PNJ mất hơn một nửa thị giá, quỹ đầu tư nào chịu ảnh hưởng nặng nhất?

Biến cố PNJ-Lab kéo cổ phiếu PNJ giảm hơn 50%

Cổ phiếu CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) bước vào giai đoạn giảm mạnh sau thông tin liên quan đến chuyên án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Theo Bộ Công an, Công an Thanh Hóa phối hợp Công an TP.HCM bắt giữ 22 đối tượng, khám xét 20 địa điểm, thu giữ 1.100 viên kim cương cùng nhiều tài liệu, chứng từ và thiết bị điện tử.

Đường dây này đã thực hiện 141 lượt vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương từ Hồng Kông vào Việt Nam tiêu thụ, với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Trong vụ việc, ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-Lab), được nêu là một mắt xích liên quan đến hoạt động giám định kim cương.

Đối với doanh nghiệp bán lẻ vàng bạc đá quý, hoạt động giám định gắn với chất lượng kiểm định, khả năng truy xuất nguồn gốc và chính sách mua lại sản phẩm. Những yếu tố này có liên hệ trực tiếp với sức mua, vòng quay hàng tồn kho và nhu cầu tiền mặt của PNJ. Thông tin liên quan đến PNJ-Lab vì thế đồng thời tác động đến kỳ vọng về doanh thu, biên lợi nhuận, khả năng quay vòng vốn và định giá cổ phiếu.

Sau biến cố, PNJ công bố nhiều nội dung trên trang quan hệ cổ đông. Các mốc đáng chú ý gồm thông tin về PNJ-Lab ngày 7/7; phương án xử lý cổ phiếu quỹ và lấy ý kiến cổ đông về việc mua lại cổ phiếu ngày 8/7; báo cáo nhóm VinaCapital rời ngưỡng cổ đông lớn ngày 10/7; chủ trương thuê đơn vị quốc tế đánh giá độc lập ngày 16/7; và báo cáo sở hữu của nhóm nhà đầu tư nước ngoài có liên quan ngày 22/7.

Trong giai đoạn này, thị giá PNJ giảm từ mốc tham chiếu 63.100 đồng/cp xuống 30.750 đồng/cp trong phiên 24/7, tương ứng mức giảm 32.350 đồng/cp, hay 51,27%.

Vị thế tại 48 quỹ đầu tư suy giảm hơn 1.200 tỷ đồng

Cuối tháng 6, 48 quỹ đầu tư nắm tổng cộng 40,86 triệu cổ phiếu PNJ. Sau khi cập nhật khoảng 2,69 triệu cổ phiếu đã bán theo các công bố giao dịch trong phạm vi danh mục quỹ, lượng còn lại ước đạt 38,17 triệu đơn vị.

Tính theo mức giá 30.750 đồng/cp tại phiên 24/7, giá trị vị thế PNJ của 48 quỹ đầu tư giảm khoảng 1.265 tỷ đồng so với mốc 63.100 đồng/cp, tương đương 49,05% giá trị ban đầu.

Đây là mức suy giảm theo thị giá tại thời điểm định giá lại. Kết quả đầu tư thực tế của từng quỹ còn phụ thuộc vào giá vốn, giá khớp khi mua bán, tỷ trọng PNJ trong giá trị tài sản ròng (NAV) và diễn biến của các tài sản khác trong danh mục.

Với cùng một mức biến động giá, chênh lệch ảnh hưởng giữa các quỹ chủ yếu được quyết định bởi quy mô nắm giữ. Danh mục sở hữu lượng PNJ lớn hơn sẽ ghi nhận phần đóng góp âm lớn hơn vào NAV khi các yếu tố còn lại không thay đổi.

Ảnh hưởng từ đợt giảm giá vì thế tập trung vào một số danh mục lớn, thay vì phân bổ đồng đều giữa toàn bộ 48 quỹ đầu tư.

Dragon Capital Việt Nam chiếm gần hai phần ba mức ảnh hưởng

Trong phạm vi 48 quỹ đầu tư, 5 quỹ do Dragon Capital Việt Nam quản lý nắm tổng cộng 25,87 triệu cổ phiếu PNJ cuối tháng 6. Lượng sở hữu này chiếm hơn 63% tổng vị thế trong danh sách và đóng góp 66,18% phần suy giảm theo thị giá.

Quỹ ETF DCVFMVN Diamond (FUEVFVND) nắm vị thế lớn nhất, với 18,93 triệu cổ phiếu PNJ. Quy mô này tương đương khoảng 46% tổng lượng PNJ tại 48 quỹ đầu tư và khoảng 73% lượng nắm giữ của nhóm Dragon Capital Việt Nam. Với mức giảm 51,27%, riêng vị thế của FUEVFVND giảm khoảng 612 tỷ đồng.

Xếp tiếp theo là Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Việt Nam Chọn lọc (VFMVSF), với 4,47 triệu cổ phiếu PNJ và mức ảnh hưởng khoảng 145 tỷ đồng. Ba quỹ còn lại gồm Quỹ Đầu tư Chứng khoán Năng động DC (DCDS), Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Tập trung Cổ tức DC (DCDE) và Quỹ ETF DCVFMVN MIDCAP (FUEDCMID) có quy mô nhỏ hơn. Tổng mức suy giảm của 5 quỹ thuộc Dragon Capital Việt Nam vào khoảng 837 tỷ đồng.

Theo cùng phương pháp ước tính, các quỹ thuộc VinaCapital giảm khoảng 162 tỷ đồng; các quỹ do Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM) quản lý giảm khoảng 110 tỷ đồng; các quỹ thuộc Công ty Liên doanh Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF) giảm khoảng 69 tỷ đồng; còn các quỹ thuộc Mirae Asset Việt Nam ghi nhận mức ảnh hưởng khoảng 26 tỷ đồng.

Xét theo công ty quản lý quỹ, VinaCapital đứng sau Dragon Capital Việt Nam với 7 quỹ đầu tư nắm 6,77 triệu cổ phiếu PNJ cuối tháng 6. SSIAM có 4 quỹ nắm 3,41 triệu cổ phiếu, VCBF có 4 quỹ nắm 2,13 triệu cổ phiếu, còn 2 quỹ thuộc Mirae Asset Việt Nam sở hữu 796.650 cổ phiếu.

Năm công ty quản lý quỹ đứng đầu chiếm khoảng 1.204 tỷ đồng, tương đương hơn 95% tổng mức ảnh hưởng tại 48 quỹ đầu tư. Mức độ tập trung này phản ánh mối liên hệ trực tiếp giữa quy mô vị thế và phần suy giảm tuyệt đối khi một cổ phiếu trong danh mục biến động mạnh.

Thanh khoản PNJ tăng tại một số phiên sau nhịp giảm đầu tiên. Ngày 8/7, cổ phiếu hồi lên 52.000 đồng/cp, đi kèm hơn 25 triệu đơn vị được khớp lệnh. Giao dịch quy mô lớn cũng xuất hiện rõ hơn trong cơ cấu dòng tiền theo nhóm lệnh. Đến ngày 23/7, dòng tiền vào lũy kế 6 tháng đối với PNJ vẫn âm gần 772 tỷ đồng.

Theo báo cáo sở hữu chính thức, nhóm VinaCapital bán 3,086 triệu cổ phiếu PNJ trong ngày 8/7. Riêng 5 tổ chức đứng tên trong báo cáo giảm sở hữu từ 6,35 triệu cổ phiếu xuống 3,26 triệu cổ phiếu sau giao dịch. Tính cả các bên liên quan, nhóm này còn nắm 25,59 triệu cổ phiếu, tương đương 4,9999% vốn điều lệ PNJ.

Xét trên phạm vi nhóm nhà đầu tư có liên quan đến VinaCapital, lượng cổ phiếu trước và sau giao dịch ghi nhận mức suy giảm khoảng 862 tỷ đồng theo giá giao dịch đại diện và thị giá phiên 24/7. Phần đã bán đóng góp khoảng 34 tỷ đồng, trong khi lượng còn nắm giữ đóng góp khoảng 828 tỷ đồng.

Đối với nhóm nhà đầu tư nước ngoài có liên quan do bà Trương Ngọc Phượng đại diện báo cáo, lượng sở hữu giảm từ 25,85 triệu cổ phiếu xuống 23,33 triệu cổ phiếu sau giao dịch ngày 16/7, tương ứng lượng bán 2,51 triệu cổ phiếu. Tỷ lệ sở hữu theo đó giảm từ 5,0508% xuống 4,5597%.

Theo giá đại diện ngày bán và thị giá PNJ trong phiên 24/7, nhóm nhà đầu tư liên quan Dragon Capital ghi nhận mức suy giảm khoảng 811 tỷ đồng. Phần đã bán đóng góp khoảng 56 tỷ đồng, còn lượng cổ phiếu sau giao dịch đóng góp khoảng 755 tỷ đồng.

Báo cáo danh mục tháng 7, dự kiến được các quỹ công bố vào đầu tháng 8, sẽ cho biết những quỹ đã điều chỉnh tỷ trọng PNJ, những quỹ tiếp tục nắm giữ và mức đóng góp còn lại của cổ phiếu này vào biến động NAV sau giai đoạn giảm giá.