'Quốc gia' cấm người dân đi dép Crocs, cấm trả lời email nhưng cho phép phóng xe quá tốc độ

Giữa những trang trại chà là của thung lũng Coachella, bang California, kéo dài tới khu vực giáp biên giới Mexico là một dải sa mạc khô cằn, thưa thớt cây cối. Không gian tĩnh lặng chỉ bị phá vỡ bởi âm thanh côn trùng rỉ rả. Ở phía xa, một vật thể giống tàu ngầm xuất hiện giữa nền cát đá, tạo nên khung cảnh khó lý giải nếu chỉ nhìn thoáng qua.

Đó là Cộng hòa Slowjamastan - một “quốc gia tự phong” với diện tích khoảng 4,4ha, nằm ngay cạnh tuyến đường 78, nơi các phương tiện thường đi ngang mà ít khi dừng lại. Tuy nhiên, phía sau những tấm biển tuyên bố chủ quyền, không gian bên trong được tổ chức như một thực thể độc lập mang tính biểu tượng.

Slowjamastan gây chú ý bởi hệ thống quy định mang màu sắc châm biếm. Theo hiến pháp do chính người sáng lập ban hành, việc sử dụng dép Crocs bị cấm. Hành vi gửi email với tùy chọn “reply-all” cũng không được chấp nhận.

Một số quy định khác mang tính nghịch lý, như cho phép chạy xe quá tốc độ trong trường hợp “đang vội mang đồ ăn về nhà”. Ngoài ra, việc hát nhạc rap bị xem là vi phạm và có thể dẫn tới hình thức “trục xuất”. Quốc thú được lựa chọn là gấu trúc Mỹ.

Đứng sau mô hình này là Randy Williams - phát thanh viên tại San Diego, được biết đến với nghệ danh “R Dub”. Ông là Giám đốc chương trình của các đài Z90 và Magic 92.5, đồng thời dẫn chương trình “Sunday Night Slow Jams” từ năm 1994, hiện phát sóng trên hơn 250 đài toàn cầu.

Williams vốn đặt mục tiêu chinh phục toàn bộ các quốc gia được Liên Hợp Quốc công nhận. Đến đầu năm 2020, khi chỉ còn một điểm đến cuối cùng, đại dịch COVID-19 khiến kế hoạch bị gián đoạn. Trong thời gian bị hạn chế di chuyển, ông nảy ra ý tưởng tạo dựng một quốc gia riêng. Ông cho biết ý tưởng này xuất phát từ mong muốn tiếp tục hành trình theo cách khác, trong bối cảnh việc đi lại quốc tế bị đình trệ.

Để hiện thực hóa kế hoạch, Williams tìm kiếm một khu đất đáp ứng các tiêu chí cụ thể: Diện tích trên 2ha, có đường nhựa dẫn vào và nằm trong khoảng cách có thể di chuyển bằng ô tô từ nơi ở tại San Diego.

Một khu đất hoang tại sa mạc California, giá 19.500 USD (khoảng 513 triệu đồng), đã được lựa chọn và mua vào năm 2021. Sau đó, ông vận chuyển một chiếc bàn kiểu dáng giống bàn làm việc của tổng thống từ Phoenix tới khu vực này, cùng bạn thân bắt đầu đánh dấu lãnh thổ và dựng biển tuyên bố thành lập quốc gia.

Các biển báo ban đầu bị chính quyền địa phương nhắc nhở do đặt quá gần đường cao tốc. Williams đã điều chỉnh vị trí để phù hợp quy định nhưng vẫn duy trì việc công bố sự tồn tại của Slowjamastan.

Theo thời gian, khu vực này được bổ sung các yếu tố mô phỏng một quốc gia như bốt kiểm soát, phương tiện mang màu sắc lực lượng chức năng và các nghi thức mang tính biểu tượng. Người sáng lập cũng xây dựng hình ảnh cá nhân theo vai trò “quốc vương”.

Slowjamastan tự phát hành hộ chiếu, tiền tệ riêng mang tên “duble”, thiết lập quốc kỳ, quốc ca và chia lãnh thổ thành các “bang” như Dublândia, Bucksylvania và “Nữ quốc Hotdamnastan”.

Ngày 1/12/2021, Slowjamastan tuyên bố “độc lập” khỏi Mỹ. Sau hơn 2 năm, mô hình này đã có đầy đủ các yếu tố cơ bản của một thực thể quốc gia theo cách tiếp cận biểu tượng.

Theo Williams, Slowjamastan hiện có khoảng 25.000 công dân đăng ký trực tuyến đến từ 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, vượt dân số của một số quốc gia nhỏ như Vatican, Tuvalu hay Palau. Tính đến tháng 6/2023, có hơn 500 người tham gia trực tiếp và khoảng 4.500 đơn xin nhập tịch.

Người tham gia có thể mua các chức danh tượng trưng như “nghị sĩ” với mức phí từ 10-25 USD/tháng (khoảng 260.000 - 660.000 đồng). Các hoạt động cộng đồng diễn ra cả trên mạng xã hội lẫn ngoài thực địa, bao gồm các buổi lễ thượng cờ và sự kiện “hạ thủy” tàu ngầm mô phỏng mang tên SS Badassin.

Williams cho biết đang tìm cách tăng cường yếu tố “dân chủ” thông qua các cuộc trưng cầu ý kiến về biểu tượng quốc gia. Đồng thời, ông đặt mục tiêu tìm kiếm sự công nhận quốc tế cho Slowjamastan.

Theo chia sẻ, hộ chiếu của quốc gia này đã từng được đóng dấu tại 16 quốc gia, trong đó có Mỹ, New Zealand và Nam Phi. Người sáng lập cho rằng Slowjamastan có thể đáp ứng các tiêu chí của một quốc gia có chủ quyền theo Công ước Montevideo, dù chưa được công nhận chính thức.

Song song với mục tiêu ngoại giao, Slowjamastan bắt đầu đón khách tham quan nhằm tạo nguồn thu. Trong thời gian tới, kế hoạch mở rộng bao gồm xây dựng các hạng mục như sông lười, trang trại nuôi tê tê, nhà hàng thịt nướng và công trình biểu tượng.

"Mỗi khi bạn mở Facebook lên, người ta lại đánh mất bạn bè và người thân chỉ vì quan điểm chính trị. Tình hình đang trở nên rất tệ. Slowjamastan chính là lối thoát khỏi tất cả điều đó", Williams nói.