Phong tỏa khẩn cấp, tịch thu kho vàng trị giá 11.600 tỷ dưới nền nhà của một nông dân

Năm 1974, tại thôn Cổ Thành (huyện Phù Câu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), từ một chiếc chum gốm cũ kỹ chôn sâu dưới lòng đất, các nhà khảo cổ đã lần theo dấu vết để khám phá nhiều bí ẩn liên quan đến lịch sử tiền tệ thời Chiến Quốc.

Tháng 7/1974, trong lúc đào móng sửa lại căn nhà đã xuống cấp nghiêm trọng, ông Tôn Bản Lập bất ngờ nghe thấy âm thanh lạ khi lưỡi xẻng va phải một vật cứng dưới lòng đất. Ban đầu, ông cùng người hàng xóm cho rằng đó chỉ là một tảng đá lớn. Tuy nhiên, khi lớp đất dần được gạt đi, ánh kim loại mờ phản chiếu dưới nắng khiến cả 2 không khỏi bất ngờ. Đào sâu thêm, một chiếc chum cổ dần lộ diện.

Chiếc chum sau đó được khiêng vào nhà. Khi mở nắp, bên trong hiện ra hàng loạt thỏi vàng sáng lấp lánh xếp kín. Khối tài sản khổng lồ vượt xa sức tưởng tượng của 2 người nông dân khiến họ sững sờ trong giây lát.

Thông tin về chiếc chum vàng nhanh chóng lan khắp thôn xóm, thu hút đông đảo người dân kéo đến xem. Trước nguy cơ hiện trường mất kiểm soát, ông Tôn Bản Lập nhận ra đây có thể là di vật lịch sử chứ không đơn thuần là tài sản thông thường. Sau những phút dao động ban đầu, ông quyết định báo cáo sự việc với chính quyền và giao nộp toàn bộ hiện vật cho Nhà nước.

Ngay trong chiều cùng ngày, ông Tôn đã trình báo với chính quyền địa phương. Sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng chức năng lập tức đến thu hồi hiện vật và phong tỏa khu vực để bảo vệ hiện trường phục vụ công tác điều tra, khảo cổ.

Qua kiểm tra ban đầu, một số hiện vật đã bị hư hại do người dân nhầm lẫn. Đáng tiếc nhất là những đồng bạc của nước Sở có hình dáng giống chiếc xẻng bị xem như các mảnh kim loại thông thường, thậm chí có chiếc còn bị đem nung chảy hoặc dùng để vá nồi, làm suy giảm đáng kể giá trị lịch sử.

Sau khi tiếp quản hiện trường, đội khảo cổ tiến hành khai quật mở rộng và phát hiện dấu tích của một giếng cổ bị bỏ hoang gần vị trí chiếc chum. Dựa trên cấu trúc di tích cùng sự phân bố của hiện vật, các chuyên gia nhận định đây có thể là kho tài sản được một quan chức hoặc phú thương nước Sở chôn giấu trong thời kỳ chiến loạn.

Tổng cộng, các nhà khảo cổ đã thu hồi được 392 hiện vật bằng vàng cùng nhiều đồng bạc, xác định là tiền vàng và tiền bạc bố của nước Sở thời Chiến Quốc.

Đáng chú ý, các đồng bạc bố này được xác nhận là loại tiền kim loại sớm nhất từng được phát hiện tại Trung Quốc, qua đó đẩy mốc lịch sử giao dịch tiền tệ của quốc gia này sớm hơn hàng trăm năm so với các ghi chép trước đây.

Những đồng tiền vàng trong kho báu còn khắc chữ cho thấy chúng được đúc tại 2 đô thành lớn của nước Sở. Giới chuyên môn cho rằng đây là lượng tiền được phát hành quy mô lớn trong giai đoạn chiến tranh nhằm duy trì hoạt động kinh tế. Sau khi nước Sở sụp đổ, kho tiền bị chôn vùi suốt gần 2.000 năm trước khi được phát hiện hoàn toàn tình cờ.

Hiện nay, trên thị trường đấu giá quốc tế, một đồng tiền vàng thời Chiến Quốc có thể được định giá lên tới hàng chục triệu NDT. Tổng giá trị lô hiện vật mà ông Tôn Bản Lập giao nộp được ước tính vượt quá 3 tỷ NDT (khoảng 11.600 tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay).