'Quả tỷ đô' của Việt Nam đang một mình một chợ, giá tăng dựng đứng vì Trung Quốc hút hàng

Theo khảo sát mới nhất, sầu riêng Monthong loại A – giống được ưa chuộng phục vụ xuất khẩu – đang được các kho và thương lái thu mua ở mức 136.000–140.000 đồng/kg, thậm chí có nơi trả tới 150.000–160.000 đồng/kg cho những trái đẹp và chất lượng cao. Trong khi đó, giống bản địa Ri6 loại A cũng dao động ở 78.000–92.000 đồng/kg, cao hơn nhiều so với thời điểm cuối năm trước.

Diễn biến này tạo ra bước ngoặt lớn so với tháng trước Tết, khi giá sầu riêng ghi nhận mức giảm hoặc ổn định thấp, do nhiều kho tạm ngừng thu mua dịp nghỉ lễ. Trước đó, trong tháng 1 và đầu tháng 2/2026, giá sầu riêng ở các vùng thu hoạch trọng điểm như Tiền Giang, Đồng Tháp hay Bến Tre chỉ quanh mức thấp hơn trước Tết, thời điểm thị trường còn trầm lắng.

Theo ghi nhận, việc tăng giá không chỉ xuất phát từ nhu cầu nội địa, mà phần lớn do các thương lái chuẩn bị cho chuỗi xuất khẩu đầu năm. Sau kỳ nghỉ Tết, nhiều doanh nghiệp, kho thu mua đã mở cửa trở lại sớm để gom hàng sớm phục vụ cho các lô hàng xuất sang Trung Quốc và các thị trường quốc tế khác.

Các chuyên gia trong ngành lý giải, lý do khiến giá sầu riêng “nhảy vọt” là do nguồn cung thực tế đang thiếu hụt cục bộ. Vào mùa đầu năm âm lịch, sản lượng ở nhiều vườn chưa bước vào chính vụ, trong khi cầu lại tăng lên đáng kể do nhu cầu từ thị trường Trung Quốc trong dịp lễ hội đầu năm. Điều này khiến sầu riêng Việt Nam gần như “một mình một chợ” ở thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, thị trường sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam đã có những bước tiến mạnh trong năm 2025. Theo số liệu từ các cơ quan thương mại và xuất khẩu rau quả, Việt Nam đã tăng xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc và các thị trường khác, mang về tỷ lệ cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu trái cây, đồng thời củng cố vị thế trên bản đồ nông sản thế giới.

Đối với người trồng sầu riêng ở ĐBSCL, mức giá này mang lại nguồn thu đáng kể, nhất là khi nhiều năm trước đây, giá sầu riêng thường không ổn định và chịu áp lực từ lượng hàng tồn sau vụ chính. Sự tăng giá đầu năm giúp nhà vườn bù đắp chi phí sản xuất và tạo đà tích trữ vốn cho vụ kế tiếp.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về tính bấp bênh của thị trường sầu riêng. Giá cao vào thời điểm cận Tết và sau Tết có thể không bền vững khi nguồn hàng bước vào chính vụ lớn hơn vào tháng 3–4. Nếu không được điều phối xuất khẩu và cân đối nguồn cung – cầu hợp lý, thị trường có thể đối mặt với rủi ro mất cân bằng.

Ngoài ra, vấn đề chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu cao đối với cả nông dân và doanh nghiệp. Việc duy trì tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế, kiểm soát dư lượng hóa chất và nâng cao truy xuất nguồn gốc trở thành yếu tố sống còn để giữ được vị thế cạnh tranh, đặc biệt trước sức ép cạnh tranh từ các nước trong khu vực.