Quốc gia NATO tăng tốc phòng thủ, cảnh báo chỉ còn hơn 1.000 ngày để chuẩn bị cho 'kịch bản xấu nhất'

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting, London và các đồng minh NATO chỉ còn hơn 1.000 ngày để tăng cường khả năng răn đe và chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất.

“Đến năm 2030, sức mạnh quân sự và nền kinh tế thời chiến của các đối thủ có thể đưa họ vào vị thế đủ khả năng tấn công”, ông viết trên The Telegraph. Theo ông Streeting, nhiệm vụ hiện nay là bảo đảm nước này cùng đồng minh có đủ khả năng chiến đấu và giành chiến thắng nếu răn đe thất bại.

Tuy nhiên, Anh cũng phải chuẩn bị cho tình huống răn đe thất bại.

Điều đó đồng nghĩa không chỉ quân đội mà cả hệ thống năng lượng, thông tin liên lạc, hạ tầng dân sự và khả năng ứng phó của người dân đều cần được củng cố.

Lo ngại gia tăng quanh hạ tầng dưới biển

Một trong những vấn đề được London đặc biệt chú ý là mạng lưới cáp ngầm dưới biển, nơi vận chuyển phần lớn lưu lượng dữ liệu quốc tế và giữ vai trò quan trọng đối với hệ thống tài chính, viễn thông và quốc phòng.

The Telegraph trước đó đưa tin Nga bị nghi sử dụng một số tàu dân sự, trong đó có tàu đánh cá, để thu thập thông tin về vị trí và hoạt động của các tuyến cáp quan trọng quanh Anh.

Giới chức Anh cũng nhiều lần cảnh báo nguy cơ các phương tiện thương mại có thể được tận dụng để theo dõi hoặc gây sức ép lên hạ tầng dưới biển.

London đang xem xét tăng mức xử phạt đối với các hành vi phá hoại hoặc can thiệp trái phép vào cáp ngầm.

Nga bác bỏ những cáo buộc này, khẳng định Moscow không nhắm mục tiêu vào các tuyến cáp thông tin liên lạc dưới nước và cho rằng các tuyên bố từ phía Anh góp phần làm căng thẳng thêm tình hình tại biển Baltic và biển Bắc.

Khuyến cáo người dân dự trữ đủ dùng trong 3 ngày

Những lo ngại về an ninh không chỉ giới hạn trong lĩnh vực quân sự.

Chính phủ Anh gần đây phát động chiến dịch khuyến cáo người dân chuẩn bị tốt hơn cho các tình huống khẩn cấp.

Các hộ gia đình được khuyến nghị dự trữ thực phẩm, nước uống, chăn và radio, đồng thời chuẩn bị khả năng tự duy trì sinh hoạt trong ít nhất 3 ngày nếu các dịch vụ thiết yếu bị gián đoạn.

Những kịch bản được tính tới bao gồm tấn công mạng, mất điện diện rộng, gián đoạn hệ thống thanh toán điện tử và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng mới tại nhiều nước châu Âu, nơi khái niệm phòng thủ không còn chỉ gắn với quân đội mà ngày càng mở rộng sang năng lực chống chịu của toàn xã hội.

Tranh luận về chi tiêu quốc phòng nóng trở lại

Cảnh báo về mốc năm 2030 cũng làm gia tăng sức ép đối với chính phủ Anh trong vấn đề ngân sách quân sự.

Một số ý kiến cho rằng London cần nâng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP ngay trong những năm tới, thay vì chờ tới giữa thập niên 2030.

Anh hiện hướng tới mục tiêu dài hạn dành khoảng 3,5% GDP cho quốc phòng vào năm 2035 theo định hướng tăng chi tiêu của NATO.

Tuy nhiên, phe chỉ trích cho rằng nếu phần lớn nguồn lực bổ sung chỉ được giải ngân về cuối giai đoạn, quân đội có thể không kịp giải quyết những khoảng trống về năng lực trước năm 2030.

Việc tăng ngân sách quân sự cũng đặt chính phủ trước bài toán khó về phân bổ chi tiêu công, bởi mỗi khoản tăng cho quốc phòng đều có thể tạo sức ép lên những lĩnh vực khác.

Dù vậy, giới chức Anh khẳng định nước này đang tiến hành một trong những chu kỳ tăng chi tiêu quốc phòng lớn và kéo dài nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Không chỉ mua thêm vũ khí

Một số cựu tướng lĩnh Anh cho rằng tăng ngân sách thôi chưa đủ.

Tướng Patrick Sanders, cựu Tư lệnh lục quân Anh, từng kêu gọi nước này khẩn trương cải thiện hệ thống phòng không, xây dựng thêm nơi trú ẩn và nâng cao năng lực bảo vệ dân thường.

Theo quan điểm này, một cuộc xung đột hiện đại có thể không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn tác động trực tiếp tới mạng điện, hệ thống thông tin, giao thông, tài chính và các đô thị lớn.

Vì vậy, khả năng chống chịu của xã hội dân sự được xem là một phần ngày càng quan trọng trong chiến lược phòng thủ.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte hồi tháng 9 cho rằng khả năng Nga tiến hành một cuộc tấn công toàn diện vào lãnh thổ liên minh hiện vẫn ở mức thấp.

Tuy nhiên, ông cảnh báo các thành viên NATO không nên chủ quan trước việc Nga tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất phục vụ quân sự.

Moscow nhiều lần bác bỏ các nhận định cho rằng Nga đang chuẩn bị tấn công NATO vào năm 2030.

Tổng thống Vladimir Putin cũng từng chỉ trích những cảnh báo về khả năng Nga tấn công châu Âu, cho rằng đây là các tuyên bố không có cơ sở và làm gia tăng căng thẳng.