Quốc gia EU công bố kế hoạch xây nhà máy điện nhiệt hạch thương mại đầu tiên trên thế giới

Theo lộ trình phát triển mới được Bộ Nghiên cứu Liên bang Đức công bố, Berlin đặt mục tiêu hoàn thành mô hình thử nghiệm đầu tiên vào cuối những năm 2030, trước khi đưa nhà máy thương mại vào vận hành khoảng một thập kỷ sau đó.

Kế hoạch này được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa cam kết trong thỏa thuận liên minh cầm quyền giữa Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và đảng Dân chủ Xã hội (SPD), với mục tiêu đưa Đức trở thành quốc gia tiên phong trong lĩnh vực điện nhiệt hạch.

Trong thỏa thuận liên minh, các đảng cầm quyền từng nhấn mạnh tham vọng “lò phản ứng nhiệt hạch đầu tiên trên thế giới phải được đặt tại Đức”.

Trước đó, Bộ Nghiên cứu và Bộ Kinh tế Đức cũng xác nhận nước này đã tham gia chương trình “Các dự án quan trọng vì lợi ích chung của châu Âu” (IPCEI), cơ chế hợp tác chiến lược của EU nhằm thúc đẩy những công nghệ then chốt, trong đó có nhiệt hạch.

Bộ trưởng Nghiên cứu Dorothee Bär cho rằng việc tham gia IPCEI sẽ tạo nền tảng cho sự ra đời của nhà máy điện nhiệt hạch đầu tiên trong tương lai.

Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche nhấn mạnh nhiệt hạch không còn là công nghệ “của tương lai xa”, mà đã trở thành nhiệm vụ chiến lược của Đức nhằm kết nối nghiên cứu khoa học với doanh nghiệp khởi nghiệp và ngành công nghiệp công nghệ cao.

Khác với điện hạt nhân truyền thống sử dụng phản ứng phân hạch, điện nhiệt hạch tạo ra năng lượng bằng cách hợp nhất các hạt nhân nguyên tử trong môi trường có nhiệt độ và áp suất cực lớn, tương tự cơ chế tạo năng lượng của Mặt Trời.

Về lý thuyết, công nghệ này có thể cung cấp nguồn điện gần như vô hạn, đồng thời không phát thải khí nhà kính và tạo ra ít chất thải phóng xạ hơn nhiều so với điện hạt nhân hiện nay.

Trong nhiều thập kỷ qua, các chương trình nghiên cứu nhiệt hạch đã được triển khai tại nhiều quốc gia, trong đó Đức là một trong những trung tâm nghiên cứu quan trọng với hệ thống thử nghiệm Wendelstein 7-X do Viện Vật lý Plasma Max Planck vận hành tại thành phố Greifswald.

Trong nhiệm kỳ hiện tại, Chính phủ Đức dự kiến dành khoảng 2,4 tỷ euro, tương đương gần 2,78 tỷ USD, để thúc đẩy phát triển các công nghệ nhiệt hạch.

Ngoài năng lượng nhiệt hạch, Berlin cũng công bố lộ trình phát triển hàng loạt công nghệ chiến lược khác như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, vi điện tử, công nghệ sinh học và các giải pháp giao thông trung hòa carbon.