệ thống thờ tự phản ánh sự giao thoa giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian trong đời sống văn hóa địa phương.
Ngôi chùa cầu duyên nổi tiếng ở Việt Nam
Nhiều năm qua, chùa Duyên Ninh đón lượng lớn du khách và Phật tử đến dâng hương, chiêm bái. Nhờ vị trí nằm giữa 2 điểm du lịch nổi tiếng là Tràng An và chùa Bái Đính, ngôi chùa được đông đảo người dân trong và ngoài tỉnh biết đến, đặc biệt là những người trẻ tìm đến để cầu may mắn trong tình duyên và con cái.
Dịp đầu xuân năm Bính Ngọ 2026, chùa ghi nhận nhiều bạn trẻ và phật tử đến dâng hương, cầu duyên, cầu tự. Trong dân gian lưu truyền câu: “Cầu phúc thì đến chùa Cổ Am, cầu lộc vào chùa Kim Ngân, cầu danh vào chùa Nhất Trụ, cầu thọ vào chùa Bà Ngô, cầu tài vào chùa Am Tiên, cầu duyên thì vào chùa Duyên Ninh”. Quan niệm này góp phần định hình vị thế của chùa trong đời sống tâm linh địa phương.

Cầu duyên tại chùa Duyên Ninh cần chuẩn bị gì?
Tại chùa Duyên Ninh, nghi thức cầu duyên được thực hiện theo tập quán tín ngưỡng dân gian kết hợp với lễ Phật. Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, yếu tố quan trọng nhất khi đi lễ là sự thành tâm và niềm tin vào điều thiện lành.
Bên cạnh đó, người đi lễ có thể chuẩn bị một số lễ vật cơ bản để dâng hương, tạ ơn thần linh. Lễ vật có thể linh hoạt tùy điều kiện mỗi người, song thường gồm:
Hoa quả: Mâm hoa quả nên có nhiều loại trái cây, ưu tiên màu sắc đa dạng như vàng, xanh, đỏ, trắng… Cách bày trí gọn gàng, trang nghiêm thể hiện sự tôn kính.
Trầu cau: Chuẩn bị 1 quả cau và 3 lá trầu. Trầu cau từ lâu gắn với biểu tượng hôn nhân, vì vậy thường xuất hiện trong lễ cầu duyên.
Các loại bánh: Bánh chưng và bánh dày mỗi loại một cái, bánh xu xê là một đôi. Đây là những loại bánh truyền thống mang ý nghĩa sum họp, gắn kết.
Tiền vàng: Chuẩn bị 5 lễ tiền vàng theo tập quán dân gian.

Theo người dân địa phương, lễ vật mang tính biểu trưng. Điều cốt lõi vẫn là thái độ nghiêm túc khi hành lễ, giữ gìn trật tự và tuân thủ quy định của nhà chùa. Nhiều du khách kết hợp cầu duyên với cầu an, cầu tự, đồng thời dâng hương tại các ban thờ Phật và các vị thần như Ông Tơ - Bà Nguyệt, Kim Hoa Thánh Mẫu trong khuôn viên chùa.
Việc chuẩn bị lễ nên ở mức vừa phải, tránh phô trương, bảo đảm phù hợp với không gian tâm linh và hướng tới giá trị văn hóa truyền thống.
Những lưu ý khi lễ Phật, cầu duyên tại chùa Duyên Ninh
Khi tham gia lễ Phật, cầu duyên tại chùa Duyên Ninh, du khách cần lưu ý một số nội dung nhằm bảo đảm sự trang nghiêm và phù hợp với không gian tâm linh của di tích.
Trang phục phù hợp: Nên lựa chọn trang phục lịch sự, kín đáo, màu sắc nhã nhặn. Việc ăn mặc phù hợp thể hiện sự tôn trọng đối với nơi thờ tự và cộng đồng người đi lễ.
Giữ gìn trật tự: Trong khuôn viên chùa cần nói chuyện nhỏ nhẹ, hạn chế đùa giỡn, cười nói lớn tiếng. Việc giữ trật tự góp phần duy trì không khí trang nghiêm chung.
Lựa chọn thời điểm và chuẩn bị lễ: Theo quan niệm dân gian, nhiều người chọn ngày lành, tháng tốt hoặc ngày hợp tuổi để thực hiện nghi thức cầu duyên.

Chủ động về thời gian tham quan: Vào dịp đầu Xuân, lượng khách đổ về chùa khá đông. Nếu muốn không gian yên tĩnh hơn, có thể lựa chọn ngày trong tuần và đi vào buổi sáng sớm.
Giữ thái độ tích cực: Cầu duyên là một hoạt động mang tính tín ngưỡng. Bên cạnh việc hành lễ, nhiều người cho rằng cần giữ tâm thế tích cực, chủ động trong các mối quan hệ và tin tưởng vào điều thiện lành.
Anh Khôi - nguoiquansat.vn
Theo Kiến thức Đầu tư | 2026-03-04 12:02
Bình luận
0 Bình luận