Phía sau mỏ quặng 9 triệu tấn của Hóa chất Đức Giang (DGC) tại Lào Cai: Nhiều bất thường được phanh phui, Chủ tịch nói gì?

Bộ Công an vừa phát đi thông báo về việc phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC), liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản và sản xuất hóa chất.

Theo cơ quan điều tra, doanh nghiệp này bị xác định có hành vi đổ thải trái phép hàng triệu tấn chất thải trên diện tích hàng chục hecta tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng (Lào Cai), gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng đến đời sống người dân khu vực. Bên cạnh đó, công ty còn bị cáo buộc khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng apatit, với giá trị lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Được biết, khu công nghiệp Tằng Loỏng là địa bàn trọng điểm trong chuỗi sản xuất của doanh nghiệp, nơi Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai trực tiếp vận hành các hoạt động khai thác và chế biến.

Tại đây, doanh nghiệp đã đầu tư nhiều nhà máy hóa chất và phân bón quy mô lớn, nổi bật là nhà máy sản xuất phốt pho công suất khoảng 40.000 tấn/năm, nhà máy axit phosphoric trích ly công suất 160.000 tấn/năm, phục vụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu…

Nguồn nguyên liệu đầu vào chủ yếu đến từ các mỏ apatit tại địa phương, trong đó có khai trường 19B với trữ lượng khoảng 5 triệu tấn và khai trường 25 với khoảng 4 triệu tấn, được cấp phép khai thác từ vài năm trước.

Tuy nhiên, nhiều sai phạm cũng đã bị phanh phui từ vài năm trước. Năm 2022, phản ánh từ báo chí, tại khai trường 25, người dân đã phát hiện doanh nghiệp đặt trạm cân sai vị trí, mở sai tuyến vận chuyển quặng và tự ý thay đổi một số hạng mục so với cam kết môi trường ban đầu.

Đáng chú ý, vào tháng 10/2023, doanh nghiệp này từng bị Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường xử phạt 85 triệu đồng do vi phạm quy định về báo cáo công tác bảo vệ môi trường và sử dụng không đúng mục đích công trình bảo vệ môi trường.

Chủ tịch Hóa chất Đức Giang nói gì về mỏ quặng lớn nhất Đông Nam Á?

Lào Cai được đánh giá là địa phương sở hữu trữ lượng apatit lớn nhất Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á, với tổng tài nguyên ước tính trên 2 tỷ tấn, trong đó gần 800 triệu tấn đã được thăm dò.

Sau thời gian khai thác, tại ĐHĐCĐ năm 2025, ông Đào Hữu Huyền - Chủ tịch HĐQT cho biết doanh nghiệp đang lên kế hoạch mở rộng các khai trường nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu dài hạn.

Cụ thể, Tập đoàn dự kiến mở rộng khai trường 25 thêm khoảng 1.000ha, đồng thời xin gia hạn và mở rộng khai trường 19, vốn sẽ hết hạn khai thác vào năm 2026. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, các thủ tục đang ở giai đoạn hoàn tất và nếu được phê duyệt, nguồn quặng từ hai khu vực này có thể đáp ứng nhu cầu sản xuất trong khoảng 5 năm tới.

Song song đó, doanh nghiệp cũng đã chủ động tìm kiếm nguồn cung từ nước ngoài. Trong đó, quặng apatit nhập khẩu từ Ai Cập được đánh giá có lợi thế về giá thành, tuy nhiên chủ yếu phù hợp cho sản xuất phân bón hơn là chế biến phốt pho. Ngoài ra, doanh nghiệp đang xúc tiến tham gia đấu thầu các khai trường 20, 22 và 23 tại Lào Cai để mở rộng nguồn cung trong dài hạn.