PMI tháng 5 bật tăng mạnh lên 52,8 điểm: Đơn hàng phục hồi, sản xuất tăng tốc nhưng rủi ro vẫn hiện hữu

Theo báo cáo vừa công bố của S&P Global, động lực chính giúp PMI tăng mạnh đến từ sự phục hồi của đơn hàng mới và sản lượng sản xuất.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý một phần đà tăng trưởng xuất phát từ xu hướng tích trữ hàng hóa của doanh nghiệp và khách hàng trước những lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột tại Trung Đông.

Đơn hàng mới phục hồi, sản lượng tăng nhanh nhất trong 3 tháng

Sau khi suy giảm nhẹ trong tháng 4, số lượng đơn đặt hàng mới đã quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng trong tháng 5 với tốc độ đáng kể, ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong vòng ba tháng.

Theo các doanh nghiệp tham gia khảo sát, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến nhiều khách hàng chủ động tăng lượng dự trữ hàng hóa nhằm phòng ngừa nguy cơ đứt gãy nguồn cung và giá cả leo thang. Đây là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy nhu cầu đơn hàng trong ngắn hạn.

Đơn hàng xuất khẩu mới cũng tăng trở lại sau hai tháng suy giảm liên tiếp. Tuy vậy, mức tăng vẫn khá khiêm tốn do chi phí vận tải quốc tế ở mức cao và những khó khăn trong hoạt động logistics tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu từ các thị trường nước ngoài.

Sự cải thiện của đơn hàng đã kéo theo đà tăng mạnh của sản lượng sản xuất. Sản lượng toàn ngành tiếp tục tăng tháng thứ 13 liên tiếp và đạt tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 2/2026.

Doanh nghiệp tăng mua nguyên liệu, chi phí đầu vào leo thang

Trước triển vọng đơn hàng tích cực hơn, các doanh nghiệp đã đẩy mạnh hoạt động thu mua nguyên vật liệu. Đây là lần đầu tiên trong ba tháng hoạt động mua hàng tăng trở lại và mức tăng được đánh giá là khá mạnh.

Tuy nhiên, áp lực chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng. S&P Global cho biết tốc độ tăng chi phí sản xuất trong tháng 5 đã nhanh hơn tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 4/2011.

Giá nhiên liệu, dầu mỏ và chi phí vận tải tiếp tục là những nguyên nhân chính khiến chi phí đầu vào tăng mạnh. Dù doanh nghiệp đã điều chỉnh giá bán đầu ra để bù đắp chi phí, mức tăng giá bán vẫn thuộc nhóm cao nhất trong vòng 15 năm qua.

Bên cạnh đó, các vấn đề về vận tải và chuỗi cung ứng khiến thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục kéo dài. Điều này dẫn đến tình trạng tồn kho nguyên vật liệu trước sản xuất giảm mạnh, dù hoạt động mua hàng đã được đẩy mạnh.

Việc làm tiếp tục giảm, doanh nghiệp vẫn thận trọng

Dù đơn hàng và sản lượng tăng trưởng tích cực, các doanh nghiệp vẫn chưa vội mở rộng tuyển dụng. Theo S&P Global, lượng công việc tồn đọng tiếp tục giảm tháng thứ hai liên tiếp, cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn đang sở hữu công suất dự phòng tương đối lớn.

Trong bối cảnh đó, số lượng lao động trong ngành sản xuất tiếp tục giảm, dù mức giảm không quá mạnh.

Niềm tin kinh doanh của doanh nghiệp đã cải thiện lên mức cao nhất trong ba tháng nhờ kỳ vọng đơn hàng mới tăng và các kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, tâm lý chung vẫn khá thận trọng trước những bất ổn liên quan đến xung đột Trung Đông và nguy cơ chi phí đầu vào tiếp tục leo thang.

Tăng trưởng tích cực nhưng chưa thực sự bền vững

Bình luận về kết quả khảo sát, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cho rằng bức tranh sản xuất tháng 5 mang đến nhiều tín hiệu khả quan khi đơn hàng mới và sản lượng đều tăng mạnh, giúp PMI đạt mức cao nhất kể từ trước thời điểm xung đột Trung Đông bùng phát.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng một phần tăng trưởng hiện nay đến từ hoạt động tích trữ hàng hóa để phòng ngừa rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng. Điều này đồng nghĩa đà tăng có thể không hoàn toàn bền vững trong dài hạn.

Theo ông Harker, các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam vẫn đang đối mặt với áp lực chi phí lớn khi giá đầu vào tiếp tục tăng mạnh. Diễn biến của xung đột Trung Đông và tác động đến giá năng lượng, chi phí vận tải toàn cầu sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng quyết định triển vọng của ngành sản xuất trong những tháng tới.