Quan chức Fed cảnh báo châu Á đối mặt ‘cú sốc đình lạm’, chuyện gì đang xảy ra?

Lạm phát năng lượng liên quan đến cuộc chiến tại Iran đã kéo dài hơn dự kiến, tạo ra một “cú sốc đình lạm” đối với các nền kinh tế châu Á, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Chicago Austan Goolsbee nhận định mới đây.

Dù giá dầu gần đây đã hạ nhiệt nhờ những tín hiệu tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, mặt bằng giá vẫn cao hơn đáng kể so với thời điểm trước khi chiến sự bùng phát.

Hợp đồng dầu Brent - chuẩn tham chiếu quốc tế - tăng hơn 1,81% lên 96 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng 1,71% lên 90,21 USD/thùng.

Trước thời điểm Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, giá dầu Brent chỉ ở mức 72 USD/thùng, còn WTI giao dịch quanh 67,02 USD/thùng.

Ông Goolsbee cũng phát đi cảnh báo đối với các nền kinh tế châu Á khi cho rằng khu vực này phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, do đó đang phải đối mặt với “một cú sốc đình lạm kiểu truyền thống”.

Vị Chủ tịch Fed Chicago - người từng bỏ phiếu phản đối đợt cắt giảm lãi suất cuối cùng của Fed trong năm 2025 - cho biết ông không đồng tình vì muốn có thêm bằng chứng cho thấy lạm phát sẽ không kéo dài dai dẳng.

“Tôi không hối tiếc vì đã phản đối tại cuộc họp đó, bởi lạm phát đã không mang tính tạm thời như những gì được dự đoán ban đầu”, ông nói thêm.

Tuy vậy, ông Goolsbee cho rằng nếu lạm phát bắt đầu quay trở lại mục tiêu 2% của Fed, lãi suất cuối cùng sẽ “ổn định ở mức thấp hơn đáng kể so với hiện nay”.

Khi được hỏi về khả năng trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy năng suất lao động, ông Goolsbee cho biết ông lo ngại thị trường tài chính có thể đi trước quá xa so với những lợi ích kinh tế thực tế mà AI mang lại.

“Mối lo của tôi là kỳ vọng về năng suất tăng trong tương lai - điều có thể giúp chúng ta giàu hơn - sẽ đẩy giá cổ phiếu tăng mạnh, khiến mọi người cảm thấy giàu có ngay từ hôm nay chỉ vì tin rằng họ sẽ giàu hơn trong tương lai”, ông Goolsbee nhận định.

“Điều này có thể khiến người dân mạnh tay chi tiêu hơn nhờ cảm giác tài sản gia tăng từ thị trường chứng khoán và các kênh đầu tư khác. Tuy nhiên, trước khi AI thực sự tạo ra mức tăng năng suất rõ rệt cho nền kinh tế, làn sóng chi tiêu này có thể khiến nền kinh tế rơi vào tình trạng ‘quá nóng’ trong ngắn hạn”, theo ông.

Ông Goolsbee cho rằng các nhà hoạch định chính sách cần theo dõi sát liệu đà tăng của thị trường chứng khoán liên quan đến AI có lan sang áp lực lạm phát trên diện rộng hay không.

“Tôi muốn mọi người chú ý xem liệu có xuất hiện làn sóng chi tiêu tiêu dùng mạnh lên nhờ tài sản chứng khoán tăng giá hay không. Liệu việc đầu tư vào các trung tâm dữ liệu có đang đẩy chi phí điện năng, chi phí lao động xây dựng tăng cao và tạo ra tác động lạm phát ngắn hạn đối với kinh tế Mỹ hay không”, ông nói.

Ông cũng cho rằng động lực tương tự cuối cùng có thể lan sang các nền kinh tế châu Á, bởi các công nghệ mới hiếm khi chỉ tập trung tại một quốc gia duy nhất.

“Nếu AI thực sự tạo ra tăng trưởng năng suất, điều đó cũng sẽ sớm xuất hiện tại các quốc gia châu Á”, ông nói.