Phía sau làn sóng hơn 700 nhân sự rời VNDirect: Mức thu nhập 41 triệu đồng/tháng là chưa đủ?

Sau biến cố hệ thống giao dịch đầu năm 2024, câu chuyện quanh Chứng khoán VNDirect (VND) không còn đơn thuần là thị phần hay lợi nhuận. Điều thị trường quan tâm hơn nằm ở cách công ty chứng khoán từng thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất ngành tái thiết mô hình vận hành, quản trị rủi ro và đặc biệt là giữ chân con người trong giai đoạn cạnh tranh khốc liệt nhất nhiều năm trở lại đây.

Từ vị thế nhóm đầu đến áp lực bị bỏ lại

Kết thúc năm 2025, VNDirect ghi nhận hơn 2.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, đứng thứ 6 toàn ngành chứng khoán. Tuy nhiên, nếu đặt cạnh sự bứt tốc của các đối thủ như TCBS, VPS, VIX hay VPBankS, vị thế của công ty đang dần bị kéo giãn.

Không chỉ là bài toán lợi nhuận, thị phần môi giới trên HoSE của VNDirect cũng suy giảm còn 5,37%, giảm khoảng 0,5 điểm % so với năm 2024 và tụt xuống sau VPS, SSI, TCBS, Vietcap và HSC.

Đáng chú ý, sự suy giảm này diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh. Từ đầu năm 2025 đến nay, thanh khoản và điểm số thị trường liên tục mở rộng, tạo điều kiện cho nhiều công ty chứng khoán bùng nổ quy mô.

Song tại VNDirect, ban lãnh đạo thừa nhận doanh nghiệp chủ động “đi chậm lại”.

Tại ĐHCĐ thường niên 2025, bà Phạm Minh Hương - Chủ tịch HĐQT từng chia sẻ: “VNDirect không xem bài toán thị phần là ưu tiên lớn nhất vì mảng này cũng có chi phí nhất định”.

Theo lãnh đạo công ty, việc chạy đua miễn phí giao dịch hoặc hạ mạnh lãi suất margin để giành khách hàng không phải chiến lược bền vững với một công ty chứng khoán độc lập, không có lợi thế nguồn vốn giá rẻ từ ngân hàng mẹ.

Ông Nguyễn Vũ Long - Tổng Giám đốc VNDirect cũng thừa nhận: “VNDirect không theo đuổi thị phần bằng mọi giá, như miễn phí giao dịch hay giảm lãi vay, vì điều đó gây tổn hại đến cổ đông và không tạo giá trị lâu dài”.

Sau cú sốc hệ thống: VNDirect chủ động “đi chậm lại để tái thiết”

Biến cố bị tấn công hệ thống hồi quý I/2024 trở thành bước ngoặt lớn đối với VNDirect.

Theo bà Phạm Minh Hương, giai đoạn 2024-2025 được xác định là thời kỳ doanh nghiệp “đi chậm lại” nhằm củng cố nền móng và tái thiết toàn diện hệ thống công nghệ, quản trị rủi ro cũng như cấu trúc vận hành.

“VNDirect đã bỏ lỡ cơ hội nắm bắt làn sóng tăng trưởng vừa qua. Đây là điểm HĐQT và ban điều hành cần nghiêm túc rút kinh nghiệm”, bà Hương nhìn nhận tại ĐHCĐ thường niên 2026.

Tuy nhiên, phía doanh nghiệp cho rằng cái giá phải trả để bảo đảm an toàn hệ thống là cần thiết. Với đặc thù ngành chứng khoán, chỉ một biến cố công nghệ cũng có thể làm lung lay niềm tin khách hàng và tác động trực tiếp đến dòng tiền.

Trong bối cảnh đó, VNDirect lựa chọn ưu tiên khả năng phòng thủ thay vì tăng trưởng nóng. Đây cũng là lý do công ty liên tục nhấn mạnh ba trụ cột chiến lược gồm: Làm chủ công nghệ lõi, bảo vệ vốn cổ đông và phát triển tài sản con người.

Khi "cuộc chiến" lớn nhất không còn là thị phần

Nếu trước đây, áp lực lớn nhất của các công ty chứng khoán nằm ở vốn và khách hàng, thì với VNDirect hiện tại, “bài toán con người” mới là điều khiến ban lãnh đạo lo ngại nhất.

“Thách thức lớn nhất của VNDirect hôm nay không phải là thiếu cơ hội, mà là thiếu nguồn lực để biến cơ hội đó thành của mình”, bà Minh Hương nói.

Thực tế, làn sóng dịch chuyển nhân sự đang diễn ra mạnh tại công ty này. Cuối quý III/2022, VNDirect có 1.635 nhân sự. Đến cuối năm 2025, con số giảm còn 967 người và tiếp tục giảm xuống 931 nhân sự vào cuối quý I/2026. Như vậy, chỉ sau chưa đầy 4 năm, hơn 700 nhân sự đã rời VNDirect.

Đây là mức sụt giảm rất lớn trong bối cảnh nhiều công ty chứng khoán mới nổi như OCBS, LPBS... hay nhóm vừa IPO đang tăng tốc tuyển dụng và mở rộng quy mô cả về vốn lẫn nhân sự.

Theo thuyền trưởng VNDirect, nhiều nhân sự trưởng thành từ VNDirect hiện giữ vai trò lãnh đạo tại các công ty chứng khoán khác. Điều đó khiến nguồn lực của doanh nghiệp phần nào trở thành “nguồn lực chung của thị trường”. Ngược lại, VNDirect cũng nhìn nhận việc sở hữu mạng lưới “alumni” rộng khắp giúp công ty duy trì hệ sinh thái đối tác lớn trong ngành tài chính.

Dù vậy, cần nhấn mạnh bài toán giữ chân người tài đang trở thành áp lực hiện hữu... và việc VNDirect đã bơi ngược dòng trong con sóng cạnh tranh thị phần, mở rộng quy mô vốn trong khoảng 3 năm trở lại đây và tiếp tục bơi ngược dòng ngành trong câu chuyện nhân sự đang ngầm xác nhận rằng, áp lực bủa vây VNDirect không phải yếu tố ngẫu nhiên.

Thu nhập không thấp, vì sao nhân sự vẫn rời đi?

Điểm đáng nói ở chỗ làn sóng "chảy máu chất xám" không diễn ra trong bối cảnh chế độ đãi ngộ suy giảm.

Theo báo cáo thường niên 2025, năm qua, mỗi nhân sự VNDirect mang về trung bình gần 6,9 tỷ đồng doanh thu và khoảng 2,1 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế cho công ty. Bù lại, thu nhập bình quân của họ đạt khoảng 41 triệu đồng/người/tháng - mức ấn tượng trong ngành tài chính. Điều này cho thấy quá trình tinh gọn bộ máy đang diễn ra song song với chiến lược nâng hiệu suất lao động và cải thiện đãi ngộ cho nhóm nhân sự còn lại.

Tuy nhiên, thu nhập có lẽ không còn là yếu tố duy nhất quyết định khả năng giữ người trong ngành chứng khoán hiện nay.

Khi các công ty mới nổi sẵn sàng trả giá cao để mở rộng thị phần, cơ hội thăng tiến, quyền tự chủ và tốc độ tăng trưởng của tổ chức cũng trở thành yếu tố quan trọng. Đặc biệt với một doanh nghiệp đang trong giai đoạn tái cấu trúc như VNDirect, áp lực thích nghi với mô hình vận hành mới có thể tạo ra sự phân hóa lớn trong nội bộ.

“Nếu không rời đi vì mức thu nhập, điều gì đang khiến chất xám rời VNDirect?” - câu hỏi này có lẽ cũng là bài toán lớn nhất mà ban lãnh đạo doanh nghiệp phải giải trong giai đoạn tới.