Quốc gia duy nhất Đông Nam Á miễn thuế thu nhập cho người dân, diện tích chỉ bằng 1/57 Việt Nam, kinh tế thịnh vượng bậc nhất khu vực

Brunei Darussalam là quốc gia độc lập nằm trên đảo Borneo, có diện tích khoảng 5.765 km2 tương đương 1/57 diện tích Việt Nam. Dù quy mô lãnh thổ khiêm tốn và dân số chỉ khoảng 460.000 người nhưng Brunei lại thuộc nhóm nền kinh tế thịnh vượng nhất khu vực Đông Nam Á nhờ nguồn thu từ dầu khí.

Brunei Darussalam được chia thành 4 huyện Brunei/Muara, Tutong, Belait và Temburong, Thủ đô quốc gia này là Bandar Seri Begawan thuộc huyện Brunei/Muara, diện tích khoảng 16km2, đây cũng là đô thị lớn nhất quốc gia này. Ngôn ngữ chính thức của Brunei là tiếng Mã Lai, tiếng Anh được sử dụng rộng rãi trong hành chính và thương mại.

Theo số liệu của World Bank năm 2023, GDP của Brunei đạt khoảng 15,1 tỷ USD, GDP bình quân đầu người hơn 32.900 USD, đứng thứ hai Đông Nam Á. Trong khi đó, thống kê từ Worldometers cho thấy GDP bình quân đầu người của quốc gia này xếp thứ 7 thế giới.

Điểm nổi bật trong chính sách kinh tế của Brunei là không áp dụng thuế thu nhập cá nhân và không đánh thuế giá trị gia tăng (VAT/bán hàng) đối với công dân và cư dân. Mô hình này được duy trì chủ yếu nhờ nguồn thu lớn từ dầu mỏ và khí đốt - hai trụ cột của nền kinh tế.

Thống kê gần đây cho thấy, Brunei hiện là nước sản xuất dầu lớn thứ ba Đông Nam Á, với sản lượng khoảng 163.000 thùng/ngày, đồng thời là nhà sản xuất khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ tư thế giới.

Doanh thu từ xuất khẩu năng lượng, kết hợp với thuế doanh nghiệp trong đó thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông ở mức 18,5% (thuộc nhóm thấp trong khu vực), điều này tạo nền tảng tài chính để duy trì hệ thống phúc lợi và dịch vụ công như y tế, giáo dục.

Riêng lĩnh vực dầu khí áp dụng cơ chế thuế đặc thù, đóng góp tỷ trọng lớn cho ngân sách nhà nước thông qua các khoản thu từ doanh nghiệp năng lượng, thương mại quốc tế và các nguồn thu liên quan đến hoàng gia. Nhờ cấu trúc này, Brunei có thể duy trì hệ thống miễn thuế thu nhập cá nhân mà không gây áp lực lớn lên người dân.

Bên cạnh nền kinh tế dựa vào tài nguyên, Brunei còn nổi tiếng với những công trình mang tính biểu tượng như Istana Nurul Iman - được xem là một trong những cung điện hoàng gia rộng lớn và xa hoa bậc nhất thế giới hay Kampong Ayer - ngôi làng nổi cổ xưa được ví như "Venice của Đông Nam Á".

Việc miễn thuế thu nhập cá nhân giúp Brunei trở thành điểm đến hấp dẫn đối với lao động và nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào biến động của thị trường năng lượng toàn cầu, đặt ra yêu cầu đa dạng hóa trong dài hạn để đảm bảo tính bền vững.

Với mô hình tài chính đặc thù và thu nhập bình quân đầu người cao, Brunei là một vương quốc nhỏ nhưng sở hữu tiềm lực kinh tế đáng kể nhờ khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên chiến lược.