Quốc gia châu Á xuất khẩu kỷ lục 70 tỷ USD vào Việt Nam chỉ trong 4 tháng, gấp gần 3 lần Hàn Quốc, 8 lần Nhật Bản

Trong bức tranh thương mại của Việt Nam những tháng đầu năm 2026, dữ liệu từ Cục Hải quan cho thấy, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò trung tâm, vừa là thị trường nhập khẩu lớn nhất, vừa là đối tác thương mại hàng đầu, với mức độ ảnh hưởng ngày càng sâu rộng tới hoạt động sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam.

Trong 4 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt hơn 93,3 tỷ USD, chiếm khoảng 27% tổng kim ngạch thương mại cả nước (345,6 tỷ USD). Con số này tiếp tục khẳng định vị thế không thể thay thế của thị trường tỷ dân trong cán cân thương mại của Việt Nam.

Ở chiều xuất khẩu, Việt Nam ghi nhận hơn 23 tỷ USD hàng hóa sang Trung Quốc, tăng mạnh 25,7% so với cùng kỳ năm trước. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu ngày càng mở rộng, trong đó nổi bật là nhóm công nghệ và nông nghiệp.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với 6,3 tỷ USD, tăng 24,7%; điện thoại và linh kiện đạt 4,6 tỷ USD, tăng 29,9%; máy móc, thiết bị đạt 2 tỷ USD, tăng tới 66,7%. Ở lĩnh vực nông nghiệp, rau quả tiếp tục là điểm sáng khi đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 28,9%, cho thấy hiệu quả từ việc mở cửa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt khoảng 70,3 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 53,12 tỷ USD cùng kỳ năm 2025. Hai nhóm hàng đạt kim ngạch trên 10 tỷ USD gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 23,4 tỷ USD (tăng 63,3%) và máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 13,5 tỷ USD (tăng 22,5%). Ngoài ra, các nguyên liệu phục vụ sản xuất như vải, sắt thép, chất dẻo… cũng chiếm tỷ trọng lớn.

Tính đến hết tháng 4, Trung Quốc chiếm tới 39,8% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, đồng nghĩa cứ 10 USD nhập khẩu thì gần 4 USD đến từ thị trường này. Ở chiều xuất khẩu, Trung Quốc cũng giữ vị trí thứ hai, chiếm khoảng 13,6% tổng kim ngạch.

Tuy nhiên, đi cùng với quy mô thương mại ngày càng lớn là áp lực thâm hụt gia tăng, khi mức nhập siêu từ Trung Quốc trong 4 tháng đầu năm đã lên tới 47,2 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức 34,9 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Không chỉ nổi bật trong quan hệ song phương, Trung Quốc còn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam nếu xét trong tổng thể các đối tác. Trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này đạt 70,3 tỷ USD, cao gấp gần 2,7 lần so với Hàn Quốc – đối tác đứng thứ hai với 26,32 tỷ USD.

Các thị trường tiếp theo gồm Đài Loan với 14,02 tỷ USD, Nhật Bản đạt 8,98 tỷ USD và Mỹ đạt 7,03 tỷ USD. Nhìn chung, hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác lớn này vẫn tập trung vào nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử và nguyên liệu phục vụ sản xuất - những yếu tố đầu vào quan trọng của nền kinh tế.

Trong khu vực ASEAN, Malaysia và Thái Lan lần lượt đạt kim ngạch nhập khẩu 4,86 tỷ USD và 4,84 tỷ USD, tiếp đến là Indonesia với 4,06 tỷ USD, trong đó than đá là mặt hàng chủ lực với hơn 934 triệu USD. Singapore đạt 3,15 tỷ USD, chủ yếu là xăng dầu và các sản phẩm từ dầu mỏ, còn Campuchia ghi nhận 3,01 tỷ USD, nổi bật với mặt hàng hạt điều đạt 1,4 tỷ USD.

Những thông tin này cho thấy, cơ cấu nhập khẩu của Việt Nam xoay quanh nhu cầu phục vụ sản xuất công nghiệp, từ máy móc, linh kiện đến nguyên vật liệu đầu vào.

Sự gia tăng mạnh mẽ của các nhóm hàng này cũng phản ánh xu hướng mở rộng sản xuất và hiện đại hóa dây chuyền của doanh nghiệp trong nước, bao gồm cả khu vực FDI và doanh nghiệp nội địa, nhằm đáp ứng các đơn hàng quốc tế trong năm 2026.

Nhìn rộng hơn, quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc đã duy trì đà tăng trưởng liên tục trong nhiều năm. Năm 2025, kim ngạch song phương đạt 256,4 tỷ USD, tăng 24,8%, trong đó Việt Nam xuất khẩu 70,4 tỷ USD và nhập khẩu 186 tỷ USD, chiếm 40,9% tổng trị giá nhập khẩu của cả nước. Nhiều nhóm hàng xuất khẩu ghi nhận mức tăng trưởng cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 16,89 tỷ USD; rau quả đạt 5,5 tỷ USD; thủy sản đạt 2,28 tỷ USD.

Từ năm 2004 đến nay, Trung Quốc luôn là đối tác thương mại lớn hàng đầu của Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng hai con số trong suốt một thập kỷ gần đây. Lợi thế về vị trí địa lý, sự tương đồng trong tiêu dùng và các hiệp định hợp tác đã giúp dòng chảy thương mại giữa hai nước duy trì ổn định, ngay cả trong những giai đoạn khó khăn như đại dịch Covid-19.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì. Riêng quý I, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 66,9 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 16,8 tỷ USD (tăng 26,4%) và nhập khẩu đạt 50,1 tỷ USD (tăng 31,6%).