PYN Elite đứng ngoài sóng tăng giá của cổ phiếu VIC, ông Petri Deryng nêu lý do thuyết phục

Trong thư gửi nhà đầu tư cuối năm, ông Petri Deryng, nhà điều hành quỹ PYN Elite Fund (Phần Lan), cho rằng 2025 là một trong những năm khó khăn nhất với các quỹ đầu tư chủ động tại Việt Nam, không phải vì thị trường suy yếu mà do đà tăng của VN-Index mang tính lệch pha.

Theo ông Deryng, điểm bất thường của năm nay là chỉ số tăng mạnh nhưng không phản ánh mặt bằng chung của thị trường, khi phần lớn mức tăng đến từ nhóm cổ phiếu thuộc Vingroup. Thống kê cho thấy, trong 11 tháng đầu năm, riêng cổ phiếu VIC đã đóng góp khoảng 212 điểm, tương đương 50% mức tăng của VN-Index.

Trong bối cảnh đó, dù VN-Index tăng khoảng 40% từ đầu năm, phần lớn cổ phiếu còn lại - bao gồm nhiều mã ngân hàng, chứng khoán, hàng không - diễn biến kém tích cực hoặc tăng không đáng kể. Theo ông Deryng, đây là nguyên nhân khiến các quỹ đầu tư chủ động gặp nhiều khó khăn khi so sánh hiệu suất với chỉ số.

PYN Elite thừa nhận hiệu suất năm 2025 của quỹ thấp hơn VN-Index. Giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ tăng khoảng 30% trong 8 tháng đầu năm, nhưng chững lại khi thị trường bước vào giai đoạn phân hóa mạnh. Trong ba tháng 9, 10 và 11, hiệu suất của quỹ chuyển sang âm, trùng với giai đoạn VN-Index lập đỉnh lịch sử 1.766 điểm giữa tháng 10 rồi liên tục rung lắc sau đó.

Tính đến đầu tháng 12, hiệu suất của PYN Elite đạt khoảng 15%. Theo ông Deryng, việc không nắm giữ cổ phiếu “họ Vin” là nguyên nhân chính khiến quỹ kém hơn chỉ số, song đây là lựa chọn có chủ đích chứ không mang tính bị động.

Nhà điều hành quỹ cho biết PYN Elite chủ động đứng ngoài nhóm cổ phiếu Vingroup do quan điểm thận trọng về định giá. Theo đánh giá của quỹ, đà tăng mạnh của VIC trong năm 2025 phản ánh nhiều kỳ vọng vào các dự án hạ tầng và dòng tiền tương lai, trong khi hoạt động kinh doanh cốt lõi, đặc biệt ở mảng xe điện, vẫn còn đối mặt không ít thách thức.

“Việc định giá dựa trên dòng tiền dài hạn trở nên khó khăn khi biến động ngắn hạn quá lớn”, ông Deryng nhận định. Ông cũng dẫn lại quan điểm của một số tổ chức phân tích trong nước cho rằng giá cổ phiếu VIC đã vượt xa mức hợp lý trong ngắn hạn, dù thừa nhận doanh nghiệp hưởng lợi từ các dự án công.

Theo PYN Elite, rủi ro định giá là yếu tố không thể bỏ qua, và quỹ không xem đây là thời điểm phù hợp để thay đổi chiến lược đầu tư dài hạn.

Sự lệch pha giữa chỉ số và mặt bằng cổ phiếu khiến năm 2025 trở thành bài toán khó với các nhà quản lý quỹ chủ động, không chỉ riêng PYN Elite. Ông Deryng cho biết nhiều quỹ lớn đầu tư vào Việt Nam cũng rơi vào tình trạng tương tự khi so sánh hiệu suất với VN-Index hoặc các quỹ ETF mô phỏng chỉ số.

Trong khi các quỹ thụ động tự động gia tăng tỷ trọng ở những cổ phiếu dẫn dắt chỉ số, các quỹ chủ động phải đối mặt với rủi ro tập trung và bài toán định giá, đặc biệt trong một thị trường tăng điểm nhưng thiếu sự lan tỏa như năm 2025.