Phát hiện 'tháp Eiffel nằm ngang' ngay giữa lòng Hà Nội, từng là công trình dài thứ hai thế giới

Tồn tại hơn 120 năm với nhiều biến động lịch sử, cây cầu vẫn lặng lẽ bắc qua sông Hồng, trở thành chứng nhân của Hà Nội qua nhiều thế hệ.

Công trình thép đầu tiên bắc qua sông Hồng

Cầu Long Biên được khởi công xây dựng từ năm 1898 do người Pháp thiết kế. Đây là cây cầu thép đầu tiên bắc qua sông Hồng, nối khu vực Hoàn Kiếm với Long Biên ngày nay.

Từ đây, việc đi lại từ Hà Nội sang khu vực Gia Lâm và các tỉnh lân cận như Hải Phòng, Bắc Ninh trở nên thuận tiện hơn.

Cầu Long Biên nơi gặp gỡ giữa quá khứ và hiện tại của Hà Nội. Ảnh Internet — Hình ảnh cầu Long Biên hiện tại. Ảnh: Internet

Trong quá trình xây dựng, cây cầu còn ghi dấu mồ hôi và sự nhọc nhằn của hàng nghìn lao động Việt Nam. Hàng vạn tấn vôi từ Huế, khoảng 30.000 m³ đá cùng nhiều gỗ lim từ Thanh Hóa và hàng nghìn tấn xi măng từ Hải Phòng được vận chuyển về công trường. Giữa điều kiện thi công khắc nghiệt, những người thợ bản xứ đã ngày đêm làm việc giữa dòng sông Hồng để dựng nên từng nhịp cầu thép.

Sau gần 3 năm thi công, ngày 28/2/1902, cây cầu hoàn thành và được đặt tên là cầu Doumer, theo tên Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer. Vào thời điểm đó, đây là cây cầu lớn nhất Đông Dương và được người Pháp ca ngợi là “cây cầu nối liền hai thế kỷ”

Dấu ấn kiến trúc của cây cầu trăm tuổi

Nhìn từ xa, những khung dầm thép đan xen kéo dài qua sông Hồng khiến nhiều người ví cầu Long Biên như “tháp Eiffel nằm ngang” giữa lòng Hà Nội.

Không chỉ mang hình dáng đặc trưng, cây cầu còn gây ấn tượng bởi quy mô kỹ thuật của một công trình mới thời bấy giờ, bởi cầu Doumer có đoạn bắc qua sông dài 2.290m với 19 nhịp dầm thép đặt trên 20 trụ cao hơn 40m, cùng 896m đường dẫn lên cầu được xây bằng đá. Đặc biệt hơn, cầu còn có đường ray đơn chạy ở giữa cho tàu hỏa, hai bên là lối dành cho xe cơ giới, xe thô sơ và người đi bộ.

Cầu Long Biên như một chứng tích lịch sủ quan trong của Hà Nội qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ — Cầu Long Biên như một chứng tích lịch sử quan trọng của Hà Nội qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Ảnh: Internet

Với cấu trúc này, cầu Long Biên từng được xem là một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới thời bấy giờ và là cây cầu dài thứ hai thế giới, chỉ sau cầu Brooklyn (New York).

Tấm biển ghi tên nhà thầu Daydé & Pillé được gắn trên cầu Long Biên, phía bên trên ghi năm khởi công và khánh thành. (Ảnh- Trần Thanh Giang:Báo ảnh Việt Nam) — Tấm biển ghi tên nhà thầu Daydé & Pillé được gắn trên cầu Long Biên. (Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam)

Sau ngày giải phóng Thủ đô 1954, chính quyền Hà Nội đổi tên cầu Doumer thành cầu Long Biên, tên gọi này được giữ cho đến ngày nay và trở thành một phần quen thuộc trong ký ức của người dân Thủ đô. Trên thân cầu hiện vẫn còn tấm biển kim loại khắc dòng chữ “1899-1902 Daydé & Pillé - Paris”, ghi dấu thời điểm xây dựng công trình.

Chứng nhân lịch sử của dân tộc

Cầu Long Biên giống như một chứng nhân lịch sử, lặng lẽ chứng kiến hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cùng những năm tháng đau thương, khốc liệt của dân tộc Việt Nam.

Vào mùa thu năm 1954, cây cầu chứng kiến đoàn quân viễn chinh Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội.

Cầu Long Biên sau khi bị đánh bom vào tháng 8:1967. Ảnh — Cầu Long Biên sau khi bị đánh bom vào năm 1967. Ảnh: Internet

Nhưng chỉ ít năm sau đó, cây cầu lại phải đối mặt với những thử thách mới trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc. Từ năm 1965 đến 1968, cầu Long Biên liên tục trở thành mục tiêu đánh phá của không quân Hoa Kỳ với tổng cộng 14 lần ném bom, khiến nhiều nhịp cầu bị hư hỏng nặng. Do đây là điểm chốt quan trọng trong việc vận chuyển lương thực, vũ khí và đảm bảo giao thông qua sông Hồng, các lực lượng công binh đã nhanh chóng thay thế những nhịp cầu hư hỏng bằng dầm bán vĩnh cửu để duy trì việc đi lại.

Các điểm cao trên cầu cũng được sử dụng làm vị trí đặt pháo cao xạ 12,7 ly nhằm chống lại các đợt không kích của máy bay Hoa Kỳ. Bộ đội phòng không bám trụ trên cầu, kiên cường bảo vệ tuyến giao thông quan trọng này.

Chiếc cầu lịch sử nhân loại. Ảnh: Inte — Ngắm nhìn cây cầu thép hơn trăm năm tuổi giữa dòng sông Hồng. Ảnh: Internet

Trải qua bom đạn chiến tranh và nhiều lần sửa chữa, cầu Long Biên vẫn tồn tại giữa lòng Hà Nội. Với nhiều người dân Thủ đô, cây cầu không chỉ là một công trình giao thông mà còn gắn với ký ức đời sống.

Những chuyến tàu chậm rãi đi qua, những người đạp xe qua cầu hay những buổi chiều đứng ngắm sông Hồng đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong nhiều thế hệ người Hà Nội.

Cây cầu trở thành di sản văn hóa và du lịch. (Ảnh- Sưu tầm Internet) — Cây cầu trở thành di sản văn hóa và du lịch. Ảnh: Internet

Hiện nay, Hà Nội đã có thêm nhiều cây cầu mới như cầu Chương Dương, cầu Thanh Trì, cầu Vĩnh Tuy, cầu Nhật Tân... Những cây cầu này hiện đại hơn và đáp ứng tốt nhu cầu giao thông của thành phố.

Cầu Long Biên vì thế không còn giữ vai trò huyết mạch như trước. Tuy vậy, cây cầu vẫn mang giá trị kiến trúc và lịch sử riêng. Lớp thép cũ, những nhịp cầu chắp nối và đường ray đơn giữa thân cầu tạo nên một diện mạo đặc biệt.

Với nhiều người Hà Nội, Long Biên không chỉ là một cây cầu. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức của thành phố - nơi quá khứ, hiện tại và nhịp sống đô thị gặp nhau trên cùng một nhịp thép.

Phạm Thương - nguoiquansat.vn

Theo Kiến thức Đầu tư | 2026-03-06 16:03