Phi USD hóa trở thành từ khóa 'nóng' trong giới học thuật Trung Quốc

Sự leo thang của chiến tranh thương mại và việc Mỹ ngày càng sử dụng đồng USD như một công cụ quyền lực địa chính trị đã khiến Bắc Kinh phải đánh giá lại mức độ phụ thuộc vào hệ thống tài chính do Mỹ chi phối.

Mối quan tâm này được phản ánh rõ rệt qua sự gia tăng nhanh chóng của các công trình nghiên cứu. Theo khảo sát của South China Morning Post trên cơ sở dữ liệu China National Knowledge Infrastructure (CNKI) - một trong những kho dữ liệu học thuật lớn nhất Trung Quốc - số lượng bài nghiên cứu về phi đô la hóa trong giai đoạn 2023-2025 đã tăng hơn gấp đôi so với ba năm trước đó. Đáng chú ý, hơn một nửa số công trình trong ba năm gần đây được công bố chỉ riêng trong năm 2023, tức một năm sau khi Mỹ và các đồng minh đóng băng khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga.

Đà gia tăng nghiên cứu này diễn ra song song với mức độ bất ổn toàn cầu ngày càng cao, đặc biệt sau khi ông Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào đầu năm 2025. Việc Washington khởi động lại và mở rộng cuộc chiến thương mại toàn cầu, cùng với các hành động và tuyên bố mang tính cưỡng ép đối với một số quốc gia và đồng minh, đã củng cố thêm quan ngại tại Trung Quốc rằng hệ thống tài chính quốc tế hiện tại có thể bị Mỹ khai thác như một công cụ gây sức ép chính trị.

Trong bối cảnh đó, nhiều học giả Trung Quốc kêu gọi cần đẩy nhanh quá trình giảm phụ thuộc vào các tài sản định giá bằng đồng USD. Theo họ, tiền lệ đóng băng dự trữ ngoại hối của Nga năm 2022 đã làm lộ rõ rủi ro chiến lược đối với bất kỳ nền kinh tế nào có mức độ gắn kết sâu với hệ thống tài chính do Mỹ dẫn dắt.

Về mặt chính sách, Bắc Kinh đã triển khai một loạt biện pháp nhằm giảm thiểu mức độ dễ bị tổn thương. Những bước đi này bao gồm cắt giảm lượng trái phiếu kho bạc Mỹ nắm giữ, tăng cường hợp tác tài chính với các nền kinh tế mới nổi, cũng như thúc đẩy cải cách cấu trúc quản trị kinh tế và tài chính toàn cầu theo hướng đa cực hơn.

Song song đó, Trung Quốc cũng đẩy mạnh chiến lược quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, gia tăng dự trữ vàng lên mức kỷ lục và tích cực thử nghiệm các sáng kiến liên quan đến tiền tệ kỹ thuật số. Tổng thể các động thái này cho thấy phi đô la hóa không còn đơn thuần là một khái niệm học thuật, mà đã trở thành một trụ cột quan trọng trong tư duy chiến lược dài hạn của Trung Quốc trước một trật tự kinh tế toàn cầu ngày càng phân mảnh và bất định.

Theo SCMP