Quốc gia có lực lượng quân sự mạnh nhất Đông Nam Á và Nhật Bản ký hiệp ước quan trọng, rót gần 20 tỷ USD cho ngân sách quốc phòng

Indonesia – nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đã ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Nhật Bản vào thứ Hai (4/5) vừa qua, trong bối cảnh Tokyo đang tích cực tìm kiếm đối tác mua vũ khí sau khi từ bỏ chính sách hòa bình thời hậu chiến.

Hai Chính phủ đã đạt được thỏa thuận trong chuyến thăm Jakarta của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi, không lâu sau khi Tokyo dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí sát thương.

Cuộc họp báo chung giữa ông Koizumi và người đồng cấp Indonesia, ông Sjafrie Sjamsoeddin cho thấy hai bên đang quan tâm đến việc hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng. Tuy nhiên, họ không đề cập cụ thể loại thiết bị quân sự nào mà phía Indonesia đang nhắm tới.

Trước khi ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng quan trọng kể trên, ông Sjafrie đã phát biểu với báo giới rằng văn kiện này có thể trở thành công cụ thúc đẩy quan hệ hợp tác vốn đang được thực hiện dựa trên cơ sở “tôn trọng và cùng có lợi”.

“Chúng tôi đã đồng ý tăng cường đáng kể sự hợp tác trong công nghiệp quốc phòng”, ông Sjafrie nói, đồng thời chỉ ra mối quan hệ đối tác mạnh mẽ hơn trong việc đào tạo nhân sự dựa trên việc “tính đến lợi ích quốc gia của mỗi bên”.

Ông Koizumi cho rằng việc củng cố quan hệ quốc phòng thông qua thỏa thuận mới này là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay, dẫn chứng từ cuộc chiến đang diễn ra giữa liên quân Mỹ - Israel với Iran.

“Chúng ta đều là những quốc gia ven biển và chia sẻ những giá trị chung. Vì vậy, việc hợp tác cùng nhau sẽ đóng góp lớn cho quốc phòng và hòa bình, không chỉ cho hai nước mà còn cho toàn khu vực”, ông Koizumi phát biểu.

Cuộc họp của lãnh đạo Bộ Quốc phòng hai nước không mở cửa cho giới truyền thông, nhưng ông Koizumi cho biết đôi bên sẽ thảo luận về “các bước cụ thể cho việc hợp tác công nghệ quốc phòng”.

Gần đây, Tokyo đã chấm dứt điều cấm kỵ kéo dài hàng thập kỷ đối với việc xuất khẩu vũ khí sát thương. Tuy nhiên, mọi lô hàng vận chuyển phải được giới hạn cho các quốc gia đã ký thỏa thuận quốc phòng với Nhật Bản, bao gồm cả Indonesia.

Tại quê nhà, Tổng thống Prabowo Subianto – một cựu Bộ trưởng Quốc phòng – đang theo đuổi chương trình nghị sự quyết liệt nhằm nâng cấp các hệ thống vũ khí đã lạc hậu của Indonesia. Chỉ riêng trong năm 2026, đất nước đông dân thứ tư thế giới này đã dành ngân sách quốc phòng lên tới 337.000 tỷ rupiah (khoảng 19,4 tỷ USD, tức hơn 511.854 tỷ đồng). Một bản tin của hãng thông tấn Đức Deutsche Welle về việc Nhật Bản dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí cho biết Indonesia “được cho là đang rất mong muốn sở hữu các tàu ngầm lớp Oyashio”.

Theo trang phân tích quốc phòng Global Firepower, Indonesia hiện có lực lượng quân sự mạnh nhất Đông Nam Á nếu xét về quy mô nhân lực, ngân sách quốc phòng và tiềm lực tổng thể.

Theo bảng xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu của Global Firepower, những năm gần đây, Indonesia thường đứng đầu Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) về chỉ số sức mạnh quân sự tổng hợp nhờ một số lý do chính:

- Quân số đông: Indonesia có lực lượng vũ trang khoảng hơn 400.000 quân thường trực, chưa kể lực lượng dự bị và bán quân sự.

- Ngân sách quốc phòng lớn: Chính phủ của Tổng thống Prabowo Subianto đang tăng mạnh chi tiêu quân sự để hiện đại hóa vũ khí.

- Quy mô địa lý lớn: Là quốc gia quần đảo rộng lớn nhất thế giới, Indonesia cần lực lượng hải quân và không quân mạnh để kiểm soát lãnh thổ.

- Chương trình hiện đại hóa: Indonesia đang mua thêm chiến đấu cơ, tàu ngầm, radar và tàu chiến từ nhiều nước như Pháp, Hàn Quốc, Mỹ và hiện cả Nhật Bản.

Mặc dù chính quyền Jakarta khẳng định họ vẫn theo đuổi lập trường ngoại giao không liên kết nhưng năm ngoái, Indonesia đã gia nhập khối các nền kinh tế mới nổi (BRICS), trong đó có Nga và Trung Quốc.

Nguồn: Jakarta Globe/Global Firepower